Mετά των αλλοφύλων

Από την όπερα «Σαμψών και Δαλιδά» που παρουσίασε στο Ηρώδειο η Λυρική Σκηνή

Ένα ψηλό, ψυχρό, μεταλλικό «τείχος» που υψωνόταν, στηριγμένο σε
σκαλωσιές, και έκρυβε το κεντρικό τμήμα τής προς το κοίλον πρόσοψης του
Ηρωδείου: το βασικό σκηνικό του Γιώργου Πάτσα για την όπερα του Καμίγ Σεν-Σανς
«Σαμψών και Δαλιδά». Μια λυρική όπερα της γαλλικής σχολής που τόλμησε να
ανεβάσει – σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου -, ξεφεύγοντας από το λαοφιλές
ιταλικό μελόδραμα και τα πολύ «κοινόχρηστα» έργα, η Λυρική Σκηνή, πενήντα τρία
ολόκληρα χρόνια μετά το προηγούμενο ανέβασμά της στο Ηρώδειο. Εντούτοις το
κοινό την τίμησε. Και στις τέσσερις παραστάσεις. Σχεδόν γεμάτο – ελάχιστα τα
κενά στο πλάι – το ωδείο και στην τελευταία.

Ο μαέστρος Λουκάς Καρυτινός, πάντα νεανικός και κομψότατος, λόγω ζέστης
χωρίς σακάκι, με το λευκό μακρυμάνικο πουκάμισό του όπως και όλα τα μέλη της
ορχήστρας την οποία θα διηύθυνε σφριγηλά αλλά με μέτρο, έλαβε θέσιν στο
πόντιουμ και η παράσταση άρχισε στις 9 20′ και τελείωσε έπειτα από τρεις
ακριβώς ώρες.

Στηριγμένες όρθιες με κόκκινα σκοινιά περασμένα από χοντρούς κρίκους οι
ορθογώνιες μεταλλικές «πλάκες» του σκηνικού δέχτηκαν, ως πρόσοψη του ναού στην
πλατεία της Γάζας, τους καταπτοημένους, καταπιεσμένους από τον ζυγό των
Φιλισταίων Εβραίους της χορωδίας που παρακαλούν τον Θεό τους να τους βοηθήσει.
Ανάμεσά τους, ο Σαμψών – Βαγγέλης Χατζησίμος, ο καλύτερος εδώ και χρόνια
τενόρος που έβγαλε η Λυρική, ευτραφέστατος αλλά με ένα «έξυπνο» κοστούμι του
Γιώργου Πάτσα, με «αυθεντικά» μακριά, λυμένα στους ώμους γκριζαρισμένα μαλλιά
– η «δύναμη» του Σαμψών – τους παροτρύνει σε εξέγερση και σκοτώνει τον
Φιλισταίο σατράπη Αμπιμελέχ που τους προκαλεί, «αμειβόμενος» με την κατάρα του
αρχιερέα του Νταγκόν – του θεού των Φιλισταίων – που ερμήνευε ο δύσκαμπτος, με
κίνηση σαν ξύλινη και με κολλημένο μούσι σαν μαθητικής παράστασης Αντρέ Κονιέ.
H Δαλιδά – Βικτώρια Μαϊφάτοβα, λεπτή, λυγερή, όμορφη, με υποκριτικές
δυνατότητες αλλά κάπως «θαμπή», θα προβάλει στα χρυσά από τον ναό βάζοντας
στόχο της την αποδυνάμωση του Εβραίου ήρωα διά της μεθόδου της…
αποπλανήσεως.

Στη δεύτερη πράξη, στα γκρενά πια, πάνω σ’ ένα γκρενά κρεβάτι δεν θα
δυσκολευτεί να πραγματοποιήσει το σχέδιό της – μη φανταστείτε τίποτα ιδιαίτερα
τολμηρές σκηνές… – και να κόψει τα μαλλιά του άμυαλου – και άμαλλου πια –
Σαμψών. Ο οποίος στην τρίτη πράξη, τυφλωμένος από τους Φιλισταίους, έπειτα από
ένα ανάλαφρο βακχικό από χορεύτριες αιθέριες με το οποίο οι Φιλισταίοι
γιορτάζουν την επιτυχία τους, θα παρακαλέσει τον θεό να του ξαναδώσει τη
δύναμή του, θα σύρει τα κόκκινα σκοινιά του σκηνικού με τα οποία τον έχουν
δεμένο, ο ναός θα καταρρεύσει και οι εχθροί του Ισραήλ και ο ίδιος ο Σαμψών
που «θα αποθάνει μετά των αλλοφύλων» θα συντριβούν κάτω από τα ερείπια «από
μόνοι τους», μια και η αφαιρετική λύση της σκηνοθεσίας λίγο μόνο «κατέβαζε»
τις «πλάκες» του σκηνικού.

Το χειροκρότημα στο τέλος ήταν θερμό και έγινε θερμότερο, με ιαχές, για
τη χορωδία και τη διευθύντριά της Φανή Παλαμίδη και για τους δύο
πρωταγωνιστές, ενώ την παράσταση στον χαιρετισμό «έκλεψε» η χορογράφος Ολυμπία
Γελοδάρη με μια χορευτική φιγούρα.

Στα διαλείμματα και στο τέλος οι περί τα οπερατικά ειδήμονες μιλούσαν
για μια συμβατική, «αξιοπρεπή» παράσταση, για ένα σκηνικό εντελώς «ασύμβατο»
με τον χώρο του Ηρωδείου και για μια εξαιρετική χορωδία.