75 χρόνια «Αριστοτέλειο»

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Όχι ένα, αλλά πολλά αφιερώματα θα άξιζαν στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης που από
την ίδρυσή του και για μεγάλα χρονικά διαστήματα υπήρξε κιβωτός ουσιαστικής
δημοκρατίας, διαλόγου και βήμα φωτισμένων δασκάλων. Το τεύχος αυτό του
περιοδικού αφιερώνεται στο «Αριστοτέλειο» επιλέγοντας διάφορους δρόμους.

Σε συνέντευξή του, ο πρύτανης Μιχάλης Παπαδόπουλος τονίζει ότι «το
Πανεπιστήμιο αποτελεί μέρος του ελληνικού θαύματος. Το ερώτημα είναι, ακόμα
και όταν συμβαίνουν θαύματα, πόσο διαρκούν».

Η αρχαιολόγος Μαρία Τσιμπίδου – Αυλωνίτη ξετυλίγει το ιστορικό νήμα της
απέραντης νεκρόπολης, που απλωνόταν στον πανεπιστημιακό χώρο, από την
αρχαιότητα έως το πρόσφατο παρελθόν. Ο καθηγητής Χαράλαμπος Παπαστάθης και ο
δρ Ευάγγελος Χεκίμογλου διερευνούν τη χαμένη ευκαιρία που είχε κάποτε το ΑΠΘ
να αποκτήσει οικονομική αυτάρκεια.

Ο καθηγητής Γιώργος Αναστασιάδης παρουσιάζει αποσπάσματα από κείμενα όλων
σχεδόν των λογοτεχνών και των πνευματικών ανθρώπων, που έγραψαν για το ΑΠΘ.

Στη συνέντευξή του ο σημερινός πρύτανης Μ. Παπαδόπουλος θυμίζει ότι το
Αριστοτέλειο ιδρύθηκε από τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου και αναφέρει τα πρώτα
λαμπρά ονόματα καθηγητών, του Εμαν. Τριανταφυλλίδη, του Χρ. Θεοδωρίδη, του
Αλεξ. Δελμούζου, του Στ. Κυριακίδη, του Κ. Ρωμανού… Σήμερα το μεγαλύτερο
πανεπιστήμιο της χώρας έχει 44 τμήματα που καλύπτουν όλες τις επιστήμες και
τις καλές τέχνες. 70.000 εγγεγραμμένους φοιτητές – από τους οποίους
παρακολουθούν χωρίς να έχουν χάσει εξάμηνο 45.000. Οι διδάσκοντες φτάνουν τους
2.100 και το διοικητικό και τεχνικό προσωπικό τους 2.000.

«Είναι μια πολυάριθμη και δυναμική πολιτεία, η μεγαλύτερη πανεπιστημιακή
κοινότητα στη νοτιοανατολική Ευρώπη», θα πει ο πρύτανης.

Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η πολυσέλιδη έρευνα του Γιώργου Αναστασιάδη που
σμιλεύει την ιστορική φυσιογνωμία του πανεπιστημίου (1926-1973) «με το βλέμμα
και τη γραφή των ανθρώπων που το βίωσαν ως καθηγητές ή (και) ως φοιτητές του».

Σε καιρούς πολύ δύσκολους το Αριστοτέλειο εξάλλου ήταν αυτό που άντεξε και
συνέχισε τη μάχη για τη δημοτική γλώσσα. Θυμάμαι, όπως και οι παλαιοτέρων
κλάσεων, ότι τα ίδια χρόνια που το προπύργιο της συντήρησης (με εξαιρέσεις
βεβαίως) Πανεπιστήμιο των Αθηνών υποχρέωνε υποψήφιους και φοιτητές να γράφουν
στην καθαρεύουσα, το Αριστοτέλειο δεχόταν γραπτά μόνο στη δημοτική.

Στην έρευνα του Αναστασιάδη υπομνηματίζεται και ο κήρυκας της ιδεολογίας του
δημοτικισμού, ο καθηγητής Ε. Κριαράς, που έχει γράψει: «Μια φιλολογική και
γλωσσολογική ατμόσφαιρα διαπνεόμενη σε σημαντικό βαθμό από δημοτικιστική
νοοτροπία, βρήκα όταν το 1950 ήρθα στη Φιλοσοφική Σχολή ως τακτικός καθηγητής
της Μεσαιωνικής Ελληνικής Φιλολογίας (…). Είχα τη χαρά να διαπιστώνω ότι οι
απόψεις μου, ενισχυόμενες και από όμοιες απόψεις αρκετών συναδέλφων μου στη
Σχολή, έβρισκαν ουσιαστική απήχηση στην ψυχή πολλών μαθητών μου…».

«ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ»

Αφιέρωμα στον Γιάννη Βαρβέρη

Συνεχίζοντας τις πολύ καλές παρουσιάσεις ποιητών της γενιάς του ’70
(προηγήθηκαν: Μιχάλης Γκανάς, Γιάννης Πατίλης, Γιώργος Μαρκόπουλος, Αντώνης
Φωστιέρης), η παρέα από τα Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας, που εκδίδει το περιοδικό,
αφιερώνει το τελευταίο τεύχος στον Γιάννη Βαρβέρη (γεν. Αθήνα 1955). Δεν
νομίζω να υπάρχει άλλη περιοδική έκδοση που να παρουσιάζει νέους ζώντες
ποιητές με τόση ενάργεια. Αν δημοσίευα όλα τα ονόματα – από διάφορους χώρους –
που συνεισφέρουν στο αφιέρωμα θα έκλεινε το σημείωμα. Περιορίζομαι να
επισημάνω το γραφτό για τη συνολική θεώρηση της ποίησης του Βαρβέρη από τη
φιλόλογο Μαρία Ν. Ψάχου και να ξεχωρίσω αποσπάσματα από τις καταθέσεις του
Κώστα Γεωργουσόπουλου και του Διαγόρα Χρονόπουλου. Γράφει ο Γεωργουσόπουλος
για τον ποιητή Βαρβέρη: «Ικανός παίχτης, ο Βαρβέρης μπλοφάρει συνεχώς,
προκαλεί, ειρωνεύεται, υπονομεύει, ανατρέπει, προσποιείται, αυθαδιάζει,
λοιδορεί. Ναι, η ποίηση του Βαρβέρη βγάζει τη γλώσσα της και φαίνεται να
χλευάζει τα πάντα, αν όμως προσέξει κανείς θα αντιληφθεί πως στην άκρη της
γλώσσας υπάρχουν βαθιά τα σημάδια των δοντιών που την έχουν ματώσει· πονάει
βαθιά, απελπισμένα, η χλεύη της ποίησης του Βαρβέρη».

Και ο Χρονόπουλος για τον κριτικό και μεταφραστή θεατρικών έργων:

«Για τον σκηνοθέτη ο Γιάννης Βαρβέρης είναι πολύτιμος συνεργάτης, σύμβουλος
και βοηθός από την αρχή, από τις πρώτες σκέψεις για το στήσιμο μιας παράστασης
μέχρι και την τελική της παρουσίαση: την πρεμιέρα. Μπαίνει στο πνεύμα της
παράστασης, αλλά και την κατευθύνει μέσω της μετάφρασής του, ταυτίζει με
ιδανική μαστοριά τη δύναμη του λόγου με τη δύναμη της εικόνας που μπορεί να
δημιουργήσει η εκφορά του από σκηνής.

Για μένα ο Γιάννης Βαρβέρης είναι και παραμένει ένας “πολυμήχανος” Οδυσσέας,
σύντροφος στις θεατρικές μάχες αλλά και συνοδοιπόρος Σίσυφος στη ζωή».

«ΕΝ ΒΟΛΩ»

Φωτογραφίες που διαβάζονται

Τεύχος με τεύχος, το περιοδικό που εκδίδει το Δημοτικό Κέντρο Ιστορίας και
Τεκμηρίωσης Βόλου εξελίσσεται σε ένα από τα επαρκέστερα περιφερειακά έντυπα
της χώρας, προσεγμένο και στην εμφάνιση και στο περιεχόμενο. Το πρόσφατο
τεύχος είναι αφιερωμένο στη φωτογραφία, ειδικότερα στη φωτογραφία και στους
φωτογράφους της Μαγνησίας. Θαυμάσια δουλειά, με στοιχεία από πολλούς τομείς
της τοπικής ιστορίας και ζωής, που άλλα προέρχονται από μελετήματα και άλλα τα
εισπράττεις απλώς βλέποντας τις καταπληκτικές παλαιές φωτογραφίες…

Είναι στ’ αλήθεια πλούσια η ιστορία της φωτογραφίας στη Μαγνησία. Και ίσως δεν
θα είχαμε αυτή την άποψη αν το περιοδικό δεν στήριζε το βασικό μέρος του
αφιερώματος στην πλούσια συλλογή και τις έρευνες του αντεισαγγελέα στην
Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου Σταύρου Μπατουδάκη. Πολύτιμα τα στοιχεία που
δημοσιεύει ο ιστορικός φωτογραφίας Άλκης Ξ. Ξανθάκης για τις απαρχές της
φωτογραφικής τέχνης στη Θεσσαλία.

Για τον σπουδαιότερο ερασιτέχνη φωτογράφο της περιοχής, τον Δημήτρη Λέτσιο,
που φωτογράφιζε τη λίμνη Κάρλα από το 1950 έως την αποξήρανσή της, διαβάστε το
θαυμάσιο κείμενο του Νίκου Κολοβού.

«NATIONAL GEOGRAPHIC»

Τι είναι ο Αδηφάγος;

Το περιοδικό με τους περισσότερους αναγνώστες στον κόσμο δεν χρειάζεται
ιδιαίτερη παρουσίαση. Η πληρότητα και η ποικιλία των θεμάτων του, καθώς και οι
συγκλονιστικές φωτογραφίες είναι τα χαρακτηριστικά και αυτού του τεύχους.

Διαβάστε το οδοιπορικό στις Άνδεις, στα δύο βασίλεια που κυριαρχούσαν στο
Βορρά και στο Νότο, οκτώ αιώνες πριν από την εμφάνιση της αυτοκρατορίας των
Ίντια. Γνωρίστε το σαρκοβόρο ζώο Αδηφάγο (Gulo – gulo, από το λατινικό gulosus
= λαίμαργος, αδηφάγος) που ζει στην περιοχή του αρκτικού κύκλου. Το
παρατηρούσε και το φωτογράφιζε επί 15 χρόνια ο Φινλανδός Άντι Λεϊνόνεν. Τι να
πρωτογράψει κανείς γι’ αυτό το περιοδικό;

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΛΙΣ»: Τσιμισκή 2, Θεσσαλονίκη, 546 25, τηλ.
0310.551754

* «ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ»: Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας, 320 03, τηλ. 02670.42555

* «ΕΝ ΒΟΛΩ»: Μικρασιατών 81, κτίριο Σπίρερ, Βόλος, τηλ. 04210.39644

* «NATIONAL GEOGRAPHIC»: Πανεπιστημίου 39, Αθήνα, 105 64, τηλ. 010.3716.004