Μαμά, διάγω τα κάλλιστα

Μαριλίτα, δεκατεσσάρων χρόνων

Η αδελφή μου είναι χαζή. Χαζή, σου λέω, χαζή. Η μαμά την δικαιολογεί βέβαια,
το παιδί δίνει εξετάσεις και τέτοια, αλλά σιγά πια. Όλη τη χρονιά με τσιρίδες
τη βγάλαμε. Μια η τηλεόραση είναι δυνατά και δεν μπορεί να διαβάσει, μια να
μιλάμε σιγότερα, μια να της κρατάμε το βιβλίο να τα λέει. Χθες ζήτησε
μαϊντανοσαλάτα, σκέτη βοσκή δηλαδή, γιατί διάβασε ότι κάνει καλό στον
εγκέφαλο. Και η σοκολάτα, κυρία μου, κάνει καλό στον εγκέφαλο. Ζήτα σοκολάτα.
Αλλά, βέβαια, η σοκολάτα παχαίνει κι εδώ έχουμε στρατιωτικό νόμο. Τέρμα τα
γλυκά, τα μακαρόνια, οι σάλτσες. Σαλάτες και φρούτα. Τρώει ένα πορτοκάλι και
χορταίνει. Η μαμά στενοχωριέται, αλλά δε μιλάει. Εμένα δε με νοιάζει καθόλου.
Δεν πάει να γίνει τριάντα κιλά, σκασίλα μου. Το τζιν της κρέμασε, σε λίγο θα
το φοράει κουμπωμένο. Ώρες ώρες, μου έρχεται να την μπατσίσω. Να της δώσω μια,
ν’ αφήσω δαχτυλιές στο μάγουλο. Υπομονή, λέει η μαμά. Μια χρονιά είναι. Ναι,
εύκολο να το λες. Εμένα ξεσπιτώσατε για να διαβάζει η μαρκησία Δανάη. Τώρα
έχει το δωμάτιο μονάχη της. Κι εγώ έστησα το τσαντήρι μου στο καθιστικό, με
την τηλεόραση. Κοιμάμαι στον καναπέ. Όλον το μήνα, μέχρι να τελειώσουν οι
εξετάσεις.

Καμιά φορά αναρωτιέμαι αν ένας εξωγήινος τα έβλεπε αυτά πώς θα του φαίνονταν.
Η φάση με τις εξετάσεις εννοώ. Νομίζω ότι θα του μοιάζαμε ολίγον σφυριγμένοι.
Γιατί, τι μας χρειάζεται που τα μαθαίνουμε όλα αυτά; Αφού, αν ανοίξεις τα
βιβλία, τα έχουν μέσα. Το θέμα είναι να ξέρεις σε ποιο βιβλίο να ψάξεις κάθε
φορά. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τη μαμά. Κάθεται στο χωλ, τάχα μιλάει
στο τηλέφωνο. Ξαφνικά σωπαίνει, μετράω μέσα μου τα δευτερόλεπτα: ένα, δύο,
τρία. Και την ακούω να ρωτάει με τη φωνή στη διαπασών, καπακώνοντας το
ακουστικό: «Μαριλίτα, δεν ακούω τις σελίδες να γυρνάνε. Δε διαβάζεις;». Τι
απαντάνε τώρα, μου λέτε;

Κύριος Μαρκουλής, πενήντα δύο ετών, φιλόλογος

Είναι πρώτη χρονιά που την έχω μαθήτρια. Βέβαια την ήξερα από πριν, οι
επιδόσεις της συζητιούνται στις συνελεύσεις του συλλόγου, ιδιαίτερα οι
επιδόσεις της στα φιλολογικά. Έχει μια ιδιαίτερη ευχέρεια στην έκφραση, ισχυρό
ένστικτο στα αρχαία ελληνικά. Συλλαμβάνει τη δομή της γλώσσας με έναν δικό της
τρόπο. Λένε πως δεν πηγαίνει φροντιστήριο, μελετάει στο σπίτι μόνη της.
Παράξενο, ε; Το θεωρώ πιθανό, γιατί δε χρησιμοποιεί ορολογία φροντιστηρίου
στις εκθέσεις της. Δεν έχει παρακαταθήκη έτοιμων προλόγων, κατασκευάζει τον
συλλογισμό της με έναν τρόπο σχεδόν χειροποίητο. Θα της κοστίσει στη
βαθμολογία, σίγουρα. Θα περάσει όμως. Αν και δεν καταλαβαίνω αυτήν την εμμονή
με τη Φιλοσοφική. Νομίζω πως θα της ταίριαζε περισσότερο η Νομική ή η
Δημοσιογραφία. Κάτι δυναμικό τέλος πάντων. Την ώρα που μου έδινε το
μηχανογραφικό, με δυσκολία κρατήθηκα και δε μίλησα. Μου φάνηκε πως κατάλαβε.

Εντάξει, είναι κι άλλα. Ο τρόπος που κοιτάει, όταν διαβάζω το κείμενο. Καμιά
φορά πιάνω τον εαυτό μου, όταν παραδίδω – κι είναι σαν να μιλάω μονάχα γι’
αυτήν. Θα σου έχει τύχει: Μπαίνεις σ’ ένα δωμάτιο, κόσμος πολύς, κουβεντιάζεις
με όλους, γελάς, συζητάς βαθυστόχαστα, αλλά μέσα σου ξέρεις καλά πως όλα
γίνονται για εκείνα τα δυο μάτια στη γωνία, που σε κοιτάζουν και δεν τα
κοιτάς. Αλλά τα νιώθεις πάνω σου. Και είναι σαν γυμνά καλώδια στην πρίζα.

Μ’ αρέσει. Μια μέρα, αυτή που βλέπεις θα κάψει καρδιές. Και θα τις κάψει με τα
μάτια της. Κάτι τέτοιες διανοούμενες δεσποσύνες τρώνε το θύμα με
μαχαιροπήρουνο. Να ξέρεις, δεν αφήνουν κοκαλάκι. Μία φορά στις τόσες συμβαίνει
κι αυτό. Παρατηρημένο – και να το γράψεις όπως σου το λέω.

Πέτρος Ζούκος, συμμαθητής

Ξέρω τι μετράω. Το βλέπω στα μάτια τους, μπορώ να έχω όποια μου γουστάρει. ΟΚ,
δεν είμαι καλός μαθητής. Δε θα περάσω, το ξέρω. Και λοιπόν; Αυτοί που θα
περάσουν είναι καλύτεροι; Όχι πως με πολυνοιάζουν αυτά. Η μέρα να περνάει.
Καμιά φορά βαριέμαι. Όλο τα ίδια και τα ίδια. Μόνο τα κορίτσια αλλάζουν.
Φεύγει η Πόπη, έρχεται η Μαρία. Φεύγει η Μαρία, έρχεται η Παυλίνα.

Δε μου περνούσε από το μυαλό, το ορκίζομαι. Το σκέφτηκα πρώτη φορά στην
πενταήμερη. Ξέρεις πώς είναι. Όλο φωνές και ποτά και τσιγάρα και να τα κάνεις
όλα σε πέντε μέρες. Όσα δεν έκανες όλο το χρόνο. Χωράει όλος ο χρόνος σε πέντε
μέρες; Μπορεί και να χωράει.

Με τη Δανάη είμαστε συμμαθητές απ’ το γυμνάσιο. Δανάη Ζαχαρή, Πέτρος Ζούκος.
Κολλητά στο βαθμολόγιο, μεγάλη ατυχία. Και διαβασμένο να με πετύχαιναν,
έδειχνα αδιάβαστος δίπλα της. Δεν πειράζει, είναι ξηγημένο παιδί. Νέμα
προμπλέμα. Μου έχει σβήσει τουλάχιστον εξήντα απουσίες όλα αυτά τα χρόνια.

Λοιπόν, στην πενταήμερη, το πρώτο βράδυ που τα ήπιαμε, την είδα να χορεύει
πάνω στα γυαλιά. Όχι ψευτομαγκιές και τέτοια, γουστάριζε και το έκανε για
πάρτη της. Πέταξε τα γοβάκια με τη μία και χόρεψε ξυπόλητη. Ύστερα κατέβηκε
απ’ την πίστα, κάθησε στην καρέκλα της. Έσκυψα μπρος στα πόδια της και κράτησα
στις παλάμες τις πατούσες της. Γελούσε, οι άλλοι κοιτούσαν. Δε θα το
πιστέψεις. Δεν είχε ούτε μία χαρακιά απ’ τα γυαλιά. Λες και χόρεψε όλο το
τραγούδι μια ανάσα πάνω από το πάτωμα.

Κυρία μαμά, ετών σαράντα εννιά

Όταν έκλεισα τα σαράντα, πλάνταξα στο κλάμα. Έφυγαν όλοι, έσβησα τα φώτα,
κάθησα στον καναπέ κι έκλαιγα. Ήσυχα, ξέρεις, να μην ακουστώ. Ο Μάκης
κοιμόταν, τα παιδιά το ίδιο. Και ξαφνικά, μες στο σκοτάδι, είδα τη Δανάη να
στέκεται στην πόρτα σέρνοντας το κουβερτάκι της. «Γιατί κλαις, μαμά;», ρώτησε.
«Γιατί δεν έχω κάνει τίποτα στη ζωή μου». Έτσι είπα στο παιδί, δεν ξέρω τι με
έπιασε. «Εμείς είμαστε τίποτα, μαμά;» ρώτησε. Σταμάτησα να κλαίω,
καταλαβαίνεις.

Δανάη, δυο μέρες πριν τις εξετάσεις

Να τελειώνουν οι βρωμοεξετάσεις, να πάμε διακοπές, γιατί λάλησα. Πέντε μέρες
με το ίδιο μακό μπλουζάκι μες στο σπίτι κι άλουστη. Οι γαϊδουρότριχες στα
μπούτια μου σχεδόν βουρτσίζονται, τόσο μεγάλωσαν. Αλλά πού καιρός για λούσα.
Με παντελόνι θα πάω να γράψω. Ουκέτι καιρός για χαλάουα.

Χθες είδα την Αντιγόνη στο όνειρό μου. Ναι, εκείνη την Αντιγόνη, του
Σοφοκλέους – βεβαίως βεβαίως. Με νυφικό και τον Πέτρο Ζούκο, τον συμμαθητή
μου, παραμάσχαλα μες στη σπηλιά. Όχι, ο Πέτρος ήταν ντυμένος κανονικά: τζιν
και μπλουζάκι. Αλ Φατσίνο, παιδί μου, σου ερχόταν να ρουφήξεις το μεδούλι του.

Δε μου λες, εσύ το βράδυ κοιμάσαι κανονικά; Ρωτάω γιατί, όταν ξαπλώνω στο
κρεβάτι, λέω από μέσα μου την Ιστορία, από την αρχή μέχρι το δέκατο κεφάλαιο.
Ή αρχίζω ανάποδα, από το τέλος προς τα μπρος. Μου πιάνει μισή ώρα με τρία
τέταρτα, χρονομετρημένα. Ωραίο κόλπο, σαν υπνοθεραπεία – αλλά χωρίς ύπνο.
Πάντως, θέλω να τελειώνει. Να τελειώνει. Να τελειώνει. Καλύτερα να δίναμε όλα
τα μαθήματα μαζί, σε σούπερ μαραθώνιο, κι όποιος άντεχε.

Αναστασία Τσιριμπίκου, επιτηρήτρια στις Πανελλαδικές

Ήμουν αρκετά νυσταγμένη (ξύπνια από τις έξι το πρωί, τι περιμένεις;), αλλά τη
θυμάμαι. Έπεσε με τα μούτρα στην κόλλα κι έγραφε. Από το πρώτο δευτερόλεπτο
που ήρθαν τα θέματα. Όταν έμπαιναν στις τάξεις, στάθηκε στην πόρτα ένας ψηλός,
«Δανάη», φώναξε, «να σκίσεις, ρε, από σένα περιμένουμε». Εκείνη χαμογέλασε,
του έστειλε φιλί, έκανα παρατήρηση κι ο νεαρός εξαφανίστηκε. Έδωσε τελευταία
την κόλλα της κι αυτός την περίμενε στο προαύλιο μαζί με κάτι άλλους, νομίζω
πως άκουσα το όνομά του, Πέτρο τον έλεγε.

Αυτή η Δανάη κρατούσε το στιλό κάπως περίεργα, το πίεζε στο μεσαίο δάχτυλο,
όταν έδωσε την κόλλα πρόσεξα πως είχε κάτι σαν κάλο πλάγια, κοντά στο νύχι.

Ζαζού Ρακλή, δημοσιογράφος

Εγώ τη γνώρισα μετά από χρόνια, είχε παίξει στο θέατρο κι άρχισε να γίνεται
γνωστή. Είχε ορκισμένους φίλους και ισχυρούς εχθρούς. Κάτι τρέχει μ’ αυτήν,
σκέφτηκα. Έκλεισα εισιτήριο για το έργο. Θα την έχετε δει στη σκηνή, σκέτο
φλογοβόλο. Πολύ υψηλή τάση, κάνει τζιζ, αυτό τους ξινίζει, φαντάζομαι.

Γίναμε φίλες. Όχι επαγγελματικά και τέτοια, φίλες κανονικές. Πριν δύο μήνες,
βγήκαμε με μια παρέα της από τα παλιά. Θυμάμαι έναν Πέτρο, tres gamisable.
Άρχισαν τις αναμνήσεις και τα τέτοια, πώς κατέβασαν την τζαμαρία του σχολείου
τη νύχτα που τελείωσαν οι πανελλαδικές κι έσκισε το μπλουζάκι της πηδώντας τα
κάγκελα. Κι ύστερα που πέρασε στη Φιλοσοφική και τα παράτησε, έφυγε για Αθήνα
με τα ρούχα που φορούσε, να δώσει στη Δραματική, με δανεικά λεφτά από τον
Πέτρο που δούλευε. Κι όταν πήρε την υποτροφία, μόνο τότε εδέησε να τηλεφωνήσει
στη μαμά της, να εξηγήσει τι και πώς. Κι έμεινε από τότε η ατάκα «μαμά, διάγω
τα κάλλιστα», που πέταξε και γέλασε η κυρία μαμά – που ως τότε τσίριζε.