Σενάρια… Θείας Γέννησης

Η «Θεία Γέννηση» του μετρ της Αναγέννησης Τζιότο

Τολμηρές εκπλήξεις έκρυβε το χθεσινό εορταστικό πρόγραμμα του BBC1 για τους
χριστιανούς θεατές του, προκαλώντας αντιδράσεις. Πέτρα του σκανδάλου «Η
Παρθένος Μαρία», ένα ωριαίο ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε χθες το βράδυ, το
οποίο, βασισμένο σε ιστορικές πηγές, παρουσιάζει μια εικόνα της Παναγίας
αρκετά διαφορετική από αυτή που έχει ολόκληρη η Χριστιανοσύνη και εξετάζει
τέσσερα πιθανά σενάρια για την εγκυμοσύνη της.

Σύμφωνα με νέα στοιχεία από ιστορικούς και ερευνητές της Καινής Διαθήκης, που
παρουσιάζονται στο πρόγραμμα, η Μαρία – ή Μύριαμ, όπως πιθανότατα αποκαλούνταν
στην Παλαιστίνη – ήταν ένα από τα 12 ή 13 παιδιά της οικογένειας. Η Παναγία
ντυμένη με μπλε μεταξωτούς χιτώνες είναι προϊόν της φαντασίας μεταγενέστερων
συγγραφέων και ζωγράφων της Αναγέννησης. Η συνηθισμένη μοίρα μιας νεαρής
κοπέλας, φτωχής, χωρίς μόρφωση, με ελάχιστα δικαιώματα εκείνα τα χρόνια, ήταν
να πωληθεί για νύφη σε έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άντρα. Η Μαρία όμως έμεινε
έγκυος πριν παντρευτεί, κάτι που στην εποχή της ισοδυναμούσε με έγκλημα,
ντρόπιαζε μια για πάντα την οικογένεια και τιμωρούνταν ακόμα και με θάνατο.
Για καλή της τύχη, όμως, εμφανίστηκε ο Ιωσήφ και την παντρεύτηκε.

Στο ντοκιμαντέρ του BBC τα γεγονότα αναπαριστώνται από ηθοποιούς και οπτικά
εφέ τελευταίας τεχνολογίας. Το πρόγραμμα παρουσιάζει η ηθοποιός Σου Τζόνστον,
η οποία εξηγεί στο site του σταθμού ότι «αυτή η Μαρία δεν είναι η γυναίκα που
περίμενα να βρω. Αλλά παρ’ όλο που η ιστορία της είναι μερικές φορές
σοκαριστική, η ανθρωπιά της είναι αυτή που την κάνει άξια τής τρυφερότητάς
μας». Πώς όμως έμεινε έγκυος η Παναγία; Η άμωμος σύλληψη είναι ένα από τα
σενάρια που παρουσιάζει το ντοκιμαντέρ. Τα άλλα τρία όμως, είναι αυτά που
βασίζονται στα νέα στοιχεία, δυσαρεστώντας τους πιστούς. Σύμφωνα με αυτές τις
εκδοχές, η Μαρία έμεινε έγκυος γιατί είχε συνάψει προγαμιαίες σχέσεις με τον
Ιωσήφ ή διατηρούσε κρυφή σχέση με έναν άλλο άγνωστο άντρα ή – το πλέον
προχωρημένο σενάριο από όλα – έπεσε θύμα βιασμού από καποιον Ρωμαίο στρατιώτη.

«Συκοφαντία περί βιασμού»

Η τελευταία θεωρία βασίζεται σε ένα ελάχιστα γνωστό χειρόγραφο του 2ου
αιώνα μ.Χ., εξηγεί στην εφημερίδα «Independent» ο Άλαν Μπουκμπάιντερ,
επικεφαλής του Τμήματος Θρησκείας και Ηθικής – αγνωστικιστής ο ίδιος.
«Ασχολούμαστε με το ερώτημα αν η Μαρία έπεσε θύμα βιασμού. Φυσικά, λέμε
ξεκάθαρα ότι αυτή η θεωρία πιθανότατα είναι συκοφαντία τής εποχής εκείνης
εναντίον των Χριστιανών. Την παρουσιάζουμε ως πιθανή, αλλά ελάχιστα πιστευτή.
Και βέβαια, στο πρόγραμμα, δεν κάνουμε αναπαράσταση του βιασμού, απλά
δείχνουμε έναν Ρωμαίο στρατιώτη να στέκεται στο βάθος, αφήνοντας να εννοηθεί
τι προηγήθηκε».