ΓΝΩΜΗ Ο λογαριασμός του πολέμου

Ο πόλεμος, λένε πολλοί, έχει αρκετά οφέλη για την οικονομία. Σίγουρα αυξάνει
τη ζήτηση και δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, τουλάχιστον σε θεωρητικό
επίπεδο. Ωστόσο, πρακτικά ο πόλεμος προκαλεί τεράστια προβλήματα, με πρώτο
θύμα την ευημερία των πολιτών και επηρεάζει την οικονομία αρνητικά για χρόνια.
Κι αυτό, χωρίς να υπολογιστούν οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές.

Αυτή τη διάκριση θα πρέπει να τη θυμόμαστε τώρα, που μια νέα σύγκρουση στη
Μέση Ανατολή φαίνεται να είναι αναπόφευκτη. Κι αυτό επειδή αυτό το διάστημα
υπάρχει η θεωρία ότι μια επίθεση στο Ιράκ θα βοηθήσει να διατηρηθεί έστω και
αυτή η ασθενής ανάκαμψη που συντελείται στην οικονομία. Όμως, υπάρχουν
τεράστιες αμφιβολίες – ή τουλάχιστον θα έπρεπε να υπάρχουν – ότι πράγματι
ισχύει κάτι τέτοιο. Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα για τις συνέπειες από μια
επίθεση στο Ιράκ από τον πόλεμο στον Περσικό το 1990. Τότε ο πλανήτης άρχιζε
να κατευθύνεται προς την ύφεση, οπότε η χρονική συγκυρία ήταν διαφορετική.
Όμως η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ οδήγησε τις τιμές του πετρελαίου πάνω από
τα 40 δολάρια το βαρέλι. Μόλις τελείωσε ο πόλεμος, οι τιμές κυμάνθηκαν μεταξύ
16 και 24 δολαρίων το βαρέλι. Η διακύμανση αυτή προκάλεσε σημαντικές ζημιές
στην οικονομία, ενώ ιδιαίτερα τρωτό ήταν και το δολάριο. Ο δεύτερος κίνδυνος
είναι στα ίδια τα αποθέματα πετρελαίου και όχι στις τιμές. Και βέβαια δεν
πρέπει να ξεχνάμε και το ερώτημα πώς θα αντιδράσουν οι καταναλωτές σε έναν
πόλεμο. Και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να σταματήσουν να καταναλώνουν, με
ανυπολόγιστες συνέπειες για την οικονομία.