Θεατρικά «ταξίδια» του Καμπανέλλη

Αθήνα, Ουάσιγκτον, Μέξικο Σίτι, Κωνσταντινούπολη. Πόλεις που φιλοξενούν ή πρόκειται να φιλοξενήσουν φέτος παραστάσεις έργων του Ιάκωβου Καμπανέλλη

Αμέτρητα είναι τα θεατρικά έργα, τα προσφερόμενα για ανέβασμα στη διεθνή
σκηνή. Κι ανάμεσά τους – αυτό είναι αληθινή έκπληξη – θα βρούμε έργα του δικού
μας Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Μόλις πριν από μία εβδομάδα δόθηκε στην Ουάσιγκτον στο Θέατρο Τέχνης Scene, η
πρεμιέρα του δίπτυχου «Γράμμα στον Ορέστη» και «Ο δείπνος». Ήδη η επιλογή του
έργου από τον σκηνοθέτη Ρόμπερτ Μακναμάρα, που ανεβάζει στο κέντρο της
αμερικανικής πρωτεύουσας έναν Έλληνα συγγραφέα με προσωπικό ύφος και
δραματουργική δύναμη, χαρακτηρίζει την ποιότητα και τον χαρακτήρα του θεάτρου.

Η Ελληνίδα ηθοποιός Ιωάννα Γκαβάκου, που έχει πλέον εγκατασταθεί στην
Ουάσιγκτον και εργάζεται εκεί, έδωσε στον Αμερικανό σκηνοθέτη τα έργα του
Καμπανέλλη, μεταφρασμένα το πρώτο από την Κέη Τσιτσέλη και το δεύτερο από τη
Μελίνα Σάρδη. Έπειτα από ένα χρόνο ανέβηκαν τα δύο έργα, με την Ιωάννα
Γκαβάκου στον μονόλογο της Κλυταιμνήστρας. Ο συγγραφέας, παρ’ ότι δεν μπόρεσε
να παραστεί στην πρεμιέρα, πληροφορήθηκε την επιτυχία της παράστασης και τη
θερμή υποδοχή του έργου του από το αμερικανικό κοινό – δεδομένου ότι το Θέατρο
Σένα δεν είναι ελληνικό ή ερασιτεχνικό αλλά αμερικανικό θέατρο δραματολογίου –
τέχνης.

«Είναι το πρώτο νεοελληνικό έργο που ανεβαίνει στην Αμερική, από θέατρο αμιγώς
αμερικάνικο. Πέρα από την προσωπική μου ικανοποίηση, χαίρομαι γιατί είναι ένα
“άνοιγμα” στο νεοελληνικό έργο που μπορεί να έχει συνέχεια», λέει στα «ΝΕΑ» ο
Ιάκωβος Καμπανέλλης.

Το να ανοίξουν τα σύνορα στα νεοελληνικά έργα δεν είναι βέβαια ένα εύκολο ή
ρομαντικό ζήτημα, που τυχαία με την πρόταση κάποιου στη σωστή στιγμή έχει
αποτέλεσμα.

«Πρέπει να ενισχυθούν οι μεταφράσεις θεατρικών έργων», τονίζει ο Έλληνας
συγγραφέας. Ενώ δίνονται του κόσμου οι υποτροφίες – και καλώς δίνονται – σε
ελληνιστές, όλες δρομολογούνται προς πεζογραφία και ποίηση. Έξω υπάρχουν
τμήματα μεταφραστών ειδικά για θέατρο (πρέπει να ξέρουν την οικονομία του
λόγου, τον υπαινιγμό της θεατρικής φράσης, την πυκνότητα, να αποδίδουν την
ορμή, το απόκρυφο ή το βάθος της φράσης, κι όχι την περιγραφή της. Προέχουν
λοιπόν οι πολύ καλές μεταφράσεις και μετά το ανέβασμα, που κοστίζει πολύ
περισσότερο και είναι μια άλλη, μεγαλύτερη περιπέτεια».

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, πάντως είναι από τους Έλληνες θεατρικούς συγγραφείς που
τα έργα του έχουν τύχει καλών μεταφράσεων σε πολλές γλώσσες. Τώρα, το Κρατικό
Θέατρο της Άγκυρας ετοιμάζει το ανέβασμα του «Οδυσσέα γύρισε σπίτι», σε
σκηνοθεσία Σταύρου Ντουφεξή. Η παράσταση θα παρουσιασθεί και τον Σεπτέμβριο
στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου της Κωνσταντινούπολης. Κι από τη γειτονική
Τουρκία στο μακρινό Μεξικό. Τον χειμώνα θα παρουσιασθεί στο Μέξικο Σίτι «Η
Στέλλα με τα κόκκινα γάντια» που θα σκηνοθετήσει ο βραβευμένος με Χρυσό
Φοίνικα σκηνοθέτης Αλφόνσο Αράου.

Στο ενδιάμεσο, τέλη Ιουνίου, θα παρουσιασθεί στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο Ηρώδειο,
ενταγμένο στις εκδηλώσεις της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας το τελευταίο, άπαιχτο
έργο του με τον κυριολεκτικό τίτλο «Μία κωμωδία», σε μια μεγάλη παραγωγή του
«Ανοιχτού Θεάτρου», που θα σκηνοθετήσει ο Γιώργος Μιχαηλίδης.

Το σχόλιο του Ιάκωβου Καμπανέλλη για την πολυπρισματική παρουσίαση των έργων
του δεν είναι προσωπικό. «Αποδεικνύεται ότι η νεοελληνική δραματουργία δεν
είναι μια τοπική, εθνική δραματουργία αλλά οικουμενικής εμβέλειας».

INFO

Στο Θέατρο Τέχνης Scene της Ουάσιγκτον παρουσιάζονται τα έργα «Γράμμα στον
Ορέστη» και «Ο δείπνος» του Ιάκωβου Καμπανέλλη