Nέα προσπάθεια

Ο συνεχώς ανήσυχος Γιάννης Στεφανάκις διέκοψε την έκδοση του περιοδικού του
«Νέο Επίπεδο» που «έκλεισε έναν γόνιμο κύκλο ζωής 33 τευχών» και δημιούργησε
το «Τεχνοπαίγνιον», μια περιοδική έκδοση «χωρίς επικαιρικά κείμενα, χωρίς
διαφημιστικές καταχωρήσεις, με αριθμημένα και υπογεγραμμένα χαρακτικά σχέδια
κ.λπ., με επαναπροσδιορισμό των αξιών στον χώρο της τέχνης και της κοινωνίας».
Το τι σημαίνει «Τεχνοπαίγνιον» αναλαμβάνει να εξηγήσει ο «νονός» τού νέου
εντύπου Παντελής Μπουκάλας, ανατρέχοντας στα παλιά λεξικά:

«Παίγνιον στιχουργικόν, μικρόν ποίημα συντιθέμενον εκ στίχων ποικίλλοντος
μεγέθους κατά τρόπον, ώστε να σχηματίζηται γραφικώς η παράστασις του
αντικειμένου του αποτελούντος και το θέμα του ποιήματος».

Σ’ αυτό το τεύχος υπογράφουν ανέκδοτα ποιήματα ο Πάνος Κυπαρίσσης, ο Γεράσιμος
Λουκάτος, ο Θανάσης Χονδρός με την Αλεξάνδρα Κατσιάνη και πρωτότυπα κείμενα
από πολλά πεδία ο Αριστείδης Γιαγιάννος, η Άννα Μαρία Γιαννακοδήμου, ο Αλέξης
Ζήρας, η Άρια Κομιανού, η Ειρήνη Μιγάδη, ο Σάββας Μιχαήλ, ο Παντελής
Μπουκάλας, η Μπία Παπαδοπούλου, η Βούλα Πιτταράκη (μια σύγχρονη μαντινάδα), η
Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, ο Γιάννης Στεφανάκις, ο Μάνος Στεφανίδης, ο Βασίλης
Φιοραβάντες και ο Ανταίος Χρυσοστομίδης. Υπάρχει ακόμα αφιέρωμα στον ποιητή
Αντώνη Σκιαθά, με κείμενα του Ηλία Μέλιου και του Χρήστου Τουμανίδη.

Δεν είναι όλα τα κείμενα και τα ποιήματα ίσης αξίας. Υποθέτω ότι στα επόμενα
τεύχη θα γίνει πιο αυστηρή επιλογή συνεργατών. Ο Στεφανάκις πάντως διεκδικεί
αριστείο για τον αψεγάδιαστο σχεδιασμό και την άψογη εκτύπωση. Δεν έχω κατά
νου άλλο παρόμοιο περιοδικό σ’ αυτούς τους τομείς.

Από τα δοκίμια, να αναφερθώ σ’ αυτό του Αλέξη Ζήρα «Ποίηση και Πολιτική στον
Μεταπόλεμο, 1950-1975», όπου σημειώνεται:

«… Όταν αναφερόμαστε στους ποιητές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, σε
όσους, όπως ήδη αναφέραμε, εμφανίστηκαν στα γράμματα από τα πρώτα χρόνια του
’50 και έπειτα, τους κατατάσσουμε συλλήβδην σε ορισμένες κατηγορίες που έχουν
να κάνουν με τις γενικές αντιλήψεις μας για το πνεύμα της αντίστοιχης χρονικής
στιγμής. Θεωρούμε, λ.χ., πως απεικονίζουν στο έργο τους την ατμόσφαιρα της
ιδεολογικής αναδίπλωσης, του φόβου, της απελπισίας, της απογοήτευσης.

Ανεξάρτητα από το ότι αν δούμε με κάποια προσοχή το έργο των ποιητών αυτής της
ομάδας (π.χ. του A. Ευαγγέλου, του T. Νικηφόρου, του Π. Μάρκογλου, της K.
Δημουλά, του Ντ. Χριστιανόπουλου) διακρίνουμε μια μεγάλη ποικιλία διαθέσεων,
συναισθημάτων και προσωπικών στάσεων ως προς τη ζωή και τον κόσμο, νομίζω ότι
κάνουμε ένα σημαντικό λάθος εξομοιώνοντάς τους…».

Κατατοπιστική – αν και λίγο βιαστική – η έρευνα της Άννας Μαρίας Γιαννακοδήμου
για την πάντα ζωντανή κρητική μαντινάδα. Απολαύστε χιούμορ σε μία εντελώς
πρόσφατη:

«Σύγχρονο υπολογιστή θα βάλω στο μητάτο / να πέμπω με το Internet το γάλα
των προβάτω»!

«ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ»

Να παιδί, να… Μάλαμας

Έχει δώσει δείγματα καλής γραφής το μουσικό περιοδικό, αν και συχνά μας
μπερδεύει. Δεν ξεκαθαρίζει, π.χ., αν κάποια θέματα είναι πρωτότυπα ή
αποσπάσματα από βιβλία ή αθησαύριστα κείμενα ή μέρη εκτενέστερων αφηγήσεων.
Ένα μεγάλο μέρος της ύλης του πάντως καλύπτεται από συνεντεύξεις: Κρίστη
Στασινοπούλου, Γιώργος Σταυριανός, Μιχάλης Νικολούδης (μουσικός – συνθέτης),
Σωκράτης Μάλαμας, Λάκης Χαλκιάς, Κατερίνα Παπαδοπούλου, Πάνος Δημητρακόπουλος
(μουσικός). Μου αρέσουν τα έντυπα που δεν προβάλλουν μόνο τις «πρώτες» φίρμες
και ο «Μετρονόμος» κάνει μια προσπάθεια να μας γνωρίσει αξιόλογα «άγνωστα»
πρόσωπα από τον μουσικό χώρο. Αλλά ας σταθούμε στην κεντρική συνέντευξη που
δίνει ο πολύ καλός τραγουδοποιός Σωκράτης Μάλαμας στον Ηλία
Βολιώτη-Καπετανάκη. Ο δεύτερος στον πρόλογό του, μας προϊδεάζει ότι πρόκειται
περί «λογοδιάρροιας» και πως «αν περιμένετε να διαβάσετε μια συγκροτημένη
τυπική συνέντευξη είστε… βαθιά νυχτωμένοι». Για τη δική του συμμετοχή,
συμφωνώ απόλυτα, διότι αντίθετα ο Μάλαμας δείχνει ώριμος, ευαίσθητος, με
προσωπικές αγωνίες και «ψαγμένες» σκέψεις.

Αντί, λοιπόν, ο συνομιλητής του να προσπαθήσει ώστε να παρουσιάσει και σ’ εμάς
αυτήν την ψυχούλα που του παραδίδει ο Μάλαμας, στρέφει τη συζήτηση σε
«φιλοσοφικές» αρλούμπες και δικούς του… βαθυστόχαστους αφορισμούς. Μια μικρή
γεύση: «Όταν ο καλλιτέχνης όλα τα μετουσιώσει σε τέχνη δεν χρειάζεται τη
ζωή…». Άλλο: «… Το έργο του Μπετόβεν για τη δική μου εμβέλεια (sic) είναι
5 φορές το ΟΛΑ του κόσμου. Για τον ίδιο τον Μπετόβεν είναι ψήγματα…». Πιο
κάτω όμως: «… Σαν Έλληνα αν μου βάλουν το μαχαίρι να διαλέξω, ε, βαριέμαι να
ακούω τον Βέρντι 3 ώρες. Ενώ με ένα τρίλεπτο ο Βαμβακάρης με έχει
απογειώσει…». Και το καλό: «H εποχή μας θα φτάσει στα άκρα, θα βγάλει μόνο
μεγαλοφυΐες και μαλάκες». E, τώρα, τι του λες;

«AKTH»

«Μπαλάντα στους ποιητές άδοξοι που ‘ναι…»

Πολλοί ευαίσθητοι άνθρωποι που αγαπούν την ποίηση – αρκετοί και οι ίδιοι
ποιητές – ψάχνουν συνεχώς με πείσμα και αφοσίωση να βρουν στοιχεία και στίχους
«αδόξων» – κατά Καρυωτάκη – ποιητών. Το νιώθουν σαν χρέος προς αυτούς τους
άσημους, που σιώπησαν σύντομα, που αδικήθηκαν, που παραγνωρίσθηκαν, που για
διάφορους λόγους δεν έγιναν «ονόματα». Ανάμεσα στα πεζά, τα ποιήματα, το
δοκίμια, τις βιβλιοκρισίες και τα σχόλια του πολύ καλού κυπριακού περιοδικού,
διάβασα την έρευνα του Κώστα Ασημακόπουλου για δύο άγνωστους σε μένα ποιητές:
Τον Κούλη Αλέπη (1903-1986), για τις ποιητικές συλλογές του οποίου μάλιστα
έγραψαν μεταξύ άλλων ο K. Παλαμάς, ο M. Μαλακάσης, ο I. M. Παναγιωτόπουλος, ο
Αιμ. Χουρμούζιος, ο Άλκης Θρύλος, και για τη Μαρία Ζάμπα, που γεννήθηκε το
1888 στα Άδανα της Μικράς Ασίας και πέθανε ξεχασμένη και φτωχή το 1933 σε ένα
υπόγειο στην Αθήνα. Ο K. Ασημακόπουλος ανακάλυψε το βιβλιαράκι της «Αυγές και
δειλινά» στο Μοναστηράκι. Από αυτήν τη συλλογή σονέτων ένα μικρό δείγμα:

«Αντίκρυ μου αργυρό κρατούν καθρέφτη.

Γλυκός που του θανάτου ο ίσκιος πέφτει

Στα θλιβερά ματόφυλλά μου απάνω…

Μα κάποιο φως ακόμα μου απομένει

K’ η νιότη μου είναι ακόμα ολανθισμένη…

Είμαι όμορφη αρκετά, για να πεθάνω… »

«ΦΙΣΤΙΚΙ»

Σάτιρα

Από το 1990 άρχισε να εκδίδει ο Δημήτρης Σαραντάκος τη μηνιαία εφημερίδα
«Φιστίκι», την οποία από το 2000 μετέτρεψε στο ομότιτλο διμηνιαίο περιοδικό με
«ευτράπελη ύλη» και με έδρα την Αίγινα.

H ύλη του ποικίλλει: Αιχμηρά άρθρα για τοπικά θέματα, για τον πόλεμο στο Ιράκ,
για την παιδεία, άρθρο γλωσσολογικό, αλλά και σατιρικά κείμενα και πρωτότυπες
γελοιογραφίες – οι περισσότερες επιτυχημένες. Εύστοχο και απολαυστικό, το
δισέλιδο με γλωσσικά «μαργαριτάρια» από τηλεοράσεις, ραδιόφωνα και ένα τοπικό
έντυπο. Δείγματα: «Έγινε η κατάρριψη των βομβών»· «προς λύση η ακτοπλοϊκή
συγκοινωνία»… Χάρμα!

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ»: Αλεξανδρουπόλεως 48, Αθήνα – 115 27. Τηλ. 210-7750.168.

* «ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ»: Ανδρέα Δημητρίου 3, Άγιος Δημήτριος – 173 41. Τηλ. 210-9703.932.

* «AKTH»: T.Θ. 243 97, Λευκωσία – 1703, Κύπρος. Τηλ. 003572-2355.418.

* «ΤΟ ΦΙΣΤΙΚΙ»: Δημ. Σαραντάκος, Λειβάδι Αίγινας – 180 10. Τηλ. 22970-27.411.