Δρόμοι

Ποντίκι…

… Κλικ. Και μετά; Ο Ντάνιελ είναι πρωτοετής στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ.
Βιάζεται να παραδώσει αύριο μια εργασία για τον βιολογικό πόλεμο και δεν έχει
κάνει ακόμη τίποτα. Κανένα πρόβλημα. Το έχει ξανακάνει άπειρες φορές. Κάθεται
μπροστά στο κομπιούτερ του, μπαίνει στο Ίντερνετ και μέσα από μια «μηχανή
αναζήτησης» ψάχνει αυτό που θέλει. Ύστερα από έξι ώρες και επτά σακούλες
πατατάκια, η εργασία του «ξεπηδάει» μέσα από τον εκτυπωτή του. Δεν του πέρασε
καθόλου από τον νου να πάει στην πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη και να ανοίξει
κανένα βιβλίο. «Στο Διαδίκτυο», λέει στην εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ»,
«μπορείς να τα βρεις όλα και στη στιγμή».

Καλωσήλθατε…

… στη σκέψη του Ίντερνετ – μια σκέψη που χαρακτηρίζει πολλούς οι οποίοι
χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο ως πρωταρχική και συχνά μοναδική πηγή πληροφοριών.
Καλό; Κακό; Ποιος ξέρει. Ολοένα και περισσότεροι χρήστες του Ίντερνετ
εθίζονται να βάζουν τη συλλογή πληροφοριών πάνω από την αξιολόγησή τους, το
εύρος πάνω από το βάθος, τα ξένα επιχειρήματα πάνω από τα δικά τους. Για
τέτοιους χρήστες, το Ίντερνετ γίνεται ένας επισφαλής τόπος. Αν αναζητήσουμε το
όνομα «Τόμας Τζέφερσον», η μηχανή αναζήτησης Γκουγκλ θα μας βγάλει 1,29
εκατομμύριο αποτελέσματα. Αν δοκιμάσουμε με τον Έμινεμ, θα πάρουμε 1,37
εκατομμύριο αποτελέσματα. Τι να τα κάνουμε; Δεν ξέρουμε. Το Ίντερνετ είναι ένα
μαζικό εργαλείο. Μπορεί να δίνει δεδομένα, αλλά ποτέ δεν δίνει συγκροτημένα
επιχειρήματα. Μας κάνει, όμως, να θεωρούμε ό,τι βρίσκουμε σε αυτό ως δεδομένο:
«Έτσι είναι γιατί, αν δεν ήταν, δεν θα το έβαζαν εκεί». Ποιοι;

Ο Ντάνιελ…

… στις αναζητήσεις του, έχει προσέξει πως μερικές μηχανές αναζήτησης βάζουν
στις λίστες τους τις πηγές που τους πληρώνουν τα περισσότερα χρήματα. Είναι
σαν να βάζει ένας βιβλιοθηκάριος σε περίοπτη θέση στο ράφι μόνο τα βιβλία που
ο εκδότης τους μοσχοπληρώνει γι’ αυτό το προνόμιο. Δεν πάει πολύς καιρός που,
όποιον έγραφε ένα βιβλίο, τον θεωρούσαμε αυθεντία. Σήμερα, ο καθένας μπορεί να
αναζητήσει ένα θέμα στο Ίντερνετ, ο καθένας μπορεί να παραστήσει τον ειδικό –
και ας μην είναι κανένας.

Οι άνθρωποι…

… που δεν πιάνουν στα χέρια τους βιβλίο, δεν μπορούν να καταλάβουν πόσες
πληροφορίες λείπουν από το Ίντερνετ. Μπορεί να λένε «Στο Ίντερνετ υπάρχουν
όλα», αλλά δεν μπορούν να βρουν σε αυτό παρά μόνο το 15% του συνόλου των
πληροφοριών – βιβλία, περιοδικά, επίσημα έγγραφα. Το Ίντερνετ μπορεί να είναι
ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά δεν φτάνει από μόνο του. Όταν μπαίνεις σε μια
βιβλιοθήκη, μαθαίνεις περισσότερα. Γιατί, μέχρι να φτάσει στο ράφι, το βιβλίο
πέρασε από σαράντα χέρια και σαράντα κύματα. Το κείμενο που βρήκες στο
Ίντερνετ μπήκε με ένα «κλικ» του ποντικιού. Μπορούμε να εμπιστευόμαστε τη
γνώση μας σε ένα ποντίκι;