Δρόμοι

Ο δάσκαλος…

… εξηγεί στους μαθητές της πέμπτης δημοτικού την έννοια του δισεκατομμυρίου,
ενός μεγάλου, πολύ μεγάλου αριθμού. «Θέλω να πάρετε τα μολύβια σας και να
χτυπάτε τη μύτη τους πάνω στο θρανίο όσο πιο γρήγορα μπορείτε για 10
δευτερόλεπτα». Ύστερα, οι μαθητές αρχίζουν τους υπολογισμούς: πόσα χτυπήματα
έκαναν κατά μέσο όρο (43) σε αυτά τα 10 δευτερόλεπτα, πόσα θα έκαναν σε ένα
λεπτό, σε μία ώρα, σε μία μέρα. Και εκεί που το μέτρημά τους κοντεύει να
φτάσει το ένα εκατομμύριο, ο δάσκαλος τούς δείχνει τον αριθμό που έχει γράψει
στον πίνακα: 1.000.000.000. «Πόσον καιρό νομίζετε πως θα χρειαζόσασταν για να
χτυπήσετε με τα μολύβια σας ένα δισεκατομμύριο φορές πάνω στο θρανίο;»
«Τέσσερις μέρες», λέει ένας μαθητής. «Ένα χρόνο;», ρωτάει ένας άλλος. «Θα
χρειαζόσασταν οκτώ χρόνια». «Ώσπου να γίνουμε δεκαοκτώ χρονών, δηλαδή!»

Ο κόσμος μας…

… είναι γεμάτος δισεκατομμύρια. Η εφημερίδα «Μπόστον Γκλόουμπ» μπήκε στον
κόπο να μετρήσει μερικά: Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας κοστίζει 2,5 δισ.
δολάρια το μήνα, σύμφωνα με το Πεντάγωνο. Ο πόλεμος κατά του Ιράκ θα κοστίσει
έως 200 δισ. δολάρια. Το «φέσι» που φόρεσε η εταιρεία Ένρον στο αμερικανικό
χρηματιστήριο ξεπέρασε τα 10 δισ. δολάρια. Τουλάχιστον 1 δισ. άνθρωποι
υποσιτίζονται στις «αναπτυσσόμενες» χώρες. Κάθε φορά που αναζητούμε κάτι στο
Ίντερνετ, εκείνο ψάχνει να μας το βρει ανάμεσα σε τουλάχιστον 3 δισ.
ηλεκτρονικά αρχεία. Το διαστημόπλοιο Βόγιατζερ-2 έστειλε στη Γη φωτογραφίες
του Δία, του Κρόνου και του Ουρανού από απόσταση 10 δισ. χιλιομέτρων.
Καθημερινά «παίζουμε» με δισεκατομμύρια. Άραγε αυτό μας κάνει να νιώθουμε
μεγάλοι και τρανοί ή μικροί και ασήμαντοι;

Αν είμαστε…

… οι μοναδικοί μέσα σε ένα Σύμπαν από 100 δισ. γαλαξίες που καθένας τους
έχει 100 δισ. άστρα, τότε δικαιολογημένα αισθανόμαστε απελπιστικά μικροί. Και
δικαιολογημένα οι πολύ μεγάλοι αριθμοί ήταν πάντα συνδεδεμένοι με ένα
θρησκευτικό συναίσθημα ­ ωκεάνιο, όπως το είχε πει ο Φρόυντ. Ο Πυθαγόρας είχε
κάνει τους αριθμούς θρησκεία. Το ίδιο και ο Ροκφέλερ, ο πρώτος
δισεκατομμυριούχος. Ύστερα και άλλοι. Όμως, το μεγάλο και το πολύ δεν είναι το
κύριο χαρακτηριστικό του κόσμου (αν αυτό είναι κάποια παρηγοριά για εκείνους
που ούτε είναι μεγάλοι και τρανοί ούτε έχουν πολλά). Απλώς μας κάνει να
αισθανόμαστε μικροί, επειδή συνήθως αγνοούμε το μικρότερο, που σήμερα το
ανακαλύπτουμε με τη βοήθεια της βιοτεχνολογίας: τα γονίδια είναι τόσο
απειροελάχιστα, που τα μετράμε μόνο με νανόμετρα (δισεκατομμυριοστά).

Πώς αισθάνεστε…

… τώρα; Πιο μικροί ή πιο μεγάλοι; Θα αισθανθείτε ακόμη μεγαλύτεροι, αν σας
πούμε πως μια σακούλα ζάχαρη 4,5 κιλά, έχει μέσα 1 δισ. κόκκους. (Όλο και θα
βρείτε κάποιες σακούλες ξεχασμένες στο ντουλάπι σας.) Αν σας ρωτήσει λοιπόν
κανείς, ποιος θέλει να γίνει δισεκατομμυριούχος, μη βιαστείτε να απαντήσετε.
Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είμαστε όλοι μας.