Ο εφιάλτης της ανεργίας επιστρέφει στην Ευρώπη

Η δραματική αύξηση της ανεργίας στην Ευρώπη εντείνει την κριτική που
ασκείται στο Σύμφωνο Σταθερότητας και στη σκληρή αντιπληθωριστική πολιτική της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Το φάντασμα της ανεργίας απλώνεται απειλητικά πάνω από την Ευρωπαϊκή Ένωση,
καθώς η ύφεση που πλήττει μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες σε συνδυασμό με την
άνοδο του ευρώ αυξάνουν δραματικά τα ποσοστά της σύγχρονης μάστιγας. Στο
πλαίσιο αυτό εντείνεται η κριτική που ασκείται ενάντια στη σκληρή
αντιπληθωριστική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και στην αυστηρή
δημοσιονομική πειθαρχία, την οποία προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας, που
σηματοδοτούν την εφαρμογή περιοριστικής οικονομικής πολιτικής, φρενάροντας την
οικονομία. Στη Γερμανία, η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή οικονομία που βρίσκεται ήδη
στο κατώφλι της ύφεσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν χθες στη
δημοσιότητα ο αριθμός των ανέργων έφθασε σε επίπεδα ρεκόρ τον Απρίλιο (4,46
εκατομμύρια άνεργοι) ή σε ποσοστό 10,7% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού.
Πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας που έχει καταγραφεί τα τελευταία
πεντέμισι χρόνια, μετά την ενοποίηση της Ανατολικής με τη Δυτική Γερμανία.
Ανάλογο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Στη
Γαλλία η ανεργία έχει εκτοξευτεί στο 9,1% (τον Μάρτιο). Ενδεικτικό είναι ότι
σε όλες σχεδόν τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Μάρτιο σημειώθηκε
αύξηση της ανεργίας σε σχέση με τον Φεβρουάριο και μόνο δύο, η Ισπανία και η
Ιρλανδία, διατήρησαν τα ποσοστά τους.

Στην Ελλάδα ο δείκτης της ανεργίας – παρά την πτώση που σημείωσε το 2002 –
ανέρχεται σε 9,7% του εργατικού δυναμικού (με βάση τα στοιχεία του Δ’ τριμήνου
του 2002), ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα μας στη δεύτερη θέση με το υψηλότερο
ποσοστό ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ανησυχητικό για την περίπτωση της
Ελλάδας είναι ότι το ποσοστό ανεργίας παραμένει στα επίπεδα αυτά, παρά τον
υψηλό (υψηλότερο στην Ε.Ε.) ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας που
προβλέπεται να κυμανθεί σε 3,8% για το 2003. Μάλιστα, τα επόμενα χρόνια η
ελληνική οικονομία αναμένεται να αντιμετωπίσει την απειλή της κάμψης των
ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης μετά το 2006, όταν θα σταματήσουν να εισρέουν τα
κονδύλια του Γ’ ΚΠΣ, αλλά και οι Ολυμπιακοί Αγώνες θα αποτελούν παρελθόν. Το
ενδεχόμενο αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς η μείωση της ανάπτυξης μπορεί
να επαναφέρει σε υψηλότερα επίπεδα το ποσοστό ανεργίας και να ακυρώσει τα
θετικά οφέλη που θα έχουν στον τομέα αυτό μέτρα όπως η μερική απασχόληση στο
Δημόσιο που προωθεί τώρα η κυβέρνηση.

Ευρώ: νέο ρεκόρ τετραετίας

Η ύφεση επιδεινώνεται στην ευρωπαϊκή οικονομία και λόγω της αρνητικής
επίδρασης που ασκεί η ανατίμηση του ευρωπαϊκού νομίσματος, η οποία καθιστά πιο
δύσκολες τις εξαγωγές των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Χθες η ισοτιμία του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος έναντι του δολαρίου βρέθηκε
στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών και έφθασε να διαμορφώνεται
σε 1,1437 και εξαιτίας της πολιτικής των υψηλότερων επιτοκίων σε σχέση με τα
αμερικανικά που ακολουθεί η ΕΚΤ στο πλαίσιο της αντιπληθωριστικής πολιτικής
της. Στο κλίμα αυτό σήμερα η ΕΚΤ συνεδριάζει στη Φρανκφούρτη, προκειμένου να
καθορίσει την πολιτική των επιτοκίων του ευρώ, συνεκτιμώντας τις συνθήκες που
έχουν δημιουργηθεί. Οι πιέσεις που ασκούνται στην ΕΚΤ, να προχωρήσει σε μείωση
των επιτοκίων, είναι έντονες από πολιτικούς και επιχειρηματικούς κύκλους
μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών. Πιέσεις ασκούνται και για τη χαλάρωση του
αυστηρού ορίου 3% που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης για το ύψος
των ελλειμμάτων σε σχέση με το ΑΕΠ για τις χώρες-μέλη της ευρωζώνης. Ήδη, η
Γαλλία και η Γερμανία έχουν ξεπεράσει το όριο αυτό. Εκτός των άλλων ενδεικτικό
είναι ότι η σημαντική ισχυροποίηση του ευρώ προκαλεί ανησυχίες για μείωση της
ανταγωνιστικότητας των εξαγωγικών εταιρειών. Ήδη, πολλές από αυτές, όπως είναι
η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία Volkswagen που εξάγει σημαντικό μέρος της
παραγωγής της εκτός ευρωζώνης, ανακοινώνουν σημαντικές μειώσεις στην
κερδοφορία και λόγω της ενίσχυσης του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος.