Δρόμοι

Το Ισλάμ…

… είναι μια θρησκεία ειρήνης ή μια θρησκεία βίας; αναρωτιόμαστε εσχάτως
ολοένα και πιο συχνά. Οι επικριτές του Κορανίου λένε πως εκτρέφει τον
φανατισμό και την επιθετικότητα και επισημαίνουν τους αιματηρούς πολέμους του
Μωάμεθ κατά των απίστων. Στο βιβλίο του «Το όνομα», ο αιδεσιμότατος Φράνκλιν
Γκρέαμ υποστηρίζει πως «το Ισλάμ – αντίθετα με τον χριστιανισμό – έχει ως
βασική διδασκαλία του μια βαθιά μισαλλοδοξία έναντι εκείνων που πιστεύουν σε
άλλα θρησκεύματα». Όμως, η Ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα ανθρώπων που
ομολογούσαν πίστη στον Χριστό και ωστόσο σκότωναν, βασάνιζαν και καταδίωκαν
αναρίθμητους άνδρες και γυναίκες (ως επί το πλείστον χριστιανούς) με την
ειλικρινή πεποίθηση πως όχι μόνο προστάτευαν έτσι τους καλούς χριστιανούς από
τον κίνδυνο των αιρετικών, αλλά και ότι έσωζαν τις ψυχές των θυμάτων τους από
την αιώνια τιμωρία.

Το κυνήγι…

… των μαγισσών και οι διωγμοί των αιρετικών συνήθως αποδίδονται στην
Καθολική Εκκλησία, αλλά και ο προτεσταντισμός δεν έχει άσπιλο ιστορικό φάκελο.
Οι πρώτοι προτεστάντες ηγέτες παρότρυναν τους ηγεμόνες να ξεριζώσουν τον
καθολικισμό από τις χώρες τους, όπως ακριβώς οι πάπες παρότρυναν τους
καθολικούς ηγεμόνες να καταστείλουν τον προτεσταντισμό. Στη Γενεύη του
Καλβίνου, τον 16ο αιώνα, ακόμη και όσοι τηρούσαν την καθολική λατρεία κατ’
ιδίαν εξορίζονταν από την πόλη, ενώ ο θεολόγος και γιατρός Μιχαήλ Σερβέτος
κάηκε στην πυρά επειδή απέρριπτε το δόγμα της Αγίας Τριάδας. Με τον λίβελο «Οι
Εβραίοι και τα ψέματά τους», το 1453, ο Λούθηρος παρότρυνε τους χριστιανούς
ηγεμόνες να απαλλάξουν τις χώρες τους από την «απεχθή βλασφημία» που διέδιδαν
οι Εβραίοι και «να πράξουν σαν τον καλό γιατρό, που, όταν εμφανίζεται η
γάγγραινα, κόβει, πριονίζει και καυτηριάζει αλύπητα σάρκα, φλέβες, κόκαλο και
μυελό οστών». Συμβούλευε, μεταξύ άλλων, «να παραδοθούν στην πυρά οι συναγωγές
τους», να καταστραφούν τα εβραϊκά σπίτια, να κατασχεθούν «όλα τα προσευχητάρια
τους και οι ταλμουδικές γραφές» και να απαγορευτεί στους ραβίνους να διδάσκουν
«με ποινή την απώλεια της ζωής και σωματικών μελών».

Η ιδέα…

… πως οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να πιστεύουν σε όποιον θεό θέλουν είχε
καταγγελθεί ως επικίνδυνη παράνοια από πολλούς πάπες, επισημαίνει η
αρθρογράφος Κάθι Γιανγκ στο περιοδικό «Ρήζον», μέχρι και τον 20ό αιώνα. Το
1953, ο πάπας Πίος ΙΓ’ αποφαινόταν πως «οι λανθασμένες και ψευδείς θρησκείες
δεν μπορεί να αποτελούν αντικείμενο φυσικού δικαιώματος». Αυτή η στάση άλλαξε
μόλις το 1965, με το έδικτο «Dignitatis Humanae» του πάπα Παύλου ΣΤ’.

Η θρησκεία…

… δεν μπορεί να απομονωθεί ως η μοναδική πηγή της μισαλλοδοξίας. Οι
απεχθέστερες πράξεις ατομικής ή κρατικής τρομοκρατίας τα τελευταία εκατό
χρόνια υποκινήθηκαν από επιθετικές κοσμικές ιδεολογίες που υπόσχονταν
επίγειους παραδείσους. Είναι ίσως πιο ακριβές να λέμε πως κάθε σύστημα πίστης
που διεκδικεί την αποκλειστικότητα στην Αλήθεια κλείνει μέσα του το σπέρμα της
βίαιης μισαλλοδοξίας.