Το αγόρασαν 70 ευρώ, αξίζει 12 εκατομμύρια!

Για εξήντα ολόκληρα χρόνια βρισκόταν κλεισμένο σε ένα ξεχασμένο κουτί με
σχέδια φωτιστικών σωμάτων στο Εθνικό Μουσείο Σχεδίου Cooper-Hewitt, του
Μανχάταν, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια ματιά, όμως, του διευθυντή της Εθνικής
Πινακοθήκης της Σκωτίας, σερ Τίμοθι Κλίφορντ, έφτανε για να αποκαλύψει το χέρι
που είχε δημιουργήσει το μισοτελειωμένο σχέδιο μιας εβραϊκής επτάφωτης
λυχνίας. Εκείνο του Μιχαήλ Αγγέλου!

Το σχέδιο, διαστάσεων 0,43Χ0,25 μ., καμωμένο από μαύρη κιμωλία σε κιτρινωπό
χαρτί, απεικονίζει έναν καλοδουλεμένο λυχνοστάτη με μνημειώδες βάθρο, που
στηρίζουν πόδια λιονταριού, πλαισιώνεται από σεραφείμ που κάθονται σε σπείρες
και αποτελεί όχι μόνον τυπικό παράδειγμα του αρχιτεκτονικού λεξιλογίου του
Μιχαήλ Αγγέλου, αλλά και μια «εγκυκλοπαίδεια» των διακοσμητικών στοιχείων της
Αναγέννησης, καθώς απεικονίζονται επιπλέον γιρλάντες, μάσκες και λήκυθοι.

Ξεχασμένο σε μια αποθήκη του Εθνικού Μουσείου Σχεδίου του Μανχάταν ήταν το σχέδιο του Μιχαήλ Αγγέλου, αξίας κάπου 10 εκατ. δολαρίων

Το μουσείο είχε αγοράσει το σχέδιο μαζί με ακόμη πέντε σχέδια, αγνώστων
καλλιτεχνών, από έναν εμπορικό οίκο έργων τέχνης του Λονδίνου, το 1942, έναντι
60 δολαρίων (κάπου 70 ευρώ), ενώ η αξία του σχεδίου υπολογίζεται σήμερα
ανάμεσα στα 10 και 12 εκατομμύρια δολάρια (πάνω από 12 εκατ. ευρώ).

Αρχικά οι υπεύθυνοι του μουσείου υπέθεσαν πως επρόκειτο για έργο του Περίνο
ντελ Βάγκα, καλλιτέχνη του 16ου αιώνα, που ακολουθούσε τα σχέδια του Μιχαήλ
Αγγέλου για να φτιάχνει διακοσμητικά αντικείμενα, και το είχαν ξεχάσει μαζί με
τα υπόλοιπα σε ένα κουτί, στην αποθήκη του μουσείου.

Πώς όμως το μάτι του επισκέπτη (βρισκόταν για έρευνα στο μουσείο) και ειδικού
στην τέχνη της ιταλικής αναγέννησης αναγνώρισε το έργο του Μιχαήλ Αγγέλου;
«Αναγνωρίζεις ένα έργο του Μικελάντζελο, όπως αναγνωρίζεις έναν φίλο σου»,
απαντά ο σερ Τίμοθι Κλίφορντ. Με την άποψη του Σκωτσέζου ειδικού συμφωνεί το
σύνολο της επιστημονικής κοινότητας και εκπρόσωποι από μεγάλα μουσεία του
κόσμου, όπως το Metropolitan Museum of Art της Νέας Υόρκης, το J. Paul Getty
του Λος Άντζελες, αλλά και ο εξέχων μελετητής του Μιχαήλ Αγγέλου στο
Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, Πωλ Ιωαννίδης.

Ο σερ Τίμοθι Κλίφορντ υποστηρίζει πως το σχέδιο, που δεν έχει υπογραφή,
απεικονίζει μενορά – όπως ονομάζεται η επτάφωτος λυχνία – και θεωρεί πως
σχετίζεται με τα σχέδια του μεγάλου καλλιτέχνη για τους τάφους των Μεδίκκων
στη Φλωρεντία και το χρονολογεί μεταξύ των ετών 1525 και 1530, ενώ άλλοι
ειδικοί δεν δηλώνουν βέβαιοι για την ταυτότητα του αντικειμένου και για τον
τόπο που φιλοτεχνήθηκε.

Το σχέδιο του Μιχαήλ Αγγέλου, που είναι ένα από τα ελάχιστα – λιγότερα από
δέκα – που βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, θα εκτεθεί στο μουσείο σε ένα χρόνο.