Σκανδαλο – σίριαλ κίλερ

Το Χόλιγουντ εκτονώνει την αγριότητα της εποχής εφευρίσκοντας κανίβαλους σίριαλ-κίλερ (στη φωτογραφία ο Άντονι Χόπκινς). Στα καθ’ ημάς τον ρόλο αναλαμβάνει η τηλεόραση

Μμμμ! Σκάνδαλα! Ωραιότατα, φωτογενή σκάνδαλα. Καταναλώνονται με ευχαρίστηση.
Εκτονώνουν το κοινό αίσθημα. Θέτουν θεμελιώδη ερωτήματα για τη λειτουργία του
πολιτικού συστήματος. Ερωτήματα όπως αυτά που τέθηκαν κατά τη συζήτηση που
αναπτύχθηκε στο «Μήλον της Έριδος» με καλεσμένο τον Κώστα Σκανδαλίδη και
απέναντί του τους δημοσιογράφους Γιώργο Κύρτσο, Γιάννη Λοβέρδο και Γιώργο
Παπαχρήστο και ερωτήματα, όπως αυτά που τέθηκαν κατά τη συζήτηση στους
«Διαξιφισμούς» από τους Παντελή Καψή και Αντώνη Δελατόλα στον Γιώργο
Παπανδρέου. Πώς λειτουργεί η δημοκρατία, όταν ξοδεύονται σκανδαλώδη ποσά για
την εκλογή βουλευτών και όταν δεν αποκαλύπτεται ολόκληρη η αλήθεια για το
μέγεθος των ποσών αυτών;

Οι θεωρητικοί της επικοινωνίας λένε, πως η διαμεσολαβημένη δημοκρατία
από τα ΜΜΕ λειτουργεί ιδανικά όταν η κυβέρνηση πληροί μια ουσιαστική
λειτουργία, που είναι, να συζητούν οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και με κριτική
στάση τις κρατικές πολιτικές μπροστά στις κάμερες. Μοιάζει να έχουμε αναγάγει
ακριβώς αυτό σε υψηλή τέχνη στις εγχώριες τηλεοπτικές συζητήσεις και θα λέγαμε
πως και η δημοκρατία μας λειτουργεί θαυμάσια και η διαμεσολάβηση των ΜΜΕ είναι
αρίστη. Αν δεν υπήρχε μια ειδοποιός διαφορά. Συζητάμε και ξανασυζητάμε τα ίδια
ακριβώς θέματα αλλάζοντας μόνο τους πρωταγωνιστές πολιτικούς κάθε φορά. Το
πρόβλημα; Τέθηκε και αυτό στο «Μήλον της Έριδος» από τον κ. Παπαχρήστο: δεν
έχει διαχωριστεί με σαφήνεια στη χώρα μας η οικονομική από την εκτελεστική
εξουσία. Αποτέλεσμα; Υπάρχει μόνιμη καχυποψία για διαπλοκή και με δεδομένη τη
χρηματιστηριακή καταβαράθρωση του έθνους, όπως επισήμανε ο Γιώργος Κύρτσος,
είναι ευκολότερο να βρίσκουν έδαφος οι σκανδαλολογίες.

Δεν είναι δύσκολο να έχουμε μια ευκρινή ακτινογραφία της παρούσας
κατάστασης, καθώς στα χρόνια που πέρασαν με την επαναλαμβανόμενη κάθε τόσο
σκανδαλοθηρία-σκανδαλολογία έχουν αναπτυχθεί δημοσιογραφικά ανακλαστικά, που
συνδυάζονται και με τις ανάγκες της μεγάλης ειδησεογραφικής αγοράς. Μιλάμε
ευκολότερα, πιο ανοιχτά, το ίδιο μιλούν και κυβερνητικοί αξιωματούχοι και όλο
αυτό το θέαμα-ακρόαμα «πουλάει». Είναι συχνό το φαινόμενο να επιτίθενται
αλλήλων υπουργοί και βουλευτές και των δύο μεγάλων κομμάτων – αυτά έχουν την
πολυτέλεια εσωτερικών σπαραγμών – διαχωρίζοντας τη θέση τους από πρακτικές και
αποφάσεις συναδέλφων τους ή και του κόμματος με το οποίο εξελέγησαν.

Έτσι όμως, μια υψηλής αξίας λειτουργία της δημοκρατίας, που είναι η
άσκηση κριτικής από την πλευρά των Μέσων προς την πολιτική εξουσία
μεταλλάσσεται σε άκρως βολική για επιχειρηματικά ή ψηφοθηρικά σχέδια
ορισμένων. Για παράδειγμα, στηρίχτηκαν ολόκληρα τηλεοπτικά προγράμματα μικρών
καναλιών στην εν λόγω κριτική, τα οποία κόσμησαν με τον κριτικό τους λόγο
στελέχη που ανήκουν στους χώρους οι οποίοι στην παρούσα φάση βάλλονται. Είναι
προσωπικά τα βέλη και δεν τους αφορούν όλους; Κι όμως αυτή η
μιντιο-επιχειρηματική αλυσίδα όταν αρχίζει και μεγαλώνει αποδεικνύεται
ανεξέλεγκτη. Για παράδειγμα πωλήθηκαν πανάκριβα κανάλια, των οποίων οι
συχνότητες φυσικά και δεν είχαν εκχωρηθεί με επίσημες άδειες. Πού ήταν ο
κρατικός μηχανισμός κατά τις αγοραπωλησίες, η αντιπολίτευση έστω; Μεγάλο μέρος
εκπροσώπων τους πάντως, βρισκόταν στα πάνελ των εν λόγω καναλιών.

Εθισμός στα «σκληρά»

Τι να πρωτοσυζητήσουμε επομένως; Ίσως αυτό που επισήμανε ευθαρσώς ο κ.
Σκανδαλίδης και προφανώς όχι χωρίς πόνο, ότι στελέχη του κυβερνώντος κόμματος
έχουν αλλάξει συμπεριφορά και παρουσιάζουν δείγματα νεοπλουτισμού. Μας
ανακουφίζει η διαπίστωση είναι γεγονός. Τα ίδια φαινόμενα παρουσιάζουν και
στελέχη της αντιπολίτευσης, που επίσης βρέθηκαν να έχουν κάνει καλό «κουμάντο»
στις εποχές της χρηματιστηριακής ανακατωσούρας. Και με το κλίμα
σκανδαλο-αποκαλύψεων που έχει καλλιεργηθεί, δεν είναι λίγοι εκείνοι που
ανησυχούν, όπως τόνισε ο Γιάννης Λοβέρδος, και αισθάνονται εκτεθειμένοι. Και
γιατί παρακαλώ; Με εξαίρεση τους φοροδιαφεύγοντες Έλληνες, οι υπόλοιποι ουκ
ολίγοι, ευχαρίστως θα δεχόμαστε και κάμερες και ελέγχους στα περιουσιακά μας
και πάντως εκτεθειμένοι δεν θα νιώθαμε. Σε αυτό που νιώθουμε εκτεθειμένοι
είναι στο σκληρό θέαμα των σκανδάλων, στο οποίο εθιζόμαστε, λες και είναι η
μόνη μέθοδος πλέον για τον δημοκρατικό διάλογο. Το πρόβλημα είναι ότι η μεν
μιντιακή λειτουργία δεν θυσιάζει φυσικά τη δραματική ένταση για περισσότερη
ανάλυση, η δε λειτουργία της πολιτικής βλέπουμε ότι αξιοποιεί κοντόφθαλμα την
εκάστοτε μιντιακή ένταση, αναθέτοντας στη Δικαιοσύνη τον δύσκολο ρόλο, της
οποίας οι αργοί ρυθμοί φυσικά και θέτουν την επίλυση του κάθε θέματος εκτός επικαιρότητας.