Σπίτι στο Λονδίνο, home στην Αθήνα

«Η αλήθεια είναι πως, τις περισσότερες φορές, αισθάνομαι σαν να μην έχω αφήσει το Λονδίνο πίσω μου. Ούτε για ένα λεπτό»

Όταν αποφάσισα να φύγω για την Αγγλία, εδώ και 17 χρόνια, πίσω μου άφηνα την
Αθήνα των φοιτητικών μου χρόνων. Την Αθήνα της καφετέριας. Της πολιτικής. Των
ειδυλλίων. Του θεάτρου. Των φροντιστηρίων Αγγλικών. Της Casa di Italia. Των
μπουάτ της Πλάκας…. Την άφηνα για να «ριχτώ» με τα μούτρα σε μια άλλη
κουλτούρα και γλώσσα. Σ’ ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης. Και μάθησης. Δουλειάς.
Ζωής. Σε ένα καινούργιο «home», αν θέλετε. Γοερά διαφορετικό απ’ αυτό που
ήξερα. Σαγηνευτικά προκλητικό. Δυσνόητο αλλά παιδευμένο. Με καινούργιους
κανόνες και προκλήσεις. Και πραγματικά η Αγγλία, το Λονδίνο, έγινε «home» αφού
έχω στήσει και το σπιτικό μου εκεί και ο σύντροφος της ζωής μου είναι Άγγλος.

Τώρα, επέστρεψα στην Ελλάδα. Και για έξι μήνες ζω στην Αθήνα όπου
γεννήθηκα και μεγάλωσα. Αλλά «have Ι come home»; Η αλήθεια είναι πως, τις
περισσότερες φορές, αισθάνομαι σαν να μην έχω αφήσει το Λονδίνο πίσω μου. Ούτε
για ένα λεπτό. Ο Big Brother στην τηλεόραση. Ο Αδύναμος Κρίκος. Ποιός θέλει να
γίνει εκατομμυριούχος… Ανελέητα κυκλοφοριακά προβλήματα. Και ξένοι. Παντού.
Και μετανάστες. Που ψάχνουν μια νέα ζωή. Ένα καλύτερο μέλλον. Στους δρόμους
μιας πρωτεύουσας που γίνεται κατάδηλα όλο και πιο δεκτική. Πιο κοσμοπολίτικη.
Που αρχίζει να μη φοβάται να ανοιχθεί.

Ακόμα και στη γειτονιά μου μαγαζάκια με ταμπέλες στα αραβικά ή περσικά. Σε
γλώσσες που δεν καταλαβαίνω. Άνδρες που ανεμίζουν τις κελεμπίες τους
κατευθυνόμενοι για το δικό τους βιντεοκλάμπ. Για τα δικά τους τηλεφωνικά
κέντρα. Απ’ όπου μπορούν και τηλεφωνούν στις γυναίκες τους, στην πατρίδα. Και
δίπλα σ’ αυτά τα μικρομάγαζα οι μινιμαλιστικές βιτρίνες του Marks and Spencer.
Θα μπορούσα να βρισκόμουν κάπου στο Barnet, ή στο Brixton, ή στο Camden Town
του Λονδίνου.

Όσο για τ’ αγγλικά, παντού. Επίσημα ή ανεπίσημα, η δεύτερή μας γλώσσα.
Διαφημίσεις στην τηλεόραση στα αγγλικά. Οι πινακίδες των καταστημάτων. Οι
επιγραφές που κρέμονται στα βαγόνια των τρένων. Τα ηχογραφημένα μηνύματα στα
τηλέφωνα. Παντού. Στα αγγλικά ακόμη κι οι μικρές αγγελίες στις εφημερίδες για
ανεύρεση εργασίας. Ζωές και τύχες κρίνονται από την κατανόηση ή μη αυτής της
γλώσσας. Και μαζί μ’ όλα αυτά κι η αγγλική κουλτούρα. Ο Χάρι Πότερ στη μεγάλη
οθόνη. Κι ο «Άρχοντας των δαχτυλιδιών». Είναι σαν να μην έχω φύγει, σας λέω.
Έχουμε αρχίσει να γινόμαστε μια διεθνιστική κοινωνία. Και το χαίρομαι.

Η Αθήνα έχει αλλάξει. Η πόλη μοιάζει σαν να ‘χει στήσει ένα ατέλειωτο
πολιτιστικό «πανηγύρι». Εκθέσεις ζωγραφικής. Γλυπτικής. Φωτογραφίας… Με
γούστο και φινέτσα. Κι ας γίνονται σε κτίρια που μοιάζουν κατεστραμμένα από
βομβαρδισμούς (το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης μου ‘ρχεται στο μυαλό). Δεν
με πειράζει. Το δένδρο του Τσόκλη που μέχρι πρόσφατα κρεμόταν από τον γερανό
έξω απ’ το κτίριο, αυτό μετράει. Αυτό έχει σημασία. Η ιδέα. Η πρωτοτυπία. Και
σαν την Tate Modern έχουμε το Γκάζι! Δυο μουσεία στεγασμένα σε παλιούς
σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Με καινούργιο σκοπό ζωής: τον φωτισμό
του πνεύματος και της ψυχής.

Και οι Αθηναίοι; Κορνάρουν εκκωφαντικά στα φανάρια αλλά δεν φαίνεται να τους
πειράζει το στήσιμο στην ουρά για ώρες. Κυριακή απογευματάκι στο κέντρο της
Αθήνας έξω από κινηματογράφο που δείχνει το «Οδός Μαλχόλαντ». Η ουρά έχει
φθάσει έξω στη Σταδίου. Προβλήματα με το ευρώ στο ταμείο. Κι όχι επειδή η
ταμίας είναι αργή ή σκράπας στα μαθηματικά. Οι μεσήλικοι κυρίες (και κύριοι) –
που αποτελούν το 80% της ουράς – με τα Burberrys και το χτενισμένο στην τρίχα
μαλλί έχουν ξεχάσει τα γυαλιά τους. Αυτά που είναι για κοντά. Κι άντε να
διακρίνεις τα νομίσματα των 2 ή 5 λεπτών! Κι αναρωτήθηκα καθώς περίμενα
υπομονετικά «έχουν άραγε ιδέα αυτοί οι άνθρωποι τι ταινία πρόκειται να δουν;».
Οι γυναίκες, ναι. «Έχει σκηνές λεσβιακού έρωτα», νιαουρίζει η μια
Κολωνακιώτισσα στην άλλη. Και οι δυο πάνω απ’ τα 65.

Αδέσποτα σκυλιά εδώ, αδέσποτοι άνθρωποι εκεί

Ι feel at home in Athens. Οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες έννοιες. Ντέρτια.
Τις ίδιες ανάγκες για δουλειά. Για επιβίωση. Για υγεία. Για περίθαλψη. Μόνο
που η ζωή εδώ μοιάζει να ‘ναι πιο ωμή. Αμείλικτη. Να, σαν το νέο παιδί που με
προσπερνά με το μηχανάκι χωρίς κράνος. Ζωή χωρίς κάσκα. Να, σαν τον μπεκρή που
κοιμάται τον ύπνο του δικαίου κάτω απ’ τις βιτρίνες μιας τράπεζας στο Σύνταγμα
και τα βρομόνερα απ’ τα τζάμια τρέχουν πάνω του καθώς οι άνδρες του
συνεργείου, που έχει αναλάβει τον καθαρισμό τους, συνεχίζουν να κάνουν τη
δουλειά τους. Ζωή χωρίς επιείκεια. Τελεσίδικη. Τα αδέσποτα της Αθήνας!

Στο Λονδίνο δεν θα βρεις αδέσποτα σκυλιά. Μόνο ανθρώπους, αδέσποτους. Οι πιο
πολλοί παιδιά κι έφηβοι που τρέχουν να κρυφθούν για να σωθούν απ’ τις
οικογένειές τους. Μπερδεμένες οικογένειες, με πατριούς και μητριές. Σπασμένες.
Οικογένειες! Δύσκολη υπόθεση. Ευλογία αλλά κι ανάθεμα. Στην Ελλάδα τα
προβλήματα συνήθως είναι διαφορετικά. Υπερπροστασία. Ασφυκτική «αγάπη».
Κυριότητα. Απαίτηση για συνύπαρξη. Στα 30 σου, 40 σου, 50 σου… χρόνια σε
θεωρούν ακόμα «παιδί». Που έχει απαρνηθεί όλα του τα όνειρα. Που έχει
εφησυχάσει στη νηνεμία του κυριακάτικου ροσμπίφ. Στην μπάλα και στα σίριαλ της
τηλεόρασης. Και στον μεσημεριάτικο ύπνο.

Ένα τέτοιο «home», που σε βλέπει ακόμα σαν «παιδί», σου παρέχει χαρές
και άνευ όρων αγάπη. Αλλά παράλληλα σε πνίγει. Σου κάνει κατοχή. Και σου
‘ρχεται να φωνάξεις μ’ όλη σου τη δύναμη ότι μεγάλωσες. Ωρίμασες. Στο
κάτω-κάτω, αν θα πρέπει να φορέσω «μπλουζάκι από μέσα» για να «μην την αρπάξω»
είναι δική μου δουλειά. Για όνομα του Θεού! 17 χρόνια έζησα στην Αγγλία!

Για μένα «coming home» σημαίνει όλα αυτά κι άλλα τόσα. Όπως τις γυναίκες που
μαζεύουν χόρτα στις βουνοπλαγιές. Τις γύφτισσες που πουλούν σεντόνια σε
ανυποψίαστες νοικοκυρές. Τους άντρες με το κομπολόι στα καπνισμένα καφενεία.
Τις λακκούβες στους δρόμους που κάνουν κάθε εξόρμηση με τ’ αυτοκίνητο
περιπέτεια… Αλλά η ζωή η ίδια είναι μια περιπέτεια. Κι εγώ δεν έχω πάψει να
ονερεύομαι – σαν παιδί. Ούτε έχω σταματήσει να δίνω τους αγώνες μου. Και
μπορεί να ‘ναι αυτός ο λόγος που γύρισα «home». Νιώθω έτοιμη για την
καινούργια περιπέτεια που λέγεται «home».