Για πατρίδα, φιλία και έρωτα

Δυνατές φιλίες και μεγάλοι έρωτες σε μια ρομαντική εποχή της χώρας όταν οι αξίες είχαν τον πρώτο ρόλο. Αυτή την εποχή μας θύμισαν οι «Ασθενείς και οδοιπόροι» του Γιώργου Θεοτοκά (ΕΤ1) με τον Άρη Λεμπεσόπουλο, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και Δημοσθένη Παπαδόπουλο

Τότε που οι γοητευτικοί εραστές με τις υψηλές αρχές και τις ηρωικές ιδέες
είχαν ονόματα όπως Μαρίνος Βελής, πίστευαν σε δεσμούς φιλίας πανίσχυρους,
αγαπούσαν με πάθος γυναίκες μοναδικές, όπως η θεατρίνα Θεανώ Γαλάτη και μέσα
σε ημέρες πολέμου και αντάρας δεν πρόδιδαν ποτέ αγαπημένους και όρκους… Τότε
που οι άντρες στήριζαν αδελφές και μανάδες, αφοσιωμένοι ακόμη και αν εκείνες
τους έπιναν τους αρσενικούς χυμούς τους, σαν τον Κυριάκο Κωστακαρέα… Τότε
που υπήρχαν θερμοί ιδεολόγοι, ανυπάκουοι στις ταπεινωτικές για την πατρίδα
γελοιότητες ενός δικτάτορα, σαν τον Μαλέα, και ακόμη υπήρχαν και άντρες που
«μεγαλοκαμωμένοι και αιματεροί», σαν τον Θρασύβουλο Δράκο, παρασύρονταν σε
ιδέες παραπλανητικές για τη δύναμη, έφταναν ως τη στολή του φαλαγγίτη για να
τις υποστηρίξουν, αλλά πληθωρικοί και τίμιοι, παντρεύονταν γυναίκες γνωστικές,
σαν τη Μαριέττα, και παρέμεναν πάντα πιστοί στη φιλία και το δίκαιο, μέχρι,
μέσα απ’ αυτή την πίστη, να συνειδητοποιήσουν την πλάνη τους…

Αυτό το μυθιστορηματικό «τότε» της χώρας, που ξεκινάει πριν από τον
πόλεμο, για να φτάσει έως την Κατοχή και αργότερα στην απελευθέρωση, τις
διχασμένες ημέρες, αλλά και την ελπίδα της Δημοκρατίας, γραμμένο με ιδανικό
ρομαντισμό από την πένα του Γιώργου Θεοτοκά, μεταφέρθηκε με συνέπεια και
ευαισθησία στην οθόνη της ΕΤ1 σε διασκευή του Γιάννη Τζιώτη και σκηνοθεσία του
Χρήστου Παλλιγιανόπουλου, διατηρώντας τον τίτλο του βιβλίου: «Ασθενείς και
οδοιπόροι».

Μια ιστορία πολέμου, έρωτα και φιλίας, μια ιστορία για την αγάπη στην πατρίδα
που δεν στριμώχνεται στα κιτς ιδεώδη ενός φασισμού, αλλά εμπνέει ενέργειες
ηρωικές. Μια ιστορία αντιπολεμική και επίκαιρη τις άγριες αυτές ημέρες, που
βρέθηκε στα τελευταία της επεισόδια να ολοκληρώνεται αφήνοντάς μας την ακριβή
αίσθηση ενός τηλεοπτικού κομψοτεχνήματος.

Η διασκευή του έργου του Θεοτοκά αναδεικνύοντας τις σχέσεις των ηρώων
έδωσε με ακρίβεια τις αποχρώσεις των χαρακτήρων, που ο καθένας τους
αποκαλύπτει και μια πτυχή της Ελλάδας. Όλοι φίλοι και πρώτα οι τέσσερις άντρες
που ορκίζονται, με τον ρομαντισμό της εποχής, αιώνια αλληλοϋποστήριξη, όρκο
όμως που τον τιμούν ως το τέλος.

Ο Μαρίνος Βελής, ρόλος που απέδωσε ιδανικά ο Άρης Λεμπεσόπουλος, είχε
το πάθος και την ποιότητα ενός «Αϊ-Γιώργη» έτοιμου να υπερασπιστεί αξίες,
ανυποχώρητου από τις αρχές του, γοητευτικού τόσο, που να κλέψει την καρδιά της
Θεανούς Γαλάτη. Στον ρόλο της σπουδαίας θεατρίνας, η Καριοφυλλιά Καραμπέτη
έδωσε με ευαίσθητη ακρίβεια την υπερηφάνεια της ψυχής, τη δύναμη του ταλέντου
και την ανεξαρτησία του χαρακτήρα μιας μεγάλης τραγωδού, η οποία ερωτεύτηκε
και δεν δίστασε να προκαλέσει τα ήθη της εποχής αδιαφορώντας γι’ αυτά. Οι δυο
τους με τον Μαρίνο Βελή είχαν ήδη μεγάλη ποιότητα ψυχής, για να δεχθούν τις
καθημερινές συμβάσεις. Ο Θρασύβουλος Δράκος (Μπάμπης Χατζηδάκης) είναι ο
πληθωρικός δικηγόρος, πλην φιλοβασιλικός, φιλομεταξικός, βρίσκεται μεταξύ των
υποστηρικτών τού καθεστώτος, αλλά δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει θέση και
γνωριμίες για να παρέμβει τις δύσκολες ώρες υπέρ των φίλων του. Ο Μαλέας
(Στέλιος Μάινας), ο κομμουνιστής της παρέας, ο κυνηγημένος, ο οραματιστής.
Αλλά και ο Κυριάκος Κωστακαρέας (Δημοσθένης Παπαδόπουλος), ο αδύναμος,
ευαίσθητος, φοβισμένος, υποχρεωμένος να συντηρεί μάνα και δύο ανύπαντρες
αδελφές.

Η παρέα δένεται σε ημέρες ειρήνης και ξεγνοιασιάς για όλους πλην ενός,
που πιστεύει πως θ’ αλλάξει τον κόσμο σε εποχές που η ελευθερία των ιδεών
είναι κι αυτή όνειρο. Μέσα από τις περιπέτειες των τεσσάρων και της Θεανούς
κυλάει η Ιστορία της χώρας, οι διαφορετικές αντικρουόμενες νοοτροπίες των
ανθρώπων αυτού του τόπου, άλλες μίζερες, άλλες προδοτικές από παθολογική
ματαιοδοξία, όπως των δωσίλογων, άλλες ηρωικές, αυτές περισσότερες, που
βρίσκουν πεδίο να δράσουν στην Κατοχή, ξεπερνώντας τις προσωπικές επιθυμίες.

Ιδανικό αντίβαρο

Με σκηνικά που αναπαράγουν την ατμόσφαιρα της εποχής, με ερμηνείες που
διακρίνονται για ποιότητα η οποία σέβεται το τηλεοπτικό μέσον ως υψηλή
ψυχαγωγία, με σκηνοθεσία που αποδίδει τους ρυθμούς του μυθιστορήματος και
διασκευή που σέβεται τις αρχές του συγγραφέα, οι «Ασθενείς και Οδοιπόροι»
πρόσφεραν το ιδανικό τηλεοπτικό αντίβαρο στις μπιγκμπραδερικές μπουρδολογίες.