Ο κόσμος αλλάζει. Εμείς όμως…;

Είναι επίσης ενδιαφέρον το πώς συμπεριφέρθηκαν τα «εθνικά μίντια» μαζί του.
Όταν έκανε εκείνο το εκπληκτικό αποτέλεσμα, ήταν ο «μεγάλος Καναδός σταρ».
Όταν βρέθηκε ντοπαρισμένος, έγινε ξανά ο «μετανάστης από την Τζαμάικα». Είναι
ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που φωτίζει το «παιχνίδι» ανάμεσα στο «εμείς»
και «εκείνοι».

Όταν η Μιρέλα Μανιάνη πήρε το χρυσό στους Ευρωπαϊκούς του Μονάχου, από μια
στήλη που διατηρώ στον αλβανικό Τύπο πρότεινα στο Δημαρχείο της πόλης Ντούρες
(επί το ελληνικότερον Δυρράχιο και γενέθλια πόλη της Μιρέλας) να την
προσκαλέσει και να της απονέμει τον τίτλο του «Επίτιμου Πολίτη». Ανάμεσα στα
μηνύματα που πήρα υπήρχαν και εκείνα του τύπου «μα πώς είναι δυνατόν να γίνει
κάτι τέτοιο από τη στιγμή που η Μιρέλα έχει “προδώσει την καταγωγή της”» … Ο
μεταφορέας του μηνύματος αναπαράγει με μαθηματική ακρίβεια το επικο-ηρωικό
μάθημα περί «καθαρής ταυτότητας»: εκείνη δεν είναι πια «εμείς», είναι
«εκείνοι».

Το ίδιο «μάθημα» που παράγουν κάθε τόσο τα ελληνικά μίντια – από την
αντίστροφη – με τους αθλητές που ήρθαν από άλλες χώρες και συνέβαλαν ώστε ο
ελληνικός αθλητισμός να έχει μια θαυμάσια πορεία. Υπάρχει μια έντονη επιθυμία
να μη γίνει ποτέ αναφορά στην προηγούμενη ζωή τους. Σαν αυτή να έχει κάτι που
ενοχοποιεί τους συγκεκριμένους αθλητές και προκαλεί έκπτωση της νίκης των
ελληνικών χρωμάτων. Θυμάμαι, τότε που η Μιρέλα Μανιάνη επέλεξε να έρθει
από την Αλβανία στην Ελλάδα, οι δημοσιογράφοι είτε προσέγγιζαν την «καταγωγή»
της ως ατύχημα είτε προσπαθούσαν να ανακαλύψουν πάση θυσία ελληνικές ρίζες ή
ελλείψει αυτών ιταλικές… Προφανώς για αναβάθμιση του καταγωγικού της
στάτους.

Ταυτόχρονα, σε ωραία αφιερώματα για τους Έλληνες αθλητές βλέπουμε να εκφράζουν
τη συγκίνησή τους για τους νικητές οι παππούδες, οι γονείς και οι συγχωριανοί
τους. Μόνο για ορισμένους όμως. Για κάποιους άλλους δεν βλέπουμε καθόλου να
εκφράζουν τη συγκίνησή τους οι παππούδες, οι γονείς και οι συγχωριανοί τους.
Αυτοί δεν χαίρονται, παρ’ όλο που ενδεχομένως δεν ομιλούν την ελληνικήν;
Απαγορεύεται να γίνει λίγο πιο «κοσμοπολίτικη» η νίκη τους;

Σε μια συνέντευξή της πριν από έναν χρόνο περίπου, στην αγωνία των
δημοσιογράφων εάν νιώθει Ελληνίδα ή όχι, η Μιρέλα Μανιάνη απάντησε:
«Ασφαλώς και νιώθω Ελληνίδα. Είναι η χώρα στην οποία ζω, για
τη σημαία τής οποίας αγωνίζομαι και αυτή στην οποία θα ζήσω και θα μεγαλώσω τα
παιδιά μου. Όμως δεν ξεχνώ και την Αλβανία, όπου μεγάλωσα.
Χαίρομαι να την επισκέπτομαι και να συναντώ αγαπημένα πρόσωπα. Και
παρ’ ότι έφυγα, οι άνθρωποι όταν με γνωρίζουν μού φέρονται με τον
καλύτερο τρόπο» («ΤΑ ΝΕΑ», 30-6-2001).

Είναι μια απάντηση που μας λέει απλά ότι οι ταυτότητες δεν γεννιούνται, αλλά
γίνονται. Ότι ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει άνετος και με πολλαπλές ταυτότητες.

Είναι ένα «μάθημα» που αξίζει να προβληθεί και να συζητηθεί. Όχι μόνο για να
ανατρέψει εικόνες και στερεότυπα που τόσο άφθονα κυκλοφορούν για τους «πρώην»
συντοπίτες της Μιρέλας. Όχι μόνο για να «προειδοποιήσει» τους θεσμούς για το
μέλλον που έρχεται με τους μετανάστες της δεύτερης γενιάς ιδίως. Αλλά γιατί
μας επιτρέπει προπαντός να καταλάβουμε ότι ο κόσμος μας έχει αλλάξει. Εμείς
όμως…;

Μήπως λοιπόν είναι καιρός να αρχίσουμε να θεραπεύουμε έστω και σιγά
σιγά τις νευρώσεις μας περί «πεντακάθαρης ταυτότητας», περί «προδοσίας της
καταγωγής» και ηχηρά παρόμοια; Και επιτέλους να ετοιμάσουμε τις επόμενες
γενιές για καλύτερες «επιδόσεις» στην πολύπλοκη κούρσα του κοινού μας
μέλλοντος…

Υ.Γ. «Το να σε βάζουν στη θέση ή να σβήσεις ή να λατρεύεις το
παρελθόν σου, για το άτομο σημαίνει ένα άχρηστο φορτίο που
οδηγεί σ’ ένα νόθο και περιορισμένο θέατρο του εαυτού» γράφει ο πολύ καλός
γνώστης του «παιχνιδιού των ταυτοτήτων», Καναδός συγγραφέας Neil Bissoondath.