Η μνήμη επιστρέφει ως Ερινύα

Τον τελευταίο καιρό έγινε λόγος για εύκολο ή όχι αντι-αμερικανισμό. Το μόνο
που δεν μας εξαπατά είναι η μνήμη μας, εκτός και αν ηθελημένα επιθυμούμε να
εξαπατηθούμε και προσφεύγουμε αβασάνιστα στην αμνησία.

Δεν μπορώ να δικαιολογήσω μήτε για 100 αριστουργήματα τέχνης τους
βομβαρδισμούς και θυμίζω την προτροπή του Στάινμπεκ στους Αμερικανούς
πιλότους, «Εξοντώστε τα σκυλόπαιδα Βιετκόνγκ», και έπεφταν οι βόμβες Ναπάλμ
κατά τόνους εξολοθρεύοντας άμαχο πληθυσμό και περιβάλλον.

Ο Άρθουρ Μίλερ σε μία συνέντευξή του, στη δεκαετία του ’60, είπε περίπου αυτά:
«Αν ξαφνικά πέθαιναν οι Αμερικανοί πάνω από 30 ετών, η Αμερική θα γινόταν μια
άλλη χώρα».

Και ρωτώ, είναι εύκολος ο αντι-αμερικανισμός του Μάικλ Μουρ, του Σπάικ Λι, του
Νοαμ Τσόμσκι, του Μάρτιν Σιν, του Ρόμπερτ Ρέντφορντ και τόσων άλλων;

Ας μην ξεχνάμε πως οι μεγάλοι της αμερικανικής τέχνης είτε μετανάστευσαν στην
Ευρώπη, όπως οι Πάουντ, Χένρι Τζέιμς, Έλιοτ, είτε έμειναν για αρκετά χρόνια
όπως ο Χεμινγουέι, ο Χένρι Μίλερ, ο Πόε, αλλά εδώ δεν είναι ο χώρος για
απομνημονεύσεις φιλολογικών γεγονότων.

Οφείλουμε να αντιστεκόμαστε στην αμνησία, γιατί αλλιώς αποδεχόμαστε μακαρίως
τη βία σε όλες της τις μορφές και τη βαρβαρότητα συνοδευόμενη με το μεγαλείο
της υποκρισίας. Η συγχώρεση εγκλημάτων δεν φανερώνει πολιτισμό, αντίθετα
συναινεί σε αυτά. Όταν οι γονείς μας βομβαρδίζονταν και βασανίζονταν από τους
Γερμανούς, δεν ήταν αντι-γερμανιστές;

Η δική μου γενιά βίωσε τη δικτατορία του ’67 (δεν θα ξεχάσουμε ποτέ την
άναρθρη στριγκιά φωνή που έκραζε ακατάληπτες φράσεις), του Παπαδόπουλου που
ήταν πράκτορας της CIA από το 1945.

Ποιος στήριξε τη δικτατορία; Η Ιαπωνία; Ποιος ευθύνεται για τον Αττίλα; Η
Ουκρανία;

Και μόνο για ένα θύμα της δικτατορίας δεν μπορώ να συγχωρέσω και να αποδεχθώ
μαθήματα πολιτισμού από έναν ανιστόρητο και απολίτιστο πληθυσμό που, μέσα στα
250 εκατομμύριά του, γεννήθηκε και ένας Φόκνερ που, ας μη το ξεχνάμε και αυτό,
λογοκρίθηκε για αρκετά του σενάρια όταν εργαζόταν στο Χόλιγουντ. Αλλά δεν θα
ασχοληθώ άλλο με τους Αμερικανούς, άλλωστε αυτό θέλουν, να ασχολείσαι μαζί
τους ακόμα και αν αποκαλύπτεις τα άπλυτά τους.

Ας θυμηθούμε λίγο την Αμερική του Μακαρθισμού, που δεν διέφερε διόλου από την
τότε Σοβιετική Ένωση.

Φόβος και ασύδοτη ελευθερία από τη μια μεριά – ψυχιατρεία και καταναγκασμός
από την άλλη.

Δεν βρίσκω καμιά διαφορά ανάμεσα στην ασύδοτη ελευθερία και τον καταναγκασμό,
καθώς και τα δύο συντρίβουν την αξιοπρέπεια και τη σκέψη του ανθρώπου.

Για όσους επιθυμούν να ξεχνούν ηθελημένα, ας ξεχνούν, ξέρω όμως πως η μνήμη
επιστρέφει ως Ερινύα.

Ο Σ. Β. Σκοπελίτης είναι φωτογράφος