Δρόμοι

Οι μαθητές…

… έχουν κάθε δίκιο που, καλοί, κακοί, είναι πάντα παραπονεμένοι. Είτε
παίρνουν άριστα είτε όχι, το ίδιο ερώτημα τούς απασχολεί απαράλλαχτα: Άραγε τι
συνέπειες θα έχει αυτό στη ζωή μου; Μεγαλωμένα σε ένα περιβάλλον που παράγει
θύματα, τα παιδιά ακούνε από τους μεγάλους τα ίδια κάθε χρόνο: H φετινή
«σοδειά» στις εξετάσεις ήταν η χειρότερη. Ύστερα, οι ίδιοι εκείνοι που ρίχνουν
αυτά τα παιδιά στον Καιάδα, έρχονται να τα χτυπήσουν χαϊδευτικά στην πλάτη και
να τους δείξουν τη συμπάθειά τους. Ένας που του αρέσει κάθε τόσο να
επιστρατεύει τους αρχαίους στο περιοδικό «Σπεκτέιτορ», ο Πίτερ Τζόουνς,
ανατρέχει πάλι σε αυτούς για να απαλύνει λίγο τον πόνο των νέων.

Στον «Ευθύδημο»…

… ο Πλάτων βάζει δυο σοφιστές, τον Ευθύδημο και τον Διονυσόδωρο να παίζουν
με τον πόνο ενός νέου, του Κλεινία (έτσι δεν παίζουμε όλοι με τους νέους;).
Πρώτα τον ρωτάει ο Ευθύδημος, ποιος μαθαίνει καλύτερα, ο σοφός ή ο αδαής. «Ο
σοφός», απαντά ο Κλεινίας. Μα τότε που μάθαινες αυλό και γραφή, είχες δάσκαλο,
του λέει ο Ευθύδημος, και ο δάσκαλος σε δίδαξε επειδή ακριβώς δεν γνώριζες
τίποτα από αυτά τα δυο. Ο Κλεινίας κουνάει το κεφάλι του. «Τι ήσουν λοιπόν
τότε, σοφός ή αδαής;». Και ο Κλεινίας αναγκάζεται να παραδεχτεί πως ήταν
αδαής. Ύστερα τον παραλαβαίνει ο Διονυσόδωρος. «Όταν μαθαίνατε απ’ έξω εκείνα
που σας έλεγε ο δάσκαλος, ποιοι τα καταφέρνανε καλύτερα, οι σοφοί ή οι
αδαείς;». Τι να κάνει ο Κλεινίας, απαντάει «οι σοφοί». Και ο Διονυσόδωρος
καταλήγει στο συμπέρασμα πως εκείνοι που μαθαίνουν δεν είναι οι αδαείς αλλά οι
σοφοί. Το παιχνίδι που έπαιξαν στον δύστυχο Κλεινία οι σοφιστές στηρίχτηκε στο
δίλημμα: είναι άραγε αδαής αυτός που δεν μαθαίνει ή εκείνος που δεν μπορεί να
μάθει τίποτα;

Τέτοια παιχνίδια…

… παίζουμε με τους νέους μέχρι σήμερα. Σαν τον Ευθύδημο και τον Διονυσόδωρο,
από τη μια τους χτυπάμε χαϊδευτικά στην πλάτη και γεμίζουμε με αυτούς τα
πανεπιστήμια (είναι κυβερνητική πολιτική γιατί φέρνει ψήφους) και από την άλλη
τους δίνουμε μια κλωτσιά και τους ρίχνουμε το φταίξιμο για την ανεργία (δεν
είναι κυβερνητική πολιτική γιατί χάνει ψήφους). Στη μια περίπτωση τους
βλέπουμε σαν μικρούς σοφούς που μπορούν να μάθουν τα πάντα (αντάξιους ενός
λαμπρού μέλλοντος) και στην άλλη σαν αθεράπευτα αδαείς που δεν μπορούν να
μάθουν τίποτα (αντάξιους του ταμείου ανεργίας).

Στις δημοκρατίες…

… έλεγε ο Πλάτων, οι μεγάλοι πάντα μπαίνουν στον πειρασμό να καλοπιάνουν
τους νέους για να τους έχουν με το μέρος τους. Γι’ αυτό, λέει ο Πίτερ Τζόουνς,
αν όλοι οι νέοι διαβάζουν τον Πλάτωνά τους, τότε θα ξέρουν τι ακριβώς να πουν
σε εκείνους τους μεγάλους που κάθε τόσο διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για την
«τραγωδία που πλήττει τους σημερινούς νέους».