Μεσογειακές σκυλοκρεμμύδες

Πρόκειται για φυτό που θεωρείται ότι φέρνει καλή τύχη και γι’ αυτό κάθε
Πρωτοχρονιά το χρησιμοποιούν ευρύτατα.

Όντας προσαρμοσμένη στο μεσογειακό κλίμα, με τις εναλλαγές υγρής (Οκτώβριος –
Μάιος) και άνυδρης (Ιούνιος – Σεπτέμβριος) περιόδου, διαθέτει φύλλα που
βγαίνουν απευθείας από το έδαφος μόλις έρθουν τα πρωτοβρόχια. Είναι μεγάλα,
φαρδιά και φωτοσυνθέτουν έντονα όλη την υγρή περίοδο, στέλνοντας υλικά στον
βολβό που συνεχώς διογκώνεται.

Μόλις φτάσει το τέλος της άνοιξης τα φύλλα αρχίζουν να ξεραίνονται.
Όμως, λίγο πριν πέσουν μεταφέρουν μεγάλο μέρος του υλικού, το οποίο περιέχουν,
στον βολβό που το έχει ιδιαίτερη ανάγκη όσο το μακρύ θερμό καλοκαίρι
πλησιάζει.

Ιδιαίτερα αυξημένη ανάγκη υλικών υπάρχει προς το τέλος Αυγούστου οπότε
ανθίζει, επειδή πρέπει να σχηματιστεί μεγάλος, συχνά πάνω από ένα μέτρο,
ανθικός άξονας, στην κορυφή του οποίου υπάρχουν τα λουλούδια.

Φαίνεται ότι ο ψηλός ανθικός άξονας σχετίζεται με την έξοδο των λουλουδιών
πάνω από τους τριγύρω θάμνους, για να μπορούν τα έντομα, που γονιμοποιούν τα
λουλούδια, να τα «βλέπουν».

Ίσως φαίνεται περίεργο το πώς οι σκυλοκρεμμύδες, μακριά η μία από την άλλη,
ανθίζουν συγχρόνως. Ιδιαίτερα που την περίοδο αυτή δεν έχουν υπέργεια μέρη –
φύλλα τα οποία θα μπορούσαν να «πληροφορηθούν» την εποχή από το μήκος της
ημέρας. Φαίνεται ότι η «εντολή» για άνθιση στο τέλος Αυγούστου δίνεται από τα
φύλλα προς τον βολβό τον Μάρτιο μ’ έναν άγνωστο μηχανισμό.

Η άνθιση της σκυλοκρεμμύδας αυτή την εποχή, όταν ελάχιστα άλλα φυτά
είναι ανθισμένα, σημαίνει σοβαρή σπουδαιότητα όχι μόνο για την επιβίωση των
εντόμων που τη γονιμοποιούν, παίρνοντας σαν ανταμοιβή το νέκταρ. Αν λείψουν οι
σκυλοκρεμμύδες που στηρίζουν τα έντομα αυτά, για περίοδο τουλάχιστον δύο
εβδομάδων, θα υπάρξουν προβλήματα στα φυτά τα οποία ανθίζουν στη συνέχεια,
γιατί θα λείψουν τα έντομα που τα γονιμοποιούν.

Ο Ν. Σ. Μάργαρης είναι καθηγητής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του
Πανεπιστημίου Αιγαίου