Η αδράνεια της μνήμης

Η απελπισία των ανθρώπων φαίνεται πως ζεσταίνει το «αυγό του φιδιού», αλλά είναι οι ίδιοι οι απελπισμένοι που στο τέλος θα το πληρώσουν

Η σκιά γκρίζα, οι μνήμες που ξυπνάει στην Ευρώπη άγριες, τα αποτελέσματα των
γαλλικών εκλογών, διόλου αισιόδοξα, στέλνουν το μήνυμά τους και αυτό
επιχείρησε να διερευνήσει η εκπομπή του Σταύρου Θεοδωράκη «Πρωταγωνιστές»
(ΝΕΤ, 22.00). Είναι αλήθεια πως ελάχιστα απασχόλησε την εγχώρια ενημερωτική
τηλεόραση το γεγονός των απελπισμένων ψήφων που κέρδισε ο ύπουλος, λεπενικός
φασισμός.

Το ενδιαφέρον της τηλεοπτικής φαντασμαγορικής ειδησεογραφίας περιορίζεται στα
φονικά που διαπράττουν σαλεμένοι, στους καβγάδες των εγχώριων ζεν πρεμιέ και
τις σφαλιάρες που μοιράζουν όταν οργιστούν ή τις καλές πράξεις που διαπράττουν
(μάθαμε αίφνης, από συγκλονιστικά και ενδελεχή ρεπορτάζ, ότι ο κ. Γκλέτσος δεν
είναι μόνον οξύθυμος, αλλά είναι και «καλός Σαμαρείτης», όταν είναι στις καλές
του και κάνει ψυχικά σε φτωχές κυρίες).

Πολύ διασκεδαστικά όλα αυτά, αλλά κάτω από τη ζαχαρένια πάχνη με την
οποία σκεπάζουν τον κόσμο, το «αυγό του φιδιού» θερμαίνεται ανενόχλητο. Πολύ
περισσότερο, επειδή γίνονται όλο και πιο δυσερμήνευτες οι αιτίες για τις
οποίες το ξαναγέννησε η εποχή μας, την ίδια στιγμή που μοιάζουν πασιφανείς. Τη
δυσχέρεια της ερμηνείας επιβεβαίωσε και η συζήτηση μεταξύ των καλεσμένων της
εκπομπής «Πρωταγωνιστές», του Αλέξανδρου Λυκουρέζου, του Παρασκευά Αυγερινού
και του Μάκη Κοψίδη.

Διαπιστώθηκε η μεγάλη ανασφάλεια του σύγχρονου πολίτη, η ανεργία, η ξενοφοβία.
Μόνο που, όπως επεσήμανε ο κ. Αυγερινός, η άνοδος του νεοφασισμού παρατηρείται
και σε χώρες όπως η Νορβηγία, όπου μάλλον «η άνοια είναι αποτέλεσμα της
υπερβολικής ευημερίας», όπως η Δανία και η Ολλανδία, όπου η ανεργία είναι
μόλις 3,4%. Ωστόσο, η ανασφάλεια των πολιτών, ιδίως των Ελλήνων, δεν μπορεί να
είναι αποτέλεσμα μόνον της τηλεοπτικής τρομολαγνείας, όπως επίσης διαπίστωνε
μετά τις εύστοχες για τις άλλες χώρες παρατηρήσεις του ο κ. Αυγερινός. «Να,
όταν δείχνετε στις τηλεοράσεις 10 φόνους σε κάθε δελτίο ειδήσεων, φοβούνται οι
πολίτες».

Προφανώς δεν αρκεί αυτό για να φοβηθούν και να αισθανθούν ανασφαλείς οι
άνθρωποι, μπορεί όμως να είναι ένας από τους παράγοντες της ύπνωσης του πολίτη
και της αδρανούς μνήμης. Γιατί δεν είναι η πρώτη φορά που απελπίζεται ο κόσμος
από μια αλαζονική και αποτυχημένη εξουσία. Τα 5,5 εκατομμύρια που ψήφισαν τον
Λεπέν δεν είναι απαραιτήτως φασίστες, μπορεί να είναι και «πεντέμισι
εκατομμύρια απελπισμένοι», όπως είπε ο Ζαν Μισέλ Ζαρ, όταν του ζήτησαν να
σχολιάσει τα αποτελέσματα.

Άλλωστε, για το «αυγό του φιδιού» πρωτομίλησε ο Σαίξπηρ. Στον «Ιούλιο Καίσαρα»
προτείνει, χωρίς δισταγμό, πως πρέπει να θρυμματιστεί το τσόφλι μαζί με το
περιεχόμενο πριν αυτό δει το φως του ήλιου.

Τι μας συμβαίνει, λοιπόν; Ουδείς θυμάται, ουδείς τολμά, ουδείς μπορεί
να προβλέψει; Ελεγχόμενη είσοδο των ξένων στη χώρα πρότεινε ο κ. Λυκουρέζος ως
λύση για την ξενοφοβία και για τις ύποπτες τάσεις που αρχίζουν να εκδηλώνονται
εναντίον των μεταναστών, ακόμη και στη χώρα μας. Να αλλάξει η Αριστερά τους
συσχετισμούς των δυνάμεων στην Ευρώπη, πρότεινε ο Μάκης Κοψίδης. Ίσως όμως πιο
πολύ από όλα αυτά να μας χρειάζεται η μνήμη, η καθαρή κρίση, η νηφαλιότητα
μέσα στο ξέφρενο μιντιακό πανηγύρι, τον ύπουλο μπιγκμπραδερισμό και το έγκλημα
που προβάλλεται αντί άλλης ψυχαγωγίας. Τουλάχιστον την τέχνη να σκέπτονται και
να συζητούν για όλα αυτά ορισμένοι αγωνίζονται να κρατήσουν ακόμη, έστω και
στα περιορισμένα «κυβικά» – από πλευράς τηλεθέασης προς το παρόν – της
κρατικής τηλεόρασης.