Φως (από σκάνερ) στο μυστήριο Στραντιβάρι

Ένα υπερσύγχρονο σκάνερ επέτρεψε στους επιστήμονες του Smithsonian Institute της Ουάσιγκτον να ρίξουν λίγο φως στο μυστήριο της κατασκευής τον 17ο αιώνα των περίφημων μουσικών οργάνων του Αντόνιο Στραντιβάρι. Το λαξευμένο και όχι λυγισμένο σε ατμό ξύλο, η εσωτερική ενίσχυση των βιολιών και η γομμαλάκα ήταν κάποια από τα «μυστικά» του Ιταλού κατασκευαστή, όπως διαπίστωσαν στο σκάνινγκ

Εδώ και αιώνες τα μουσικά όργανα που κατασκευάστηκαν από τον Ιταλό
κατασκευαστή βιολιών Αντόνιο Στραντιβάρι (Strandivari, λατινικά Stradivarius)
γοητεύουν τους μουσικούς με τον γλυκύ τους ήχο και τους συλλέκτες με την
τελειότητά τους. Κανείς όμως δεν είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να λύσει με
επαρκή επιστημονικά επιχειρήματα το αίνιγμα αυτής της ιδιαιτερότητας που έχει
κάνει τα βιολιά (κυρίως) και τα βιολοντσέλα Στραντιβάριους διάσημα, περιζήτητα
και πανάκριβα.

Οι επιστήμονες στο Smithsonian Institute της Ουάσιγκτον αποφάσισαν να
ρίξουν φως στο μυστήριο, όπως μεταδίδει ο Ράντολφ Ε. Σμιντ από το διεθνές
ειδησεογραφικό πρακτορείο Associated Press. «Η επιτυχία του Στραντιβάρι ήταν
πως κατασκεύαζε μουσικά όργανα που ικανοποιούσαν απόλυτα τους μουσικούς», λέει
ο Μπρούνο Φρέλικ, που εξέτασε επισταμένα πολλά από τα περίφημα βιολιά του 17ου
αιώνα, με το υπερσύγχρονο CAT σκάνερ του Ιδρύματος. Ο Φρέλικ είναι
ανθρωπολόγος και υπεύθυνος για το σκάνερ, που βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας. Χρησιμοποίησε δε το ειδικό μηχάνημα, αξίας 500.000 δολαρίων
(το οποίο δώρισε στο Ινστιτούτο η Siemens) και σε μούμιες, σε έργα αρχαίας
αιγυπτιακής τέχνης και σκελετούς της εποχής της αποικιοκρατίας (που βρέθηκαν
σε ταφές στο Βερμόντ).

Μαζί με τον Γκάρι Στραμ του Μουσείου Αμερικανικής Ιστορίας εξέτασαν τα μουσικά
όργανα κατασκευής Στραντιβάρι και ανέλυσαν το ξύλο από το οποίο ήταν
κατασκευασμένα, τους αρμούς τους, τον τρόπο συναρμολόγησης, τις κόλλες και τα
βερνίκια τους. Η διάγνωση; Τα όργανα αυτά είναι εξαιρετικά ελαφριά, αλλά και
επαρκώς ενισχυμένα εσωτερικά για να αντέχουν σε βαριά χρήση. Εξετάζοντας δε το
ξύλο και την εντυπωσιακή πυκνότητά του – κάτι που ο Ιταλός κατασκευαστής
μπορούσε να διακρίνει από τους ομόκεντρους δακτυλίους στο δέντρο από το οποίο
προερχόταν – διαπίστωσαν ότι είχε λαξευτεί όσο να γίνει κυρτό και δεν το είχαν
περάσει στον ατμό και λυγίσει (όπως έκαναν και κάνουν άλλοι κατασκευαστές
βιολιών).

Τα ευρήματα του σκάνινγκ για τις κόλλες και τα βερνίκια αναλύονται ήδη
από το Κέντρο Υλικών του Smithsonian.

Οι επιστήμονες όμως διαπίστωσαν ότι τα σκούρα κοσμήματα κάποιων από τα βιολιά
Στραντιβάριους είναι από μια ειδική γομμολάκα, υλικό που έχει ως κυρίως
συστατικό του τα εκκρίματα εντόμου της Ινδίας. Επιχειρούν δε τώρα να
επιβεβαιώσουν πως οι υπόλευκες ενθέσεις στο ξύλο των βιολιών είναι από
ελεφαντόδοντο.

Ως προς τα βιολοντσέλα, κατασκευής Αντόνιο Στραντιβάρι, πιστοποιήθηκε πως
είναι κατασκευασμένα από εξαιρετικά λεπτό (σαν χαρτί) ξύλο και αντίθετα με τα
βιολιά έχουν λιγότερη εσωτερική ενίσχυση, όπως λέει στο ΑΡ ο Μπρούνο Φρέλικ.
«Ο μουσικός κρατά σταθερό το βιολοντσέλο όσο παίζει, ενώ αντιθέτως το βιολί
συχνά κινείται στα χέρια του ερμηνευτή και το όργανο επιβάλλεται να είναι πιο ενισχυμένο».

LINK

Για το Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας: http: //www.mnh.si.edu