«Νανούρισμα» κάτω από τη σκάλα

Η Σοφία Μιχοπούλου είναι η ασώματη ηλικιωμένη γυναίκα στο μπεκετικό «Νανούρισμα», ένα πρελούδιο θανάτου, όπως το παρουσίασε ο Θόδωρος Τερζόπουλος

Το μονόλογο έργο του Σάμουελ Μπέκετ «Νανούρισμα» παρουσιάστηκε από τον
Θόδωρο Τερζόπουλο και τη Σοφία Μιχοπούλου, μόνο για πέντε ημέρες, κάτω από
διαφορετικές συνθήκες παρακολούθησης και για περιορισμένο κοινό. Σαν κρυφό
σχολειό, και μόνο για 16 θεατές κάθε φορά, η παράσταση έμοιαζε με τελετουργία
για εκκλησίασμα θεατρικό.

Σε χώρο «ασφυκτικό», κάτω από τις κερκίδες του θεάτρου «Άττις», είχε
στηθεί ένα δεύτερο, λιλιπούτειο θεατράκι. Στις δύο απέναντι πλευρές, στασίδια
παλιάς εκκλησίας, για τους θεατές. Στη μέση, ένα παραλληλεπίπεδο μαύρο
υφασμάτινο, με μια σχισμή κατά μήκος της άνω επιφάνειας.

Μια ασώματη γυναίκα, η Σοφία Μιχοπούλου, χωμένη στο μαύρο κουτί, με το
κεφάλι έξω από τη σχισμή. Απέναντί της, καθισμένος σε σκαμνί ο ίδιος ο
σκηνοθέτης.

«Πάμε πρόβα» η εναρκτήρια φράση του, σήμα μιας αυστηρής παράστασης
δοσμένης ως πρόβα. Ένα χάπενινγκ μισής ώρας, ιδιαίτερα ευαίσθητο και
προσωπικό.

Με λόγο πυκνό, το ελλειπτικό κείμενο, στην απόλυτη μετάφραση της Αθηνάς
Δημητριάδου, που αξιοποίησε όλα τα επίπεδα και το χιούμορ του Μπέκετ,
αφηγείται την ιστορία μιας απομονωμένης, ηλικιωμένης γυναίκας, η οποία, καθώς
κουνιέται στην πολυθρόνα, ακούει από κασετόφωνο τον εσωτερικό της μονόλογο.

Ένα λίκνισμα των γηρατειών, «αλλιώς ίδιο» με αυτό του μωρού στην
κούνια, συνδέει τη γέννηση με τον θάνατο. Επωδός η φράση που ακούγεται «Ώρα να
σταματήσει…». Η μοναξιά υπομνηματίζεται απλά, από τη συμπληρωματική φράση
«… είπε στον εαυτό της – σε ποιον άλλον άλλωστε;».

Στην παράσταση του Τερζόπουλου η φωνή έχει αντικατασταθεί από αυτή του
σκηνοθέτη και το παγιδευμένο από τα γηρατειά σώμα, με το κεφάλι μόνο να
κινείται ανεπαίσθητα, από τη Σοφία Μιχοπούλου, η οποία αναδεικνύεται σε
αξιοθαύμαστο, αξιόπιστο «όργανο».

Ο λόγος πυκνώνει, οι φράσεις γίνονται πιο σύντομες, οι λέξεις
δισύλλαβες. Ανάμεσα στη φωνή και το σώμα, στη ζωή και τον θάνατο, στον ηθοποιό
και τον σκηνοθέτη, δημιουργείται μια διαλεκτική συμφιλίωσης, καθώς το
ακατάπαυστο ρυθμικό λίκνισμα οδηγείται με καθοδική πορεία στην ακινησία, στο
σκοτάδι, στο τίποτα.

Η φράση «αύριο την ίδια ώρα» δείχνει πως η παράσταση τελείωσε ως πρόβα,
η οποία θα επαναληφθεί την επόμενη ημέρα, αφήνοντας ανοιχτό το ζήτημα της
ατέρμονης κίνησης.