Πρόσωπα «H ζωή μου κατά ριπάς»

Τα απομνημονεύματά του εκδόθηκαν στη Γαλλία. Μια γερμανική εταιρεία θα
χρησιμοποιεί το όνομά του για τα προϊόντα της. Αλλά ο Μιχαήλ Καλάσνικοφ
εξακολουθεί να ζει σ’ ένα δυάρι στην Ουντμουρτία.

Μιχαήλ Καλάσνικοφ. Ένας σοβιετικός δεινόσαυρος

Και συγκεκριμένα στην πρωτεύουσα αυτής της φτωχής αυτόνομης ρωσικής
δημοκρατίας, το Ιζέφσκ, όπου δεν έχει καμιά ευκαιρία να απολαύσει τον πλούτο
που επιτέλους απέκτησε. Γιατί ο 84χρονος σήμερα Μιχαήλ Τιμοφέγεβιτς
Καλάσνικοφ, ο άνθρωπος που επινόησε το διασημότερο αυτόματο όπλο στον κόσμο,
είχε αποκομίσει μέχρι σήμερα από το δημιούργημά του πολλή υπερηφάνεια, αρκετή
δόξα και ελάχιστα χρήματα. Αλλά δεν παραπονείται. Παραμένει μάλιστα ένας
σοβιετικός πατριώτης και εξακολουθεί να θεωρεί τον Στάλιν «μεγάλο στρατηλάτη,
μεγάλο εθνικό ηγέτη». Διόλου δεν περηφανεύεται που η κόρη και ο εγγονός του
παραχώρησαν σε γερμανική επιχείρηση το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το όνομά του
και σύντομα θα δούμε στην αγορά ομπρέλες Καλάσνικοφ, αναπτήρες Καλάσνικοφ,
στυλό Καλάσνικοφ – όλα γερμανικής κατασκευής. Στη Ρωσία, το φυσάνε και δεν
κρυώνει.

Τούτες τις μέρες κυκλοφορούν στο Παρίσι, με τίτλο «H ζωή μου κατά ριπάς» και
από τις εκδόσεις Seuil, τα απομνημονεύματα του Καλάσνικοφ – τα οποία γράφτηκαν
απ’ ευθείας στα γαλλικά από την ρωσικής καταγωγής συγγραφέα Ελένα Ζολί.
Αφηγείται σ’ αυτά την καταγωγή και την παιδική ηλικία του, που έκρυβε για
χρόνια, αφού ο πατέρας του ήταν κουλάκος, ένας εύπορος αγρότης που οι
κομμουνιστές εκτόπισαν το 1930 με την οικογένειά του στη Σιβηρία. Αναφέρεται
επίσης στην ένταξή του στην κομμουνιστική νεολαία, στο πάθος του για τη
μηχανική, στην προσπάθειά του στη διάρκεια του πολέμου να κατασκευάσει ένα
αυτόματο για τον Κόκκινο Στρατό. Μια προσπάθεια που κατέληξε το 1947 στο
Avtomat Kalachnikova, το περίφημο AK-47, το οποίο απέκτησε δική του ζωή,
ανεξάρτητη από το δημιουργό του, καθώς η ΕΣΣΔ παραχωρούσε γενναιόδωρα την
άδεια παραγωγής του σε όλους τους συμμάχους της. Κατασκευάστηκαν έτσι μέχρι
σήμερα περισσότερα από 70 εκατομμύρια αντίτυπα. Ο Καλάσνικοφ δεν πήρε ούτε
δεκάρα, αλλά η δόξα δεν έχει τιμή: όπως επισημαίνει η γαλλική «Λιμπερασιόν»,
ποιος ξέρει σήμερα τον Γιουτζήν Στόουνερ, ο οποίος επινόησε το αμερικανικό
M-16 και πέθανε πάμπλουτος αλλά άγνωστος;

Ο γιος του κουλάκου έγινε ένας τέλειος Σοβιετικός (σήμερα υποστηρίζει τον
Πούτιν από καθαρή νομιμοφροσύνη). Το καθεστώς τον κράτησε στην αφάνεια για
πολλά χρόνια. Μόλις στις αρχές της δεκαετίας του 1970 του δόθηκε για πρώτη
φορά η άδεια να κάνει διακοπές στο εξωτερικό – στη Βουλγαρία -, αλλά με
ψεύτικο όνομα. Μόνον επί Γκορμπατσόφ – τον οποίο απεχθάνεται βαθιά «για το
κακό που έκανε στη χώρα μας» – μπόρεσε να ταξιδέψει ελεύθερα στο εξωτερικό·
και να ανακαλύψει έκπληκτος πως το όνομά του είχε γίνει ένας μύθος.