Κώδικας… γενικώς και αορίστως

Θολό τοπίο δημιουργούν για τα ηλεκτρονικά μέσα διατάξεις του κώδικα δεοντολογίας που εκπόνησε το ΕΣΡ και έλαβε τη μορφή σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος

Απαγορεύεται η προβολή εμπρηστικών συνθημάτων κατά τη μετάδοση διαδηλώσεων,
από κανάλια ή ραδιοσταθμούς. Δεν επιτρέπεται, επίσης, τηλεοπτικοί σταθμοί να
μεταδίδουν σκηνές βίας και σκηνές βίαιης μεταχείρισης ανθρώπων ή ζώων ή σκηνές
ακραίας αντικοινωνικής συμπεριφοράς, αλλά επιτρέπεται αν είναι απολύτως
απαραίτητες για την ευαισθητοποίηση του κοινού. Από ποιο σημείο όμως αρχίζει η
ευαισθητοποίηση και με ποια μέτρα και σταθμά ορίζεται; Υπό ποία έννοια γίνεται
προβολή σε συνθήματα που ακούγονται σε μια διαδήλωση ή πότε η μετάδοση
επεισοδίων προτρέπει σε ανάλογες ενέργειες; Όταν σε μια εκπομπή πολιτικού
περιεχομένου το θερμόμετρο «ανεβαίνει», πώς εξάπτονται τα πολιτικά πάθη και
πώς ορίζεται η μετριοπάθεια στην παρουσίαση των πολιτικών θεμάτων;

Τα «απαγορεύεται», τα «δεν επιτρέπεται» και τα «δεν πρέπει» προς τα
ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης έθεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης με νέο
κώδικα δεοντολογίας που παρουσίασε χθες ο υπουργός Τύπου και ΜΜΕ, με τη μορφή
σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, τα οποία όμως με τις ασάφειές τους συνθέτουν
εικόνα που θυμίζει «τοπίο στην ομίχλη» δημιουργώντας προϋποθέσεις για
πολυποίκιλες ερμηνείες.

Ειδικά σε θέματα τρομοκρατίας, οργανωμένου εγκλήματος ή άλλων
εγκλημάτων, το άρθρο 13 αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως «τα εγκλήματα,
συμπεριλαμβανομένης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, η βία,
βάναυσες και απάνθρωπες πράξεις ή συμπεριφορές, δεν πρέπει να αναδεικνύονται ή
να εξυμνούνται», χωρίς ωστόσο να ορίζεται με σαφήνεια τι σημαίνει «να
αναδεικνύονται» αλλά και ποιος θα το κρίνει αυτό. Αλλά και σε περιπτώσεις
μετάδοσης διαδηλώσεων ή ταραχών σε άλλο άρθρο αναφέρεται πως «δεν πρέπει να
προβάλλονται τυχόν εμπρηστικά συνθήματα ή να προτρέπεται η συμμετοχή σε
ταραχές, ή άλλες παράνομες ενέργειες…». Αλλά πώς ορίζεται η προβολή αυτή;

Απευθυνθήκαμε στον υπουργό Τύπου και ΜΜΕ κ. Χρήστο Πρωτόπαπα μήπως μπορέσουμε
να έχουμε διευκρινιστικές ερμηνείες που θα βοηθούσαν να… καθαρίσει ο
ορίζοντας.

«Είναι ένας κώδικας με γενικές κατευθύνσεις», είπε ο υπουργός στα «ΝΕΑ»,
σημειώνοντας πως για τα επιμέρους ζητήματα «θα υπάρξει διευκρινιστική
εγκύκλιος από το ΕΣΡ».

«Μπορεί ένας σταθμός, τηλεοπτικός ή ραδιοφωνικός, να μεταδίδει θέματα τέτοια
αλλά δεν πρέπει να παίρνει θέση», ήταν η ερμηνεία της φράσης «δεν πρέπει να
προβάλλονται», από τον υπουργό.

«Άλλωστε», συνέχισε ο κ. Πρωτόπαπας, «ένας κώδικας δεν μπορεί να συμπεριλάβει
όλες τις περιπτώσεις, στις λεπτομέρειές τους», τονίζοντας πως «πρέπει να
ακολουθείται και η κοινή λογική» για το τι πρέπει να μεταδίδεται και τι δεν
πρέπει.

Ορισμένα, πάντως, από τα συνολικά 17 άρθρα του κώδικα με σαφήνεια αναφέρουν τι
επιτρέπεται και τι απαγορεύεται. Ο κώδικας, μεταξύ άλλων, είναι σαφής για
περιπτώσεις δυσμενών διακρίσεων, ανακριβειών και παραπλάνησης, για την
προστασία της ιδιωτικής ζωής, πένθους ή πόνου, προστασίας ανηλίκων,
εξακρίβωσης πληροφοριών, προστασίας προσώπων που εμφανίζονται σε δημόσια
συζήτηση καθώς και εκείνων στα οποία γίνεται αναφορά.

Επίσης αναφέρεται ξεκάθαρα στο τεκμήριο της αθωότητας του κατηγορουμένου, που
σημαίνει πως κανείς δεν αναφέρεται ως ένοχος αξιόποινης πράξης προτού τα
δικαστήρια αποφασίσουν γι’ αυτό, ενώ η δημοσιογραφική έρευνα δεν πρέπει να
υποκαθιστά τις αστυνομικές και ανακριτικές Αρχές. Απαγορεύει τη
δραματοποιημένη αναπαράσταση των γεγονότων, από τα δελτία ειδήσεων και τις
ενημερωτικές εκπομπές, και δεν επιτρέπει σκηνοθετικά τεχνάσματα που
παραπλανούν το κοινό κατά τη μετάδοση προεκλογικών συγκεντρώσεων.

Η Ένωση Συντακτών, από την πλευρά της, είχε δηλώσει εξαρχής πως δεν χρειάζεται
νέος κώδικας δεοντολογίας, ενώ αναμένεται να επανατοποθετηθεί στο θέμα σήμερα.