Δρόμοι

Ένας περιηγητής…

… που στηρίζεται στην αντοχή των ποδιών του, ένας αυτοκινητιστής που
εμπιστεύεται τον «Μπλε οδηγό», ένα τουριστικό «πακέτο». Όλα αυτά μπορεί να
είναι ο τουρίστας. Μπορεί να ξεκινάει με τις καλύτερες φιλοδοξίες για να κάνει
ένα ταξίδι που ελάχιστοι άλλοι έκαναν ή τόλμησαν να κάνουν, αλλά συνήθως
καταλήγει σε χιλιοπερπατημένους δρόμους. Πάνω κάτω, όλοι οι τουρίστες
διαβάζουν τα ίδια βιβλία πριν επιλέξουν προορισμό, βρίσκουν σε αυτά τους
ίδιους δρόμους, ακόμη και τις ίδιες προκαταλήψεις για τόπους και ανθρώπους
πριν ακόμη φτάσουν να τους γνωρίσουν. Τους ακούς να τις συζητούν μεταξύ τους
και να τις επιβεβαιώνουν με ενθουσιασμό. Με ξεφλουδισμένες μύτες, ακατάστατα
μαλλιά, τσαλακωμένα μπλουζάκια και σορτσάκια με χίλιες τσέπες, επηρεάζονται
και επηρεάζουν τον τόπο όπου ταξιδεύουν.

Τους τόπους…

… και τους λαούς που επισκέφθηκαν, οι περιηγητές δεν τους σεβάστηκαν πάντα.
Πολλές φορές άφησαν εκεί μπόλικο «δηλητήριο». Για την Ελλάδα, ο Θάκερεϊ έγραφε
πως «η αθλιότητα αυτού του τόπου ξεπερνάει ακόμη και την Ιρλανδία». Ο Σέλεϊ
παραπονιόταν για τη μυρωδιά του σκόρδου στην Ιταλία. Και ο Τουέν έγραφε για
έναν Αμερικανό που είδε με τα ίδια του τα μάτια (;) να σκαρφαλώνει στη Σφίγγα
και να κόβει με ένα σφυρί ένα κομμάτι για σουβενίρ. Ο σύγχρονος τουρίστας
πιστεύει ακράδαντα πως τα δικά του κίνητρα για το ταξίδι είναι ευγενέστερα,
όχι μονάχα από αυτού του Αμερικανού, αλλά και από του άλλου τουρίστα που μένει
στο αντικρινό δωμάτιο στο ξενοδοχείο.

Οι περισσότεροι…

… τουρίστες είναι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί μεσοαστοί. Το ταξίδι είναι γι’
αυτούς μια ευκαιρία να δουν πώς τα φέρνει βόλτα η υπόλοιπη ανθρωπότητα με τις
δυσκολίες της ζωής. Στο βιβλίο του «Το τέλος του αλλού», ο Τάρας Γκρέσκο δεν
τους χαρίζεται: «Να χρησιμοποιείς την ελευθερία μιας ευτυχούς καταγωγής για να
κρύβεσαι πίσω από μίνι ντισκ και σύννεφα χασισιού σε τουριστικά λεωφορεία,
μοδάτες παραλίες και ξενώνες που μοιάζουν με γκέτο, είναι διασπάθιση
προνομίου». Όσο για εκείνους που κάθε τόσο παραπονιούνται πόσο πολύ άλλαξε ο
αγαπημένος τους προορισμός, το τελευταίο που θα σκεφτούν είναι πόσο πολύ τον
άλλαξαν οι ίδιοι. Στο Ζερμάτ της Ελβετίας, μας λέει η Κίσα Φέργκιουσον στην
«Γκλόουμπ & Μέιλ», για να γίνει κανείς τουριστικός οδηγός πρέπει να ξέρει
γιαπωνέζικα. Στην Κέρκυρα μπορεί να μείνει κανείς μέρες ολόκληρες χωρίς να δει
ούτε μια ελληνική επιγραφή στα μαγαζιά. Και πολλοί ξενώνες, από το Βερολίνο
μέχρι τη Βομβάη, υποδέχονται τους πελάτες τους με μουσική του Μπομπ Μάρλεϊ.
Είναι εύκολο σήμερα να ταξιδεύεις από τη μια άκρη του κόσμου στην άλλη και να
μη συναντάς τίποτα που να σου είναι ξένο.

Τι νόημα…

… έχει τότε το ταξίδι, αν δεν μπορείς να νιώσεις πουθενά ξένος και μόνος;