Διαστάσεις H νέα εισβολή

Τι είναι η ζωή; Μια διαδικασία αναπνοής, χημικής σύνθεσης και αναπαραγωγής;
Ένας μηχανισμός που δημιουργεί τάξη από την αταξία; Μια μηχανή γονιδίων που
διαβιβάζει πληροφορίες από τη μια γενιά στην άλλη;

Ανεπιθύμητοι επισκέπτες (σκίτσο από την «Γκάρντιαν»)

Οι επιστήμονες έχουν πολλές απορίες, κινούνται όμως και με βάση ορισμένες
συγκεκριμένες υποθέσεις. Μια από αυτές τις υποθέσεις είναι ότι ο Κόκκινος
Πλανήτης δεν ήταν πάντα κόκκινος. Πριν από δισεκατομμύρια χρόνια ήταν
γαλάζιος. H ατμόσφαιρά του ήταν παχύτερη και η επιφάνειά του καλυπτόταν από
θάλασσες, λίμνες και ποτάμια. Είναι έτσι πιθανό πως εκείνη την εποχή υπήρχε
στον Άρη κάποια μορφή ζωής. Ύστερα κάτι τρομερό συνέβη. Και αυτή η ζωή
εξέλιπε. Ή μεταμορφώθηκε.

Το ευρωπαϊκό διαστημόπλοιο «Mars Express», που ξεκίνησε τη Δευτέρα το βράδυ το
ταξίδι του για τον Άρη, καλείται έτσι να απαντήσει σε δύο θεμελιώδη ερωτήματα.
Πρώτον: Υπάρχει ζωή στον Άρη; Με άλλα λόγια, μήπως δεν είμαστε μόνοι στο
Σύμπαν; Δεύτερον: Αν δεν υπάρχει σήμερα, μήπως υπήρχε κάποτε; Τι ακριβώς
συνέβη και την εξαφάνισε; Μήπως αυτό που συνέβη τότε μπορεί να συμβεί μια μέρα
και στη Γη μας; Τα δύο αυτά ερωτήματα θα μπορούσαν να συμπυκνωθούν σε ένα, στο
πιο μεγάλο απ’ όλα, στο ερώτημα που καθορίζει την ύπαρξή μας: Τι είναι η ζωή;
Το ερώτημα αυτό θα μπορούσε να είναι θέμα εξετάσεων στη Βιολογία, τη Φυσική ή
τη Φιλοσοφία. Τα Χριστούγεννα που μας έρχονται, πάντως, θα κληθεί να το
απαντήσει ένα «λαγωνικό».

Το «Beagle 2» είναι μια συσκευή που θα απελευθερωθεί από το «Mars Express» και
θα αναζητήσει δύο στοιχεία τα οποία προδίδουν την ύπαρξη ζωής: άνθρακα και
νερό. Όλη η ζωή όπως τη γνωρίζουμε σήμερα είναι βασισμένη στον άνθρακα. Τα
όργανα που διαθέτει το «Beagle 2» θα προσπαθήσουν έτσι να εντοπίσουν ενδείξεις
κάποιων χημικών αντιδράσεων οι οποίες επέτρεπαν κάποτε την ύπαρξη ενός
μικροβίου που ζούσε, ανέπνεε και πολλαπλασιαζόταν. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που
περιμένουν να βρεθούν ζωντανά μικρόβια. Για να συμβεί κάτι τέτοιο χρειάζεται
νερό. Κι αν πριν από 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια ο Άρης κολυμπούσε στο νερό,
σήμερα το νερό αυτό έχει πλέον εξατμιστεί ή έχει παγιδευτεί στο υπέδαφος. Ή
και τα δύο. Τυχόν ανακάλυψη κάποιου ίχνους νερού θα αποτελέσει έτσι μια από
τις συγκλονιστικότερες στιγμές στην ιστορία της επιστήμης, αφού θα δείξει ότι
και κάποιοι άλλοι, πολύ μακριά από εδώ, θέτουν ίσως τα ίδια ερωτήματα για την
ύπαρξή τους με μας.

Υπάρχουν βέβαια κι εκείνοι που θεωρούν όλη αυτή τη συζήτηση άσκοπη. Και
πιστεύουν ότι έχουμε πολύ σοβαρά προβλήματα για να ετοιμάζουμε μια νέα εισβολή
– αυτή τη φορά σε έναν πλανήτη που τυχαίνει να περνά αυτή την περίοδο σε
σχετικά μικρή απόσταση (μόλις 400 εκατομμύρια χιλιόμετρα) από τη Γη.