«Kύριε, όχι μ’ αυτούς»

Λίγοι γνωρίζουν σήμερα το όνομα του Ισπανού φασίστα στρατηγού Χοσέ Μιλάν
Αστράι (1879-1953). Ήταν γνωστός και ως «λάτρης του θανάτου». Στους στρατιώτες
έλεγε: «Ήρθατε εδώ για να ζήσετε μια νέα ζωή, την οποία πρέπει να αγοράσετε με
τον βέβαιο θάνατό σας». Ο Αστράι θα μείνει στην ιστορία για το σύνθημα «Viva
la Muerte!» («Ζήτω ο Θάνατος!») που ξεστόμισε σε εκδήλωση του Πανεπιστημίου
της Σαλαμάνκα… Φαντάζομαι πως το ίδιο σύνθημα «συγκινεί» και τους σημερινούς
καμικάζι που σπέρνουν τον θάνατο εις το όνομα του θρησκευτικού ολοκληρωτισμού.
Δεν φθάνει να εξηγήσει κανείς το φαινόμενο των καμικάζι επικαλούμενος μόνο την
απελπισία. Όπως όλα δείχνουν, ο «άνθρωπος-θάνατος» δεν είναι πεινασμένος και
αναλφάβητος, ούτε απελπισμένος και ψυχοπαθής. Μοιάζει πολύ περισσότερο με τους
«μεσοαστούς» καμικάζι των Δίδυμων Πύργων και συγγενεύει με τα «ιδεώδη» του
στρατηγού Αστράι. Γιατί υπάρχει πράγματι κάτι που συνδέει τον στρατηγό Αστράι
με τον Μπιν Λάντεν: είναι το σύνθημα «Ζήτω ο Θάνατος!».

Ο Γάλλος φιλόσοφος Αντρέ Γκλίκσμαν, στο έργο του «Ο Ντοστογιέφσκι στο
Μανχάταν» προσπαθεί να εντοπίσει αυτή τη μακάβρια «συνάντηση»: όλους τους
ολοκληρωτισμούς, «ανθρωποκεντρικούς» ή «θεοκεντρικούς», τους χαρακτηρίζει η
λατρεία του θανάτου και ο μηδενισμός. Ο ολοκληρωτισμός και εκείνοι που τον
ενσαρκώνουν μοιάζουν κάπως στον Σταβρόγκιν στους «Δαιμονισμένους» του
Ντοστογιέφσκι: κινούνται με απέραντη ευκολία από τον ακραίο κυνισμό στον
ακραίο φανατισμό. Ο «ολοκληρωτικός άνθρωπος» βασίζει όλο τον μηδενισμό του
στην πεποίθηση πως «όλα επιτρέπονται», είτε διότι «ο Θεός υπάρχει και εγώ
είμαι ο εκπρόσωπός του, είτε διότι ο Θεός δεν υπάρχει και εγώ αναλαμβάνω να
τον αντικαταστήσω»…

Στους καμικάζι και τον Μπιν Λάντεν έχει κηρύξει πόλεμο «μέχρις εσχάτων» ο
Μπους. Και αυτός επικαλείται τον Θεό. Δηλώνει πως είναι «new born christian»
(αναγεννημένος χριστιανός) και πως η δική του Αμερική έχει αποστολή από τον
Θεό να σώσει την ανθρωπότητα. Ο Θεός του Μπους συνήθως ερωτοτροπεί με τους
μπίζνεσμεν και κατοικεί κυρίως στο Πεντάγωνο.

Φαίνεται πως εκεί, κάνοντας τακτικά παρέα με τον Ράμσφελντ και τον Περλ,
ανακάλυψε τι γελοίο πράγμα είναι το διεθνές δίκαιο και συνέλαβε το δόγμα του
προληπτικού πολέμου (pre-emptive war) με σκοπό να τσακίσει τους τυράννους και
τους τρομοκράτες. «Χάρη» σε αυτό το δόγμα όμως, οι όπου γης τύραννοι αντί να
αφοπλίζονται σπεύδουν να αποκτήσουν μια ή δυο πυρηνικές βόμβες, πεπεισμένοι
πως είναι ο μόνος τρόπος ώστε να μη γίνουν στόχος επίθεσης και να επιβιώσουν,
ενώ η τρομοκρατία αντί να εκλείψει «ανθεί».

«Χάρη» σε αυτό το δόγμα ανατρέπεται ακόμα και η θεωρία του Κλάουσεβιτς πως «ο
πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα».

Τώρα πλέον, με την κατάργηση του διεθνούς δικαίου και τον προληπτικό πόλεμο «η
πολιτική είναι η συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα».

Με λίγα λόγια κινδυνεύουμε να ζούμε σε έναν κόσμο-αρένα ενός αιωνίου πολέμου.
Και σε έναν τέτοιο κόσμο είναι όλοι ηττημένοι, άνθρωποι και θεοί. Απέναντι σε
ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν παραμένει, σε πιστούς και άθεους, παρά η υστερόγραφη
έκκληση του ποιητή: «Κύριε, όχι μ’ αυτούς. Ας γίνει αλλιώς το θέλημά Σου».

O Γκαζμέντ Καπλάνι είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος