Χορεύοντας με τα δελφίνια

Κολύμπησαν δίπλα τους, εκείνα πέρασαν από κάτω τους. Ο δρ Ζαφειρόπουλος με τους μαθητές του από το Αμερικανικό Κολλέγιο, «χόρεψαν» για λίγο με τα δελφίνια του Κορινθιακού

«Είχα βουτήξει στα νερά του Αμβρακικού. Με πλησίασε αργά. Έβγαλε το κεφάλι του
από το νερό για να με δει, στην αρχή. Μετά πέρασε από κάτω μου. Έστριψε το
κορμί του για να με παρατηρήσει, γιατί τα μάτια του βρίσκονται στο πλάι τού
κεφαλιού του. Ένα πλάσμα τέσσερα μέτρα. Έβαλα κι εγώ το κεφάλι μου μέσα στη
θάλασσα και το κοίταξα καθώς περνούσε».

Ένα χρόνο πριν, στον Αμβρακικό, ήταν η πρώτη φορά που ο δρ Ωκεανογραφίας και
καθηγητής στο Αμερικανικό Κολλέγιο Δημήτρης Ζαφειρόπουλος, άφησε πίσω το
φουσκωτό σκάφος, έκλεισε τη μηχανή, σταμάτησε να τα φωτογραφίζει και αποφάσισε
να κολυμπήσει μαζί τους. «Μέχρι τότε θεωρούσα πιο σημαντική την επιστημονική
έρευνα, την παρατήρηση. Ίσως και να πίστευα ότι το να κολυμπήσεις με τα
δελφίνια ήταν λίγο φολκλόρ», λέει.

Είκοσι ημέρες, καθημερινά, για τέσσερις ώρες βρισκόταν κοντά τους, πέρυσι το
καλοκαίρι. Πάντα όμως κρατώντας τις αποστάσεις ασφαλείας, αυτό το ψυχολογικό
φράγμα που λέγεται «σκάφος». Ένα από τα δελφίνια έμοιαζε να τους παρατηρεί
έντονα. «Το ξέραμε πια, από τα σημάδια που είχε στο σώμα του, ότι ήταν εκείνο.
Γύριζε το κεφάλι του για να μας δει ξανά και ξανά», λέει.

Την πρώτη φορά που έπεσε στη θάλασσα για να τα συναντήσει, δεν ήταν
σίγουρος. Κι ας είχε έπειτα την υποψία ότι ήταν εκείνο το δελφίνι που
περιεργαζόταν το σκάφος, που τον «υποδέχθηκε» στη θάλασσα. «Όταν πλησιάζουν
σού κόβεται η ανάσα. Όχι τόσο από φόβο. Αλλά η εμπειρία είναι πρωτόγνωρη.
Βλέπεις αυτό το τεράστιο ζώο να περνάει δίπλα σου, να σε κοιτάζει».

Κολυμπούσε και δεν ήξερε αν ήθελε πραγματικά να βρεθεί κοντά τους. «Δεν
αισθάνθηκα άνετα. Ένιωσα παρείσακτος, ξένο στοιχείο, λες και δεν είχα εγώ
δουλειά εκεί, στο δικό τους περιβάλλον. Ανέβηκα ξανά στο σκάφος κι έβλεπα τα
υπόλοιπα να συνεχίζουν αδιάφορα το κολύμπι τους».

Πριν από δύο εβδομάδες, μαζί με τους μαθητές και τη σύζυγό του, ανάμεσα στα
ζωνοδέλφινα του Κορινθιακού, αποφάσισε να το επιχειρήσει ξανά. «Ήταν
εκπληκτικό, δεν ένιωθα πια ξένος. Δεν ξέρω πώς να το περιγράψω. Κλείνω τα
μάτια μου και τα βλέπω κοντά μου».

Ήταν ένα κοπάδι νεαρών δελφινιών, μάλλον αρσενικών. Κολυμπούσαν μπροστά στο
σκάφος, ανά δυάδες, πλησίαζαν και απομακρύνονταν, βουτούσαν κοντά στην πλώρη,
έπαιζαν με το κύμα που δημιουργούσε η μηχανή και έφευγαν πάλι. «Τρεις ώρες
πέρασαν, στα ανοιχτά του Κορινθιακού, μέχρι να μπούμε μέσα στη θάλασσα. Τα
δελφίνια έδειχναν να έχουν εξοικειωθεί με την παρουσία μας. Και αποφασίσαμε να
βουτήξουμε, αισθανθήκαμε ότι εκείνη τη στιγμή ήταν εντελώς ακίνδυνο για μας».

Έσβησαν τη μηχανή του σκάφους, άφησαν πίσω τις σημειώσεις και βούτηξαν στα
νερά του Κορινθιακού. Λίγη ώρα αργότερα, τα νεαρά ζωνοδέλφινα πλησίασαν τους
μαθητές και τον καθηγητή, κοιτώντας τους με αυτά τα μεγάλα μάτια τους. «Το
βλέμμα τους είναι πολύ εκφραστικό. Σχεδόν τρυφερό, μοιάζουν να χαμογελούν»,
λέει ο δρ Ζαφειρόπουλος. Βουτούσαν από κάτω τους και έβγαιναν μετά σε απόσταση
μόλις δέκα μέτρων για να πάρουν ανάσα. Άλλοτε πάλι, κολυμπούσαν αδιάφορα, λίγο
πιο μακριά τους.

Τέσσερα είδη

Από τα τέσσερα επιβεβαιωμένα είδη δελφινιών που έχουν παρατηρηθεί στις
ελληνικές θάλασσες, όλα ζουν στον Κορινθιακό Κόλπο ή τουλάχιστον κολυμπούν
περιστασιακά στα νερά του. «Τα ζωνοδέλφινα υπολογίζουμε ότι είναι περίπου
100-150. Ζουν μαζί με τα κοινά δελφίνια στο Κορινθιακό και υπάρχουν υποψίες
ότι αναπαράγονται και μεταξύ τους», σημειώνει ο κ. Ζαφειρόπουλος.

Τα ρινοδέλφινα είναι το πιο κοινό είδος δελφινιών στις ελληνικές θάλασσες. «Σε
ποσοστό 80% τα δελφίνια που παρατηρούνται στις ελληνικές θάλασσες είναι
ρινοδέλφινα», σημειώνει ο ίδιος. Επίσης στον Κορινθιακό Κόλπο έχουν
παρατηρηθεί ακόμη και σταχτοδέλφινα.

Τουλάχιστον 100 ρινοδέλφινα ζουν μόνιμα στον Αμβρακικό και είναι το μοναδικό
είδος δελφινιών που κολυμπάει εκεί. Προτιμούν το ανατολικό και κεντρικό τμήμα
του κόλπου. «Εντύπωση προκαλεί ότι τα δελφίνια του Αμβρακικού, παρά τη γνωστή
κατάσταση του κόλπου από άποψη ρύπανσης, φαίνονται καλοζωισμένα, Τρέφονται
κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες με σαρδέλες, οι οποίες υπάρχουν άφθονες στον
Αμβρακικό», εξηγεί ο δρ Ζαφειρόπουλος.

Μόνο όταν θέλουν είναι φιλικά

«Δεν πλησιάζουμε ποτέ ένα δελφίνι κατά μέτωπο», εξηγεί ο δρ Ζαφειρόπουλος

Είναι τελικά το «παιδί και το δελφίνι», οι καλύτεροι φίλοι; Ή μήπως η εικόνα
του ανθρώπου στη ράχη ενός δελφινιού είναι μύθος; Ο δρ Ζαφειρόπουλος απαντά
ότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.

«Όταν θέλουν, είναι φιλικά. Στα νερά όπου κινούνται, πρέπει εκείνα να πάρουν
την πρωτοβουλία να πλησιάσουν τον άνθρωπο που κολυμπά σε κάποια μέτρα
απόσταση. Η πρώτη κίνηση είναι πάντα δική τους», εξηγεί. Πρώτα περιεργάζονται
το σκάφος. Περνούν δίπλα, έρχονται ακόμη πιο κοντά, βουτούν από κάτω, πηδούν
ψηλά. «Οι κινήσεις του ανθρώπου πρέπει να είναι πολύ ήρεμες. Δεν πλησιάζουμε
ποτέ ένα δελφίνι κατά μέτωπο, μπορεί να τρομάξει και μία απότομη κίνησή του,
από φόβο, μπορεί να σου σπάσει τα πλευρά». Τα νεαρά είναι συνήθως πιο φιλικά.
Παίζουν, περιεργάζονται το σκάφος που τα πλησιάζει, κάνουν και εκείνα τις
παρατηρήσεις τους, για αυτά τα περίεργα όντα (ανθρώπους) που κάθονται ώρες στα
ανοιχτά. Ακούν τον θόρυβο της μηχανής και βλέπουν ένα μεγάλο ακίνητο όγκο.
«Όταν ήμασταν πριν από λίγες ημέρες στον Κορινθιακό, είχα έντονα την αίσθηση
ότι έκαναν εκείνο το κλικ-κλικ με τα σόναρ, το δικό τους σύστημα
βιοεντοπισμού».

«Είναι γνωστό ότι μία ομάδα θηλυκών δελφινιών που έχουν μαζί τα μικρά τους,
δεν πλησιάζεται. Είναι λάθος να το επιχειρήσει κανείς», εξηγεί ο κ.
Ζαφειρόπουλος.

Πέντε χρόνια τώρα πηγαίνουν στο ίδιο μέρος, στον Αμβρακικό, και μελετούν τα
δελφίνια. Ο ίδιος μαζί με τη σύζυγό του Λίβια Μερλίνι, που έχει σπουδάσει
θαλάσσια Βιολογία. «Μερικές φορές μου δίνουν την εντύπωση ότι μας βαρέθηκαν.
Ότι δεν ασχολούνται άλλο μαζί μας. Τους είμαστε αδιάφοροι. Μας ξέρουν πια».