Επιδοτήστε το Γαλλικό Ινστιτούτο

Σήμερα, από τα 28 (αν δεν κάνω λάθος) παραρτήματά του στην Ελλάδα, που υπήρχαν
μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια, έχουν απομείνει μόνον τέσσερα.

Σημάδι των καιρών: τα γαλλικά δεν είναι πια αυτό που ήταν κάποτε. Το
ενδιαφέρον για την εκμάθησή τους κινδυνεύει να είναι εφάμιλλο με αυτό του
πιάνου – για να θυμηθούμε και το αείμνηστο δίπτυχο του ελληνικού αστικού
ονείρου.

Ο κόσμος μας αλλάζει και οι ανάγκες επικοινωνίας επιβάλλουν τις δικές τους
ιεραρχίες. Η πάλαι ποτέ αλαζονική γλωσσική συμπεριφορά των απανταχού Γάλλων
τους έχει οδηγήσει σε απέλπιδες προσπάθειες εκμάθησης ξένων γλωσσών και έχει
προσθέσει, στο πλούσιο ρεπερτόριο της παγκοσμιοποίησης, μία ακόμη κωμική
προφορά της αγγλικής.

Όμως, το πρόβλημα με το Γαλλικό Ινστιτούτο της Αθήνας δεν περιορίζεται στη
δραματική υποχώρηση του ενδιαφέροντος για την εκμάθηση της γλώσσας. Γιατί, αν
κάτι ξεχώριζε την «Ακαδημία», όπως την αποκαλούσαν παλαιότερα, ήταν ότι είχε
καταφέρει να κατακτήσει τη θέση του κεντρικού πολιτιστικού θεσμού στη ζωή
αυτής της πόλης. Στους καιρούς της ελληνικής μοναξιάς, όταν η Ελλάδα ζούσε με
τη συνείδηση της μικρής επαρχίας που επιθυμεί διακαώς να γίνει σαν την
υπόλοιπη Ευρώπη, το Γαλλικό Ινστιτούτο ήταν από τις περιοχές εκείνες της ζωής
μας που γεφύρωνε τις αποστάσεις.

Θα μου πείτε, τώρα πια οι «αποστάσεις» έχουν καλυφθεί ή, εν πάση περιπτώσει,
νομίζουμε πως έχουν καλυφθεί, και τον ρόλο της πολιτιστικής γέφυρας τον έχουν
αναλάβει, εκτός από το Διαδίκτυο, οι επαγγελματίες του είδους και η ευρωπαϊκή
γραφειοκρατία.

Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσω γεγονότα που τα έχει κεφαλαιοποιήσει η
πνευματική ζωή του τόπου. Από το πλοίο «Ματαρόα» που έσωσε από τον Εμφύλιο
πολλούς από τους μετέπειτα Έλληνες πρωταγωνιστές της ευρωπαϊκής πνευματικής
ζωής και την εν γένει πολιτεία του Μερλιέ – έχω πάντα μπροστά μου τη
φωτογραφία του με τον Μαλρώ στην αυλή του Ινστιτούτου – έως τις απλές
κινηματογραφικές προβολές εκτός εμπορικής διανομής και τη σφραγίδα κύρους που
είχαν αποκτήσει οι εκδηλώσεις του, το Γαλλικό Ινστιτούτο – με τα πάνω του και
τα κάτω του – υπήρξε πάντα ένα ζωντανό κύτταρο της πνευματικής μας
σοβαρότητας.

Όμως, όλ’ αυτά δεν έχουν και τόση σημασία πια. Το Παρίσι δεν είναι πια το
κέντρο του ευρωπαϊκού πολιτισμού και, εκτός αυτού, φαίνεται ότι το γαλλικό
κράτος αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα: προσπάθησα να βοηθήσω μέσω
της κόρης μου, η οποία πλήρωνε ανά εξάμηνο τη συμμετοχή της σε εξετάσεις για
να πάρει ένα δίπλωμα που στον καιρό μου το έπαιρνες ύστερα από μία ή δύο
εξετάσεις, όμως φαίνεται ότι δεν φτάνει.

Φαίνεται πως η μόνη λύση, εκεί που έφτασαν τα πράγματα, είναι το δικό μας
ΥΠΠΟ, εν τη γενναιοδωρία του, να κηρύξει το Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών
διατηρητέο μνημείο και να επιδοτήσει τη λειτουργία του.