Σεργιάνι για πνεύμα και… οινόπνευμα

Η πλήξη δεν ταιριάζει στην πόλη της Μυτιλήνης – εδώ μια άποψη της παραλίας στο κεντρικό λιμάνι – που πέρασε με επιτυχία την πολύχρονη δοκιμασία μιας εκτεταμένης ανάπλασης του ιστορικού κέντρου

Δύο κορυφές, δύο λιμάνια και πορθμό ανάμεσά τους, τον Εύριπο, είχε η αρχαία
πόλη της Μυτιλήνης. Το ένα λιμάνι κοιτάζει προς τον Βορρά και το άλλο προς τον
Νότο και τα δύο προς τα μαβιά βουνά της Μικράς Ασίας και το Αϊβαλί. Στη μία
κορυφή, εκεί που βρίσκονται σήμερα το Αρχαιολογικό Μουσείο και το υπουργείο
Αιγαίου – Παλιό Διοικητήριο, βρισκόταν το ιερό της Αφροδίτης. Ένα τέμενος μέσα
στους κήπους που τραγούδησε η Σαπφώ. Από το ιερό βρέθηκε ένας βωμός τύπου
εσχάρας. Όμως, η ουσία του, που ήταν οι κήποι, μένει. Κάθε εκατόχρονο
αρχοντικό της Μυτιλήνης με τις καλοπελεκημένες πέτρες, τις όμορφες σιδεριές,
τα νεοκλασικά φουρούσια και τα βορειοελλαδίτικα σαχνισιά (τους στεγασμένους
εξώστες) περιβάλλεται από έναν έξοχο κήπο.

Ο βιολογικός καθαρισμός: Χρειαζόταν θάρρος να αποφασίσουν να παραλύσουν
για χρόνια την κυκλοφορία στους στενούς δρόμους της όμορφης Μυτιλήνης, για να
περάσει ο βιολογικός καθαρισμός και μάλιστα στον κεντρικό εμπορικό δρόμο με
τις εκατοντάδες των καταστημάτων, την οδό Ερμού. Η εκσκαφή της οδού Ερμού
έγινε ανασκαφή. Αποκάλυψε τον αρχαίο θαμμένο πορθμό του Ευρίπου (υπάρχει και
εκεί Εύριπος), ένα είδος μεγάλου καναλιού, και κατά τόπους αποκάλυψε τα αρχαία
γεφύρια από μάρμαρο και ξύλο. Μάλιστα σε κάποιο σημείο, στο ύψος του Γενή
Τζαμί, βρέθηκε πεσμένη μια τοξωτή γέφυρα που σώζεται ακέραια στο βάθος. Για να
αποκαλυφθεί αυτό το κάτι από την αρχαία πόλη χρειάζεται ανασκαφή και η
απαλλοτρίωση ενός ακινήτου – της λεγόμενης πολυκατοικίας – η οποία και έχει
αποφασισθεί. Όμως ό,τι άλλο βρέθηκε από την αρχαία Μυτιλήνη χάθηκε ξανά όταν
έκλεισαν τα χαντάκια. Το καλό για τον επισκέπτη είναι ότι ο κεντρικός δρόμος
έγινε πεζόδρομος στρωμένος με κόκκινη πέτρα φερμένη από την Πέργαμο.

Ανάπλαση: Εκατόν ογδόντα πέντε καταστήματα και εργαστήρια κάθε είδους,
από μανάβικα, βιβλιοπωλεία, παντοπωλεία, χρυσοχοεία, παλαιοπωλεία, άλλαξαν
πρόσωπο. Καινούργιες ή στερεωμένες παραδοσιακές ξύλινες στέγες, προσόψεις,
πόρτες, βιτρίνες, παράθυρα, χρώματα, τζάμια, ζωγραφιστές επιγραφές (πάνω σε
κόντρα πλακέ). Η ανάπλαση έγινε με έξοδα του δήμου. Δεν πέρασε και στο
εσωτερικό των καταστημάτων, αλλά έδωσε μια νότα ανανέωσης στο εμπορικό κέντρο.

Στην αφετηρία της βόλτας, το Δημοτικό Θέατρο. Με 480 θέσεις,
δυνατότητες συνεδριακού κέντρου και μια εκπληκτική σκηνή 13×11 μ., 280
προβολείς, ντόλμπι σαράουντ, στερεοφωνικό ήχο, κλιματισμό και ακουστική. Το
Δημοτικό Θέατρο, χτισμένο στις αρχές του ’60, ανακαινίσθηκε πλήρως και
λειτουργεί κανονικά εδώ και λίγους μήνες.

Λύκειο: Αδύνατον να μην εντυπωσιασθεί ο επισκέπτης από το μεγαλοπρεπές
ανάκτορο της Παιδείας. Χτισμένο σε νεοκλασικό ρυθμό στεγάζει ακόμα τους
μαθητές στο πιο κεντρικό σημείο του νότιου λιμανιού.

Ο τεράστιος οβάλ τρούλλος που εξέχει, χαρακτηρίζει και προκαλεί το
ήρεμο προφίλ της Μυτιλήνης. Ανήκει στον Άγιο Θεράποντα. Είναι το σήμα
κατατεθέν της πόλης και το μνημείο που αποκαλύπτει την αδυναμία των Μυτιληνιών
για επίδειξη. Ο Γιάννης Τσαρούχης είχε εισηγηθεί να γκρεμισθεί για την
αποκατάσταση της φυσιογνωμίας της πόλης. Αντ’ αυτού, κάποιοι έξυπνοι πριν από
50 χρόνια προτίμησαν να γκρεμίσουν το Γενή Τζαμί – ένα μνημείο-κόσμημα του
1825 – το μόνο μολυβδοσκέπαστο κτίριο στο Αιγαίο. Σήκωσαν τη στέγη με τον
γερανό, την έκοψαν κομματάκια και την πούλησαν με… το κιλό. Ένα
δισεκατομμύριο σε δραχμές κόστισε έως τώρα η στερέωση των τοίχων του Γενή
Τζαμιού, του νάρθηκα, των μαρμαρένιων κρηνών, του σπιτιού του Χότζα. Η στέγη
θα γίνει ξανά στα πλαίσια του Γ’ ΚΠΣ, αλλά ποτέ πια από μολύβι – το κόστος του
είναι δυσβάστακτο.

Τσαρσί Χαμάμ. Απέναντι ακριβώς από το Γενή Τζαμί, το λουτρό της Αγοράς
αναστηλώθηκε πρόσφατα, με τέτοιον τρόπο όμως, που η Αρχαιολογική Υπηρεσία
αρνείται να… το παραλάβει. Ζητά καινούργια χρώματα και απάλειψη των…
βαναυσοτήτων στην τοποθέτηση των φωτιστικών σωμάτων και καλωδίων του
κλιματισμού. Όμως η αίσθηση του χώρου είναι θετική και η ιδέα να
χρησιμοποιείται για εκδηλώσεις και εκθέσεις – όπως τώρα του ζωγράφου Γιώργου
Πέρρου που είδαμε – καλή. Άραγε, θα υπάρξει κάποιος, κάποτε, που να αποφασίσει
να αναστηλώσει ένα λουτρό και να το βάλει ξανά σε λειτουργία;

Μητρόπολη: Αξίζει να μπείτε για να θαυμάσετε το τεράστιο λεπτό
δουλεμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο των Αγίων Θεοδώρων που συντηρήθηκε πρόσφατα, όπως
αξίζει ακόμα περισσότερο να προλάβετε να δείτε την παλιά Μητρόπολη, πριν την
πιάσουν στα χέρια τους οι… αναστηλωτικές δυνάμεις. Όσο, δηλαδή, οι τοίχοι,
τα εικονίσματα και τα προσκυνητάρια είναι ακόμα τυλιγμένα με την σκουρόχρωμη
πάχνη που αφήνουν τα αγιοκέρια και τα καντηλάκια.

Ενθύμιο: Τα μεταλλικά παπούτσια του Ταξιάρχη, από τσίγκο, ασήμι και
όποιο άλλο μέταλλο. Είναι το τάμα που αφιερώνουν οι Μυτιληνιοί στον Αρχάγγελο
Μιχαήλ, που συνέχεια μεταφέρει τις ψυχές στον Άδη και συνεχώς τού λειώνουν τα
παπούτσια.

Μεζέδες: Στο παλιό διατηρητέο καφενείο «Ερμής» με τις πέργκολες τρεις
γενιές τώρα σερβίρουν καφέδες – οι ναργιλέδες έχουν καταργηθεί – στα ίδια
τραπέζια και καναπέδες.

INFO

Λιχουδιά

Λουλούδια. Ο ντελικάτος ανθός από τα φρέσκα κολοκυθάκια πρέπει να κοπεί πρωί
πρωί για να γεμιστεί με ρύζι και μυρωδικά και να βράσει χωρίς να σπάσει.