ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Περί μασκώτ

Ο λόγος στους αναγνώστες: Η Α. Στασινοπούλου-Φρυζή, Κοδριγκτώνος 44,
Αθήνα, γράφει:

«Δεν ξέρω αν οι δύο κούκλες σαν μασκώτ (mascotte, προβηγκιανή λέξη, που
σημαίνει πρόσωπο, ζώο ή πράγμα που φέρνει τύχη) καθιερώθηκαν για τους
Ολυμπιακούς Αγώνες τού 2004 με τις διαδικασίες του κατεπείγοντος αλλά, όταν
αναζήτησα μέσα σ’ αυτές την παλιά ή την καινούργια φλόγα τους, βρέθηκα μέσα
στην παγωνιά: “Πάγωσα…”. Ήταν η σωστή λέξη του κ. Ορνεράκη, που με εκφράζει
απόλυτα. Η κούκλα – ειδώλιο – του 7ου π.Χ. αιώνα, αρχαϊκής περιόδου με έκδηλα
ακόμη τα χαρακτηριστικά της γεωμετρικής περιόδου, παρά τις ατέλειές της είναι
ανθρωπόμορφη. Χωρίς να δίνεται προσοχή σε ιδιαίτερες ανατομικές λεπτομέρειες,
ξεχωρίζουν με σαφήνεια, μεταξύ τους, ο μακρύς λαιμός, το κεφάλι, τα πόδια. Στο
πρόσωπο υποδηλώνονται τα πλέον βασικά χαρακτηριστικά: τα μάτια και το στόμα.

Οι αρχαίοι μας πρόγονοι, ακόμη και τους θεούς τους, έπλασαν κατ’ εικόνα προς
τον άνθρωπο. Ζωόμορφα αγάλματα ή ειδώλια δημιούργησαν προκειμένου να εκφράσουν
το τέρας του τρόμου (Χίμαιρα, Μέδουσα κ.ά.), ή να γελοιοποιήσουν κάποιον ή
κάτι, ή στη λατρεία του Διονύσου (Σάτυροι), ή για να καλύψουν τις πολυγαμικές
ιδιότητες του πατέρα των θεών, Δία. Με μορφές ορνίθων παρουσίαζαν τις Άρπυιες,
τα τρομερά στοιχεία της φύσης, που αρπάζουν τα παιδιά και τις ψυχές· ασφαλώς,
δεν σήμαιναν τίποτα ευοίωνο.

Τα δύο ονόματα, Φοίβος και Αθηνά, θαυμάσια σαν αντιπροσωπευτικά της ποίησης,
της μουσικής και της σοφίας. Διερωτώμαι, πώς θα χωρέσουν οι καλλιτεχνικοί
αυτοί ογκόλιθοι σαν έννοιες και η λογική της σοφίας μέσα στην εντύπωση της
ανόητης παιδικότητας που παρέχουν αυτά τα ορνιθόμορφα κουκλάκια. (Έτσι, τα
βλέπει το δικό μου αισθητικό μάτι).

Ειπώθηκε πως ο Φοίβος και η Αθηνά, όπως παρουσιάζονται σήμερα, άρεσαν στα
παιδιά. Ασφαλώς, τα παιδιά των πόλεων, έγκλειστα στα κιβώτια των
πολυκατοικιών, αρέσκονται στα ζώα του αγρού, που σπάνια αντικρύζουν. Δέχονται
έστω κι αυτά τα δύο γλυκανάλατα κοκοράκια σαν αντιστάθμισμα του αέρα της
εξοχής. Εξάλλου, η έννοια της κότας όταν προσδίδεται σε άνθρωπο, δεν είναι και
τόσο κολακευτική.

Λυπάμαι, αλλά συγχρόνως και φοβάμαι γι’ αυτήν τη σοβαρή υπόθεση των Ολυμπιακών
Αγώνων στον τόπο που τους γέννησε, που αποπνέουν την ευγενή άμιλλα και την
ειρήνη με τις συνδηλώσεις της στον πολιτισμικό τομέα, μήπως την κλάψουν όχι
μόνον οι κότες, αλλά και τα κοκοράκια».