Ένας «φάρος» γνώσης συνδέει Eλλάδα και Aίγυπτο

H πρώτη κυρία της Αιγύπτου κ. Σουζάν Μουμπάρακ με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κωστή Στεφανόπουλο και τον πρόεδρο του Οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών κ. Χρήστο Δ. Λαμπράκη, στα εγκαίνια της έκθεσης «Πρόσωπα της Αιγύπτου. Από την Γκίζα στο Φαγιούμ»

Τα πολλά πρόσωπα της Αιγύπτου, της φαραωνικής και της ελληνιστικής, της
άνυδρης ερήμου και της δροσερής του Νείλου και των οάσεων, της αρχαίας και της
σύγχρονης, συναντήθηκαν χθες στην κατάμεστη αίθουσα του Μεγάρου Μουσικής
Αθηνών, με αφορμή δύο εκθέσεις και μία διάλεξη που έδωσε η πρώτη κυρία της
Αιγύπτου κ. Σουζάν Μουμπάρακ για το νόημα της αναβίωσης της Βιβλιοθήκης της
Αλεξάνδρειας.

Αν η ελληνιστική εποχή γέννησε την Αλεξάνδρεια και την περίφημη Βιβλιοθήκη της
το 228 π.X., όπως ανέφερε ο υπουργός Παιδείας κ. Πέτρος Ευθυμίου, «η σύγχρονη
Αίγυπτος πήρε την πρωτοβουλία να την αναβιώσει ύστερα από 1.600 χρόνια»,
συμπλήρωσε η κ. Μουμπάρακ.

Αν η Αίγυπτος είναι η χώρα που «ανακάλυψε» τη σοφία, «οι Έλληνες ήταν αυτοί
που έσπρωξαν τα όρια της γνώσης» τόνισε η ομιλήτρια, που άρχισε με αναδρομή
στη μακρά παράλληλη σχέση και αλληλεπίδραση των δύο αρχαίων πολιτισμών, του
ελληνικού και του αιγυπτιακού, από τον Όμηρο και τον Ηρόδοτο μέχρι τον
Κωνσταντίνο Καβάφη. Κοινωνιολόγος και ταγμένη στον αγώνα της υπεράσπισης των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κ. Μουμπάρακ – όπως την παρουσίασε η κ. Μαριάννα
Βαρδινογιάννη, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της νέας Βιβλιοθήκης της
Αλεξάνδρειας – ήταν «η ψυχή και η κινητήρια δύναμη» για την ανέγερση της
περίφημης Biblioteca Alexandrina.

H ίδια αναγνώρισε ότι οι Έλληνες με την ίδρυση της Αλεξάνδρειας εισήγαγαν το
κοσμοπολίτικο στοιχείο στον χαρακτήρα και στον πολιτισμό της Αιγύπτου, που
εκφράζεται ιδιαίτερα στα πορτρέτα Φαγιούμ, όπου κυριαρχεί η ελληνική τέχνη
πάνω στη ρωμαϊκή εποχή της κατασκευής τους και στις αιγυπτιακές δοξασίες για
την ύπαρξη της ψυχής μετά θάνατον.

Φαγιούμ της Αιγύπτου από την έκθεση στο Μέγαρο Μουσικής

H σύγχρονη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας αντιπροσωπεύει για την Αίγυπτο
και τον κόσμο έναν «φάρο», ένα «ανοιχτό παράθυρο της Αιγύπτου στον σύγχρονο
κόσμο και του κόσμου προς την Αίγυπτο», ένα κέντρο που εξυπηρετεί κατά
προτεραιότητα τον πολιτισμό, την εκπαίδευση, τους νέους. Με δέκα εκατομμύρια
βιβλία, ένα αρχειακό κέντρο, ένα επιστημονικό και ερευνητικό κέντρο, με
μουσεία, γκαλερί, συνέδρια, όπου συγκεντρώνονται τα καλύτερα μυαλά του κόσμου,
με πέντε ερευνητικά ινστιτούτα, μια βιβλιοθήκη που, αντίθετα από τις
προκαταλήψεις ότι τέτοιοι χώροι είναι κενοτάφια γνώσεων, λειτουργεί σαν
ζωντανό εκπαιδευτικό, πολιτιστικό και επιστημονικό κέντρο, με κοινωνικό
προσανατολισμό.

Με σπουδές κοινωνιολογίας και πολυσχιδή δράση, η κ. Μουμπάρακ είναι
πρόεδρος του Δ.Σ. της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, που εγκαινιάστηκε πριν από
ένα χρόνο και βρίσκεται σε διαρκή δράση με την οργάνωση διεθνών συνεδρίων.
«Πιστεύω» τής διευθύντριας είναι ότι η γνώση πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες
των πολλών. Να αγκαλιάζει τις νέες επιστήμες, να θέτει την τεχνολογία στην
υπηρεσία της γνώσης. Πρεσβεύει ότι υπάρχουν «ηθικές και κοινωνικές ευθύνες
στην άσκηση της επιστήμης». Ένας χώρος, τέλος, όπου υπάρχει ελευθερία έκφρασης
για την επιστήμη, διαλόγου και κατανόησης.

«Σ’ έναν κόσμο πολέμων και λαών που υποφέρουν πρέπει να χτίσουμε μαζί γέφυρες
κατανόησης για το μέλλον. H αναγέννηση της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας είναι
ένα μείζον πολιτικό γεγονός, μια ειρηνική απάντηση στον πόλεμο».

Πορτρέτα και μνημεία στην έρημο

Μια γεύση από την τέχνη της αρχαίας Αιγύπτου, από το 2700 π.X. ως το τέλος των
αρχαίων χρόνων, αλλά και εικόνες από τα άγνωστα μνημεία των πρώτων
χριστιανικών αιώνων, που κατάπιε η έρημος, δίνουν οι δύο διαφορετικές εκθέσεις
που εγκαινιάστηκαν χθες στο Μέγαρο Μουσικής.

H μια είναι αρχαιολογική, με μικρά αλλά εκλεκτά δείγματα της αιγυπτιακής
τέχνης. Το αποκορύφωμά της είναι τα δεκατέσσερα ρεαλιστικά πορτρέτα αρχαίων
Ελλήνων, Ρωμαίων, Αιγυπτίων, που ονομάζονται Φαγιούμ από τον τόπο της εύρεσής
τους, την όαση Φαγιούμ, το 1889. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κωστής
Στεφανόπουλος ήταν ο πρώτος που ξεναγήθηκε στην έκθεση, η οποία πλαισιώνεται
από επίχρυσες ή επιζωγραφισμένες ανάγλυφες «μάσκες» αιγυπτιάζουσας ή
ελληνίζουσας τεχνοτροπίας που φανερώνουν την «κράση» των πολιτισμών.

Στο Φουαγιέ του Επιπέδου 4 μια έκθεση φωτογραφιών και κείμενα του κ. Χρήστου
Δ. Λαμπράκη, αποκαλύπτουν τον ασίγαστο αγώνα επικράτησης των στοιχείων της
φύσης που μαίνεται την Αίγυπτο εδώ και δέκα χιλιάδες χρόνια. Οι αμμόλοφοι
μετακινούνται αργά σπρωγμένοι από τον άνεμο προς τις ελάχιστες καλλιεργούμενες
εκτάσεις. Καταπίνουν πόλεις, κάστρα, εκκλησίες, νεκροπόλεις που
εγκαταλείπονται από τον πληθυσμό. Τα τελευταία χρόνια γίνονται τεράστιες
προσπάθειες από την αιγυπτιακή κυβέρνηση για την ανάκτηση των άγνωστων,
χαμένων πρωτοχριστιανικών μνημείων και τη ζωογόνηση των οάσεων με τη
δημιουργία ενός τεχνητού παραποτάμου του Νείλου που ξεκινά από τη Λίμνη Νάσερ,
στον Νότο. Αυτόν τον αγώνα αλλά και την ομορφιά της ερήμου και των μνημείων
της καταγράφουν οι 44 μεγάλες φωτογραφίες.

INFO

«Πρόσωπα της Αιγύπτου. Από την Γκίζα στο Φαγιούμ», αρχαιολογική έκθεση. «H Νέα
Κοιλάδα του Νείλου», φωτογραφική έκθεση. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας
και Κόκκαλη, τηλ.: 210-7282.000), έως 15 Ιουλίου.