«Ωραία κοιμωμένη» με… πορτοπαράθυρα

Σκηνή συνόλου από την «Ωραία κοιμωμένη» της Λυρικής. Στο βάθος διακρίνονται τα… κουφώματα που προστέθηκαν στο Ηρώδειο

«Κουφώματα», ώς τώρα, απ’ ό,τι τουλάχιστον θυμάμαι, δεν είχε τολμήσει
να βάλει κανείς σκηνογράφος στον τοίχο του Ηρωδείου. Ιδού, όμως, που το είδαμε
κι αυτό. Στην πρεμιέρα της «Ωραίας κοιμωμένης» του Τσαϊκόφσκι, που παρουσίασε
στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σε
χορογραφία του Ίγκορ Ζελένσκι: Τις τρεις εισόδους στη σκηνή να έχουν
«επενδυθεί» με «κουφώματα, να έχουν κλειστεί με «τζαμαρίες» και να έχουν
μετατραπεί σε πόρτες. Και τις κόγχες, με τον ίδιο τρόπο, να έχουν «ντυθεί»
παράθυρα, ενώ, σε επόμενη πράξη, να ξαναγίνονται κόγχες και να φιλοξενούν
προτομές.

Σ’ αυτό το μάλλον βαρύ για τον χώρο περιβάλλον με τα πορτοπαράθυρα
επέπρωτο να παιχτεί η αντλημένη από το παραμύθι του Περό «Ωραία κοιμωμένη» του
Τσαϊκόφσκι. Όπου, από ένα λάθος εθιμοτυπίας – όπως εύστοχα παρατηρούσε,
«βιώνοντας» την ιστορία, η ωραία και άψογη στη δουλειά της κ. Μαρία
Καραναγνώστη, υπεύθυνη, ακριβώς, εθιμοτυπίας της Λυρικής και του Φεστιβάλ
Αθηνών – γίνεται της… κοιμωμένης. Βαφτίσια της κορούλας τους Αουρόρας, όπου
νονές έχουν όλες τις νεράιδες, κι ο ανόητος, όπως όλοι οι εστεμμένοι (υπάρχει
και μήνυμα δημοκρατικότατον), βασιλιάς Φλορεστάν ΙΔ’, η ανόητη η – ανώνυμη –
βασίλισσα κι αυτός ο άχρηστος ο τελετάρχης Καταλαμπούτε ( τι όνομα…, και μη
χειρότερα) ξεχνούν να καλέσουν στα ανάκτορα την Καραμπόσε.

Αλλά και γιατί να την καλέσουν δηλαδή; Αντιπαθέστατη είναι. Και κακιά.
Κακότατη. Ουδεμία σχέση με νεράιδα. Και αγενέστατη. Αναξιοπρεπής. Καταφθάνει
ντυμένη σάπιο μήλο – σε αποχρώσεις – από κορυφής μέχρις ονύχων, να τα ‘χει
πάρει, αναμμένη και φουντωμένη και κορωμένη από την προσβολή – η πολύ καλή, με
ταμπεραμέντο Αγγελική Βαενά, που ξεχώρισε – και ρίχνει στο μωρό, την Αουρόρα,
μια κατάρα, μα μια κατάρα… Να τρυπήσει, λέει, το δάχτυλό του με ένα αδράχτι
– ήταν πολύ «in» τότε τα αδράχτια – και να πεθάνει .

Θρήνος και κοπετός εκεί που το γλέντι είχε φουντώσει, καταταραγμένες οι
νονές νεράιδες – κάτι ξενέρωτες με ονόματα όπως Ευαισθησία, Μεγαλοψυχία,
Ειλικρίνεια… Δηλαδή, χίλιες φορές η Καραμπόσε που ήταν και πιο σέξι… –
αλλά για καλή τύχη η καλή, καλότατη νεράιδα Πασχαλιά (το άνθος εννοεί, όχι την
ελληνική Πασχαλιά, διότι ο Περό ήτο καθολικός, το πολύ διαμαρτυρόμενος) δεν
έχει δώσει τη δική της ευχή. Οπότε εύχεται, αν το κακό τής συμβεί, η Αουρόρα
να μην πάει καλιά της αλλά απλώς να πέσει σε λήθαργο βαθύ από τον οποίο να την
συνεφέρει ύστερα από εκατό χρόνια (καλά, σωθήκαμε… ) ένας πρίγκιπας με το
φιλί του.

Γενέθλια της Αουρόρας στην επόμενη πράξη. Κλείνει τα δεκάξι, πολύ
νόστιμη και στην επικράτεια κάνουν κρα να δουν αδράχτι. Ο μπαμπάς της, που δεν
τα μασάει αυτά τα περί «ληθάργου» των νεραϊδών, έχει εξαφανίσει όλα τα
αδράχτια. Φυλάει τα ρούχα του για να ‘χει τα μισά.

Αλλά η Καραμπόσε, το καθοίκι, μεταμφιέζεται, μπαίνει στο παλάτι, και
τι, λέτε, κάνει δώρο στην εορτάζουσα; Ναι, ένα αδράχτι, το καταλάβατε. «Τ’
είν’ τούτο;», ρωτάει το κορίτσι, που δεν είχε ξαναδεί αδράχτι, και τρυπάει το
δάχτυλό του. Και πάρ’ το κάτω. Θρήνος και κοπετός πάλι, αλλά η Πασχαλιά φτάνει
γρηγορότερα από το «166» για να επιμεληθεί αυτοπροσώπως την τήρηση της ευχή
της. Και κοιμίζει όλη την Αυλή – που έτσι κι αλλιώς κοιμισμένη ήταν – και
υψώνει κι ένα δάσος που κρύβει το παλάτι από τα αδιάκριτα μάτια – να πάλι η
σκηνογράφος με δέντρα και καγκελόπορτες συρόμενες.

Εκατό χρόνια μετά, η επόμενη πράξη και ο πρίγκιπας Ντεζιρέ (μα αυτό δεν
είναι γυναικείο όνομα; Εν πάση περιπτώσει, ας το προσπεράσω… ) βρίσκεται για
κυνήγι στο συγκεκριμένο δάσος. Οπότε, να σου την τήν Πασχαλιά να του δείχνει
το όραμα της Αουρόρας και να τον «φτιάχνει». Και να, εν τω μέσω των καπνών,
και ένας ασημένιος κύκνος, θερίο ολόκληρο, τηλεκατευθυνόμενος, που «φόρτωσε»
το ζευγάρι, αλλά λόγω πολλών καπνών τον έχασε τον προσανατολισμό του και παρά
τρίχα να βρεθεί τούμπα στην τάφρο της ορχήστρας.

Για να μην τα πολυλογώ, η Πασχαλιά οδηγεί τον Ντεζιρέ στο κρεβάτι –
εεε! της Αουρόρας που κοιμάται, εννοώ βέβαια! -, ένα φιλάκι πεταχτό, με τα
ρούχα και οι δύο – και μη σκεφτείτε τίποτα το πονηρό, η παράσταση δεν ήταν του
Κωνσταντίνου Ρήγου… – όλοι αφυπνίζονται, η Αουρόρα, 116 ετών κατά τους
υπολογισμούς μου, με το μαγουλάκι φράπα – ε, μα με τόσο ύπνο που έκανε και
χωρίς χάπια… – και νάτος ο γάμος και το γλέντι στην τελευταία πράξη. Διότι
κάθε μεγάλο κλασικό μπαλέτο που σέβεται τον εαυτό του τα έχει τα δύο γλέντια.
Τουλάχιστον.

Και δώσ’ του οι χοροί και δώσ’ του να βγαίνουν και να ξαναβγαίνουν τα
Γαλάζια Πουλιά, και οι Παπουτσωμένοι Γάτοι, και οι Σταχτοπούτες, και οι Λύκοι,
και οι Κοκκινοσκουφίτσες σαν να έγινε επιστράτευση σε όλα τα παραμύθια. Και
δώσ’ του να χορεύουν ο Ντεζιρέ – ο Τόμας Εντούρ, ένας έξοχος λυρικός χορευτής
της μεγάλης του ρωσικού γένους σχολής, με τεχνική άψογη, στυλ και εκπληκτικά,
αβίαστα άλματα – και η Αουρόρα – η πολύ καλή δική μας Αλίνα Στεργιανού που
στάθηκε επάξια πλάι στον Ρώσο – και άντε πάλι οι Παπουτσωμένοι γάτοι. Τελειωμό
να μην έχουν. Οπότε ο κόσμος – τίγκα το Ηρώδειο – άρχισε να διαρρέει…

12.20 μετά τα μεσάνυχτα τελείωσε η παράσταση, στις δωδεκάμισι
ξεδιαλεχτήκαμε, ούτε μετρό, ούτε λεωφορείο… Πάντως του κοινού φάνηκε να του
αρέσει η παράσταση που είχε ετοιμάσει «κατά Πετιπά» ο Ίγκορ Ζελένσκι και
χειροκρότησε με όλη του την ψυχή και ανάμεσα και στο τέλος χωρίς να αφήσει
κανέναν παραπονεμένο. Και όσοι μιλούσαμε για ένα Μπαλέτο που θέλει πολλή
δουλειά ακόμη και για μία, υπό τον Ηλία Βουδούρη, Ορχήστρα της Λυρικής που δεν
βρισκόταν σε καθόλου καλή φόρμα για να ανταποκριθεί στις συμφωνικές απαιτήσεις
των σελίδων του Τσαϊκόφσκι, ας μιλάμε…

INFO

Η «Ωραία κοιμωμένη» παίχτηκε στο Ηρώδειο την Πέμπτη και την Παρασκευή και θα
περιληφθεί στο ρεπερτόριο της Λυρικής για τον χειμώνα.