Σκηνικό εκτροπών

Πολλά σύννεφα συγκεντρώθηκαν, το τελευταίο διάστημα, στον ορίζοντα της
οικονομίας. Άλλα με ευθύνη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης και άλλα
όχι, αφού η δυσμενής διεθνής συγκυρία έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Το θέμα τώρα,
όμως, είναι αν τα προβλήματα αυτά θα αντιμετωπιστούν εγκαίρως και ψύχραιμα ή
μήπως η κυβέρνηση κάνει ότι τα αγνοεί, για να μη δυσαρεστήσει την εκλογική της
πελατεία, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την οικονομία.

Τα σύννεφα που εμφανίστηκαν στον προϋπολογισμό, κατ’ αρχήν δεν μπορούν να
αγνοηθούν. Αν ξεφύγουμε από τους στόχους του Προγράμματος Σταθερότητας, θα
διατρέξουμε τον κίνδυνο να δεχθούμε σύσταση από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και τότε,
η Σοφοκλέους θα ψάχνει να βρει το νέο χαμηλό σημείο στήριξής της, για να
περιοριστούμε σε μία από τις πιθανές παρενέργειες.

Για να τηρηθεί, όμως, το Πρόγραμμα Σταθερότητας, θα χρειαστεί να περιοριστούν,
πρώτα απ’ όλα, οι δαπάνες, που όχι μόνο έχουν ήδη ξεφύγει κατά πολύ,
αυξανόμενες στο πρώτο δίμηνο του έτους κατά 6% έναντι ετήσιου στόχου 3,3%,
αλλά και κινδυνεύουν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, αν το υπουργείο
Οικονομικών αρχίσει να υποκύπτει σε λογής λογής πιέσεις υπουργών. Πιέσεις που
θα γίνονται εντονότερες, καθώς θα πλησιάζουν οι δημοτικές εκλογές.

Επίσης, θα χρειαστεί να αυξηθούν τα έσοδα που, ενώ θα έπρεπε να παρουσιάζουν
ρυθμό αύξησης 5%, σύμφωνα με τον ετήσιο στόχο, μειώνονται κατά 0,2%. Όμως, με
τα δεδομένα που υπάρχουν (Χρηματιστήριο σε χειμερία νάρκη, μειωμένη κερδοφορία
εταιρειών, μείωση συντελεστών φορολογίας εισοδήματος στο πλαίσιο του
προηγούμενου φορολογικού πακέτου και ρυθμό ανάπτυξης σε υποχώρηση), η επίτευξη
και αυτού του στόχου είναι δύσκολη.

Επιβράδυνση

Ο ρυθμός ανάπτυξης, που ήταν το βασικό προσόν της ελληνικής οικονομίας όλον
τον περασμένο χρόνο, η σταθερά που στήριζε τη σχετικά καλή πορεία της
οικονομίας μας, έχει αρχίσει και αυτός να κλονίζεται. Είναι χαρακτηριστική η
υποχώρηση της βιομηχανικής παραγωγής κατά 4,6% τον Ιανουάριο, συνεχίζοντας την
πορεία του περασμένου Δεκεμβρίου, όταν είχε πέσει κατά 5,3%. Αυτό δεν
σημαίνει, υποχρεωτικά, ότι θα έχει πρόβλημα με την ανάπτυξη η Ελλάδα, αλλά
φαίνεται όλο και πιο πιθανή η επιβεβαίωση των προβλέψεων που διατυπώνονται
στις εκθέσεις της Τραπέζης της Ελλάδος και των διεθνών οργανισμών (3% – 3,5%),
αντί αυτής της κυβέρνησης για 3,8%. Δηλαδή, θα επιβραδυνθεί η ανάπτυξη.

Την ίδια ώρα, έχει ανοίξει και το μέτωπο του πληθωρισμού. Το πρόβλημα που
τιθάσευσε δυσκολότερα απ’ όλα τα άλλα η κυβέρνηση, όταν προετοίμαζε την ένταξη
της χώρας στη ΟΝΕ, είναι αυτό που προβάλλει και τώρα απειλητικό, αφού ο
σχετικός δείκτης τοποθετεί τη χώρα στη δεύτερη υψηλότερη θέση της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαρτίου, ενώ πριν από λίγους μήνες
βρισκόταν στην τέταρτη θέση. Γεγονός είναι ότι ο πληθωρισμός επηρεάζεται
καθοριστικά από τους συγκυριακούς παράγοντες του πετρελαίου και των τιμών των
οπωροκηπευτικών, που διατήρησαν τη «φόρα» την οποία είχαν πάρει με την
κακοκαιρία του χειμώνα. Αλλά το πρόβλημα δεν παύει να είναι υπαρκτό.

Ενώ, όμως, όλα αυτά τα προβλήματα απαιτούν επιλογές συνετές, για μεγαλύτερο
νοικοκύρεμα του δημόσιου τομέα και ενεργοποίηση των φοροεισπρακτικών
μηχανισμών όσο είναι ακόμη καιρός και προτού ξεφύγουν εκτός ελέγχου τα μεγέθη,
το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί στην κυβέρνηση, αλλά και γενικότερα στην
πολιτική ζωή, τείνει να υπαγορεύει άλλες επιλογές.

Τα επικοινωνιακά λάθη που έκανε η κυβέρνηση στην παρουσίαση του φορολογικού θα
γίνουν θανατηφόρα για την οικονομία συνολικά, αν οδηγήσουν σε μεταστροφή του
κλίματος στην κατεύθυνση της παροχολογίας, αδιακρίτως προορισμού. Το γεγονός
ότι η Επιτροπή Γεωργακόπουλου προτείνει μέτρα αντιλαϊκά, δεν σημαίνει ότι το
κλίμα πρέπει να αντιστραφεί με επιστροφή στην εποχή τού «δώσ’ τα όλα».

Οι Έλληνες πολίτες δεν έχουν, πράγματι, πολύ καλές σχέσεις με την εφορία, ενώ
ως δημόσιοι υπάλληλοι δεν αρέσκονται, βεβαίως, σε περικοπές. Αλλά δεν είναι
τόσο αφελείς, ώστε να μην καταλαβαίνουν ότι το κυριότερο είναι να έχουν
δουλειά, δηλαδή να υπάρχει υψηλός ρυθμός ανάπτυξης. Δεν έχουν ξεχάσει ότι ο
πληθωρισμός είναι ο κυριότερος εχθρός του εισοδήματός τους. Και σίγουρα, δεν
είναι διατεθειμένοι να διακινδυνεύσουν μια νέα διολίσθηση σε προϋπολογισμούς
με μεγάλα ελλείμματα, θέτοντας σε κίνδυνο τη σταθερότητα της οικονομίας.