Δρόμοι

Βρισκόμαστε…

… πολύ μακριά από την εποχή που η μεταπολεμική Γερμανία καθόριζε τις τύχες
της Ευρώπης με το παράδειγμά της: με την ήρεμη δύναμη της οικονομικής της
ισχύος και με το σταθερό της νόμισμα, με την απήχηση των συνδικάτων της και
την τάση προς την κοινωνική συναίνεση με τον σοφό, αν και υποχρεωτικό,
περιορισμό της εθνικής της κυριαρχίας. Ο Χέλμουτ Σμιτ κέρδισε τις εκλογές του
1976 με το σύνθημα «Modell Deutschland» και ο Κολ συνέχισε αυτό το έργο
προτείνοντας στην Ευρώπη ένα ενιαίο νόμισμα, που σε αυτό το μοντέλο θα
βασιζόταν, και μια κοινή νομισματική πολιτική που θα κατηύθυνε μια ενιαία
κεντρική τράπεζα.

Βρισκόμαστε…

… πολύ μακριά απ’ όλα αυτά, σημειώνει η Μπάρμπαρα Σπινέλι στη «Στάμπα». Τη
θέση της ήρεμης δύναμης έχει πάρει η ανασφάλεια, που συνοδεύεται από νέες
μορφές εθνικισμού. Τη θέση των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών, η αποχή από τις
παγκόσμιες υποθέσεις. «Χωρίς εμένα» (ohne mich): αυτό είναι το σύνθημα που τις
τελευταίες εβδομάδες έδωσε φτερά στην εκστρατεία του Σρέντερ. Πρόκειται για
μια σημαντική εξέλιξη σε μια χώρα, που μόλις πριν από μια δεκαετία ανέκτησε
μέσω της ενοποίησης την εθνική της κυριαρχία. Αυτή η εθνική κυριαρχία, όμως,
δεν τίθεται στην υπηρεσία μιας υπερεθνικής Ευρώπης, όπως έγινε με το νόμισμα,
παρά στην υπηρεσία μιας πολιτικής στρατηγικής της αποχής, άρα της αδυναμίας.
Κι αυτός είναι ο πιο σίγουρος τρόπος να υπονομευθεί τόσο η μία όσο και η άλλη:
τόσο η παλιά εθνική κυριαρχία όσο και η κυριαρχία της Ένωσης που θα μπορούσε
να οικοδομηθεί.

Το «όχι»…

… του Σρέντερ σε έναν πόλεμο κατά του Ιράκ είχε τόση απήχηση, ώστε ο
Στόιμπερ αναγκάστηκε να ακολουθήσει. Και να παραδεχθεί απρόθυμα ότι το
Βερολίνο πρέπει να πει κάτι και για τον Σαντάμ όχι μόνο για την Αμερική. Ακόμη
πιο απρόθυμα παραδέχθηκε ότι υπάρχει και η Ευρώπη, την οποία ο Σρέντερ δεν
συμβουλεύτηκε. Αυτό που απέκρυψε ήταν ότι από τότε που η Γερμανία ανέκτησε την
εθνική της κυριαρχία, ο ρόλος της έχει μειωθεί σημαντικά.

Η επιμονή…

… του καγκελάριου Σρέντερ να μιλάει τις τελευταίες εβδομάδες μόνο για την
Αμερική και όχι για τις δικές του πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές
αδυναμίες μπορεί να χάρισε στον απερχόμενο συνασπισμό την ανανέωση της θητείας
του, αποκάλυψε όμως τη στασιμότητα στην οποία έχει περιέλθει η γερμανική
εθνική κυριαρχία. Στασιμότητα οικονομική, για ένα λαό που δεν κατορθώνει πια
να καταναλώνει και να αναπτύσσεται. Στασιμότητα κοινωνική για μια χώρα όμηρο
των συντεχνιών. Στασιμότητα μιας χώρας που αρνείται να σκεφθεί στο όνομα της
Ευρώπης, αλλά προτιμά ολισθηρούς, εθνικιστικούς δρόμους. Στα ίδια αδιέξοδα
είχε βρεθεί και η Αυστρία, όταν εμφανίστηκε στη σκηνή ο Γκεργκ Χάιντερ. Ο
λαϊκισμός της Δεξιάς βγαίνει πάντα κερδισμένος από τις εθνικιστικές
υπαναχωρήσεις και από τις καθυστερήσεις στην οικοδόμηση της Ευρώπης.