«Είμαι περίεργος, αυτό είναι όλο!»

Φυσικά, ο Έλβις είχε να σχολιάσει τον τίτλο του άλμπουμ «When Ι Was Cruel» (Όταν ήμουν σκληρός). «Πότε ήμουν σκληρός; Μα, πότε δεν ήμουν;»

Κυρίες και κύριοι, ο κόσμος της μουσικής πρέπει κανονικά να κάνει γιορτή.
Βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να σας ανακοινώσουμε πως ανακαλύψαμε τον νέο
Έλβις Κοστέλο.

Το έχουμε υπόψη. Ήταν σχεδόν απίθανο να συμβεί κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό το
παλικάρι πραγματικά έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά του μεγάλου Έλβις – του
δεύτερου. Από την ευφυΐα και το πνεύμα του, ως έναν νεανικό οίστρο, έναν
σφριγηλό ρυθμό και εφηβικό πάθος που σπάνια συναντάς σήμερα σε εικοσάχρονο.

«Με κολακεύετε! Αλλά έτσι είναι, νιώθω συνέχεια όλο και πιο νέος».

Λίγες ημέρες πριν το καινούργιο άλμπουμ του Έλβις Κοστέλο πάρει θέση στη
δισκοθήκη σας, μιλήσαμε μαζί του. Δεν έχει ξεχάσει τίποτε από την προηγούμενη
εμφάνισή του στην Αθήνα και υπόσχεται πως θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι
του για μια πραγματική συναυλία εδώ. Εξηγεί πώς βρίσκεται να πρωταγωνιστεί
στις πιο απρόβλεπτες μουσικές συγκυρίες και πώς γίνεται να είναι ταυτόχρονα
ένας κοσμοπολίτης ρόκερ με ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά.

Αλήθεια, πιστέψατε ότι υπάρχει δεύτερος (ή μάλλον… τρίτος) Έλβις; Θα
μπορούσε το «When Ι Was Cruel» να ήταν τέκνο οποιουδήποτε άλλου, εκτός του
δαιμόνιου, απρόβλεπτου και πάντα νέου Έλβις Κοστέλο;

Ακούγεται σίγουρος και ευδιάθετος. Διόλου «βαρύς» από τον όγκο και την αξία
της δουλειάς του, όλα αυτά τα χρόνια, που μαζί με δυο-τρεις άλλους (σαν τον
Ντίλαν και τον Σπρίνγκστιν) στηρίζει στους ώμους του όλο το οικοδόμημα της
σημαντικής μουσικής παραγωγής – μη σας ξεγελάει που δεν έχει γυμνασμένα
μπράτσα. Είναι το στυλ Κοστέλο. Μοναδικό κι αυτό!

«Στην προκειμένη περίπτωση», μπαίνει στο θέμα, «δεν θέλαμε να κάνουμε ένα
άλμπουμ που να έριχνε τον κόσμο σε μελαγχολία. Ο ρυθμός σ’ αυτήν τη δουλειά
παίζει μεγάλο ρόλο. Είναι αυτός που κινεί τη μουσική και λέει ιστορίες.
Επίσης» λέει ο Έλβις, «υπάρχει πολύ χιούμορ εδώ μέσα, αλλά όχι για να πούμε
αστεία. Παρατηρώ κάποια από τα περίεργα πράγματα που έχω συναντήσει στη ζωή
και προσπαθώ να τα μεταφέρω στα τραγούδια. Οι λέξεις, συνειδητοποίησα τα
τελευταία χρόνια, είναι αυτές που οδηγούν στα τραγούδια μου κι αυτό που
πραγματικά με ενδιέφερε από την αρχή μέχρι σήμερα είναι το να συνδυάζω λόγια
και μουσική με τρόπους που μου προκαλούν το ενδιαφέρον».

Τραγούδια σαν το «Tear Off Your Own Head» και το «Spooky Girlfriend»,
σαν το «Dust» και το «Radio Silence» κάνουν καλά τη δουλειά. Το παράλογο,
άλλωστε, σερβίρεται με τον πρωινό καφέ κάθε μέρα και είναι από αυτά ίσως που
κρατάνε τον Έλβις σε επαφή με την εποχή του. Αν και δεν νοιάζεται για τέτοιες
συμβάσεις. Πριν από λίγο καιρό έγραφε ρομαντικές μελωδίες μιας άλλης εποχής με
τον διαχρονικό 72χρονο Αμερικανό συνθέτη Μπερτ Μπάκαρα, και κλασική μουσική
στη συνεργασία του με την Αν Σοφί Φον Ότερ. Έχει εξηγήσεις.

«Απλώς, με πιάνει περιέργεια με τα διαφορετικά είδη μουσικής και είχα
πραγματικά την τύχη να μου προσφερθούν ευκαιρίες και να ασχοληθώ μ’ αυτά. Θα
ήμουν ανόητος, αν δεν το έκανα και αν δεν προσπαθούσα να εξερευνήσω τους νέους
χώρους. Δεν προσπαθώ να εντυπωσιάσω τους ανθρώπους και να δείχνω ότι είμαι
πολυτάλαντος, περίεργος είμαι».

Το «Painted From Memory» με τον Μπερτ Μπάκαρα παραμένει ένας από εκείνους
τους δίσκους που η αξία τους ανεβαίνει με τον καιρό…

«Νομίζω ότι ήταν καλός δίσκος. Το νόημα αυτού του άλμπουμ ήταν ότι δεν θα τον
χαρακτήριζε η εποχή του. Το γράψαμε έχοντας κατά νου ότι θα μπορούσες να ακούς
τώρα και σε δέκα χρόνια από τώρα. Ακούγεται εντελώς διαφορετικά από τα ποπ
τραγούδια που παίζει το ραδιόφωνο. Χρειάστηκε ένα διάστημα για τον κόσμο, για
να μάθει καν ότι ο δίσκος αυτός υπήρχε. Ενώ συνεχίζει τώρα να πουλάει αρκετά
κομμάτια, πράγμα που σημαίνει πως ο κόσμος ακόμη τον ανακαλύπτει».

Όπως ο Έλβις, ανακαλύπτει συνεχώς. Μερικές δεκαετίες μετά το πρώτο του «My Aim
is True», του 1977, παραμένει «φαν» της μουσικής. Σκαλίζει με τις ώρες παλιές
και καινούργιες κυκλοφορίες, μυρίζεται το καλό από χιλιόμετρα μακριά. Ακόμη
και από την απέναντι όχθη. Ο Έλβις Κοστέλο έχει στρατιές από φαν και εκεί.
Πρόσφατα, του ζητήθηκε να είναι σύμβουλος στη δισκογραφική εταιρεία που ο Τι
Μπόουν Μπουρνέτ και οι αδελφοί Κοέν έστησαν μετά την επιτυχία της μουσικής από
την ταινία «Ω! Αδελφέ πού είσαι» και ο Έλβις είπε «ναι». Αυτό το παράξενο
συμβαίνει πάντα όσον αφορά την αφεντιά του – η μουσική του είναι τόσο ριζωμένη
στην παράδοση, που πάει κόντρα στο ρεύμα της μόδας. Εκεί που κάτι ξεχωρίζει,
γίνεται μόδα εκτός μόδας και οι άλλοι ακολουθούν.

«Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό, που είχα επαφή με αυτήν τη μουσική από
παιδί. Είναι σαν μια περιουσία για μένα. Αυτό που πραγματικά πέτυχε το “Ο
Brother”, ήταν ότι έφερε τον κόσμο σε επαφή με μουσική που είχε ψυχή, με
δημιουργούς σαν τον Ραλφ Στάνλεϊ, την Έμιλου Χάρις, με την καθαρότητα της
φωνής κάτω από την αγνότητα των προθέσεων. Κάτι που δεν έχει να κάνει τόσο
πολύ με την εμφάνιση του καλλιτέχνη, αλλά με το τι πραγματικά έχει να δώσει.
Ήταν, κατά τη γνώμη μου, η δύναμη της παράδοσης που συνέβαινε ακριβώς μπροστά
στα μάτια μας και αυτό ήταν που έκανε όλη αυτή τη δουλειά πολύ δυνατή και
πειστική».

Πρόσφατα, έκανε θαύματα στην κάντρι. Με την Έμιλου Χάρις, τη Λουσίντα
Γουίλιαμς, τον Τζον Πράιν, έδωσαν μια σειρά από συναυλίες, που όσοι τις
παρακολούθησαν θα τις θυμούνται για καιρό.

Πάντως, το σινεμά σάς έχει αδυναμία. Είναι αλήθεια πως ετοιμάζετε
συνεργασία με τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο;

«Είναι παράξενο. Είναι η δεύτερη φορά που με ρωτάνε. Δεν έχω ιδέα. Μάλλον
είναι κάποια φήμη που κυκλοφόρησε, μια από αυτές τις παράξενες φήμες…».

Μπορεί και να είναι ένας τρόπος του Ρόμπερτ Ντε Νίρο να σας το ζητήσει.

«Α, ναι, ένας παράξενος τρόπος. Ποιος ξέρει!».

Δύσκολη αποστολή

Πριν από λίγο καιρό, το περιοδικό «Vanity Fair» ζήτησε από τον Έλβις Κοστέλο ­
«ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα του ροκ» ­ να φτιάξει μια λίστα με τα 500
καλύτερά του άλμπουμ. «Μια δύσκολη αποστολή για τον άνθρωπο που ξέρει μουσική
και οι προθέσεις του είναι ειλικρινείς». Από τον Έλβις Πρίσλεϊ ως τους Abba,
από τον Μότσαρτ ως τον Έμινεμ, από την Πάτσι Κλάιν ως τους Sex Pistols, η
λίστα του Κοστέλο συζητήθηκε πολύ. Και πάντα είναι ένα θέμα προς συζήτηση.

«Τι λίστα!»

«Το διασκέδασα πραγματικά. Πώς αλλιώς θα αποκτήσει κανείς τη μουσική μόρφωση,
αν δεν πάει στο κονσερβατουάρ και δεν ακούσει πολλή μουσική. Ακόμη και αν πας
στο κονσερβατουάρ, είναι πολύ καλή ιδέα να συνεχίσεις να ακούς μουσική! Εγώ
προσωπικά δεν απέκτησα όλες αυτές τις τεχνικές ικανότητας παρά μόλις πρόσφατα,
αλλά έμαθα όντως πολλά από το να ακούω μουσική. Η λίστα, πάντως, στο «Vanity
Fair» δεν ήταν από τις σοβαρές και αυστηρές λίστες. Ήταν σαν ένα παιχνίδι». Η
μουσική είναι ψύχωση στην οικογένεια Κοστέλο. Ο πατέρας του μουσικός και
κρούνερ σε μεγάλη ορχήστρα στο Λονδίνο και υπάλληλος σε δισκοπωλείο έφερνε στο
σπίτι δίσκους συνέχεια. Σήμερα, ο Έλβις έχει τον τιμητικό τίτλο του «μόνιμου
καλλιτέχνη στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια». «Σταμάτησα να τρώω κρέας ­ είπε ­
εδώ και έξι χρόνια έκοψα και το ποτό. Οι δίσκοι όμως μένουν!».

«Η ποπ έχει γίνει πια βρώμικη λέξη»

«Ποτέ δεν μου άρεσε αυτός ο “ροκ κόσμος”. Πάντα μου φαινόταν ότι σήμαινε
κάποιον τύπο με το πουκάμισό του ανοιχτό, με πολλά μαλλιά και στενά
παντελόνια. Και από την άλλη μεριά, η ποπ έχει γίνει πια βρώμικη λέξη. Σαν
κάτι χυδαίο και προσβλητικό μερικές φορές. Γι’ αυτό προβληματίζομαι στο πώς θα
χαρακτήριζα αυτήν τη δουλειά. Περιορίζομαι να λέω πως το άλμπουμ αυτό είναι
πιο θορυβώδες και πιο ρυθμικό από τους δύο προηγούμενους δίσκους μου».

Είναι ένα άλμπουμ, αν θέλετε να ξέρετε τόσο τυπικό (!) του Κοστέλο, όπου
δανείζεται σε κάποιο σημείο ευγενικά το ρεφρέν του Dancin’ Queen των Abba και
τη φωνή της Ιταλίδας Μίνα. Ναι, είναι το επόμενο βήμα μετά το «For the Stars»
με τη μέτζο σοπράνο Αν Σοφί Φον Ότερ, που ακολούθησε τη συνεργασία του με τον
ρομαντικό Μπαρτ Μπάκαρα του «Walk On By» και του «Look Of Love». Δύο από τους
συνοδοιπόρους στο συγκρότημά του, τους Attractions, είναι εδώ ο Στιβ Νιβ και ο
ντράμερ Πιτ Τόμας, ενώ παίζουν ο μπασίστας των Cracker, Ντέιβ Φάραγκερ, και
φίλοι μουσικοί από τους Lounge Lizards, τους Blondie και Psychedelic Furs.
Είναι συνετό να περιμένεις τα πάντα από κάποιον που από τη δουλειά του, ως
χειριστής κομπιούτερ στον οίκο προϊόντων ομορφιάς της Ελίζαμπεθ Άρντεν,
κράτησε μόνο τα γυαλιά με τον χοντρό σκελετό και ύστερα από λίγο κυκλοφόρησε
το πρώτο του άλμπουμ «My Aim is true», που ηχογράφησε μέσα σε 24 ώρες και είχε
μέσα εκεί κιόλας κλασικά κομμάτια για όσα ακολούθησαν στο ροκ εν ρολ, το
Alison, Watching the Detectives και το Red Shoes. Γύρω σ’ εκείνον τον καιρό,
είχε ξεσπάσει η πανκ καταιγίδα. Μια ομπρέλα ήταν αρκετή.

Μου αρέσει πολύ το «Tart», του λέω. «Είναι και μένα από τα αγαπημένα μου»,
λέει. «Και το Alibi νομίζω πως είναι το “Ι Want You” αυτού του άλμπουμ», λέω
πάλι. Γελάει αλλά δεν σχολιάζει, όπως δεν σχολιάζει ποτέ όταν αναφέρεις αυτό
το τραγούδι – ένα από τα καλύτερα που γράφτηκαν ποτέ στην ιστορία της
μουσικής.

Είναι 47 χρόνων και τα τελευταία 12 χρόνια ζει στο Δουβλίνο. Το «45» – λέει,
για το κομμάτι που ανοίγει το άλμπουμ – είναι η «αυτοβιογραφική αριθμητική
μου». Έφτιαξε μόνος του ένα σημείωμα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν την
καινούργια δουλειά και το πώς «τα τραγούδια γράφτηκαν πάνω σε μια Silvertone
ηλεκτρική κιθάρα, έναν ενισχυτή 15 w. και ένα παιδικό “μπιτμποξ” με μεγάλα
πορτοκαλί κουμπιά. Ήμασταν, τελικά, μουσικοί και τεχνικοί μια πολύ καλά
εκπαιδευμένη ομάδα, ώστε να εγγυηθούμε πως δεν θα κάναμε κατά λάθος έναν δίσκο
που έχει ξαναγίνει πριν».

Ταξίδια μαγικά…

Σε τι μοιράζετε τον ελεύθερο χρόνο σας;

«Η μουσική έχει το μεγαλύτερο κομμάτι. Ακούω πολλή μουσική και γράφω. Και όταν
η γυναίκα μου (η κ. Κοστέλο είναι η Κέιτ Ο’ Ρίορνταν που έπαιζε μπάσο στους
Ιρλανδούς Pogues) κι εγώ έχουμε την ευκαιρία, συνήθως ταξιδεύουμε σε μέρη όχι
και τόσο τουριστικά. Την ενδιαφέρουν πολύ τα ταξίδια και τελικά εκείνη με
πείθει να πάω μαζί της, επειδή συνήθως είμαι αφοσιωμένος στη δουλειά και το
βρίσκω δύσκολο να πάρω την απόφαση. Αλλά μόλις βρεθώ εκεί που πηγαίνουμε, την
ευγνωμονώ που τα καταφέραμε να είμαστε εκεί, σε απίστευτα μέρη, όπως στον
Νότιο Ατλαντικό, στην Παταγωνία, στην Αθιοπία… μαγικά μέρη, που δεν έχουν
τίποτε κοινό με τον τόπο που ζούμε. Σε κάνουν να ξεχνάς όλα αυτά τα ανόητα
πράγματα, στα οποία είσαι πιθανώς αφοσιωμένος».

Ο Έλβις Κοστέλο ήρθε για διακοπές και στην Ελλάδα. Μόνο που δεν είχε μαζί του
κιθάρα και δεν φορούσε τα γυαλιά του, ενώ ο κόσμος τον ήξερε σαν Ντίκλαν Μακ
Μάνους. Στα 14 του δεν είχε αποφασίσει ότι με το όνομα του ήρωά του – Έλβις
Πρίσλεϊ – και το επίθετο της μητέρας του – Λίλιαν Κοστέλο – θα έγραφε ιστορία.

«Στην Ελλάδα ήρθα, λοιπόν, πρώτη φορά στα 14 μου με το σχολείο. Μας πήγαν να
δούμε όλα αυτά τα απίστευτα μνημεία, που μου προκάλεσαν την περιέργεια να
επιστρέψω και να εξερευνήσω. Αλλά τα τελευταία 25 χρόνια τα ταξίδια μου είναι
εκεί που με πηγαίνει η μουσική μου».

Ένα από αυτά τον ξανάφερε στην Ελλάδα. Κάπου δέκα καλοκαίρια πριν, σε φεστιβάλ
με λαμπρούς συναδέλφους, τον Λου Ριντ και τον Ντέιβιντ Μπάουι μεταξύ άλλων.
«Γι’ αυτό ελπίζω και θέλω σύντομα να ξαναπαίξω στην Αθήνα. Γιατί ήταν μόνο
εκείνη η φορά. Μια πολύ δύσκολη συναυλία».

INFO

Το «When Ι was Cruel» του Έλβις Κοστέλο κυκλοφορεί στις 15 Απριλίου από την
Island/Universal. Παράλληλα, η εταιρεία Rhino επανεκδίδει διπλά και με
πρόσθετο υλικό τα «This Year’s Model», «Blood and Chocolate» και «Brutal
Youth» και συνεχίζει με τα υπόλοιπα.

LINKS

http: //www.costello-online.com

http: //www.elviscostello.info