Ώρα για τολμηρές αποφάσεις

Ο κ. Χριστοδουλάκης θα χρειασθεί να κινηθεί γρήγορα και πολύ τολμηρά, για να
βελτιώσει το κλίμα στην οικονομία, που έχει διολισθήσει και πάλι σε κατάσταση
αφασίας, αν κρίνουμε τουλάχιστον από τη συμπεριφορά της Σοφοκλέους.

Γιατί, όσο θεμιτή κι αν είναι η επιδίωξη κάθε κυβέρνησης να τηρήσει τις
ισορροπίες και να ικανοποιήσει την εκλογική της πελατεία, τα περιθώρια για τη
λήψη σημαντικών αποφάσεων, που θα οδηγούν σε ξεκάθαρες λύσεις και δεν θα
υποθηκεύουν το μέλλον της οικονομίας, έχουν πλέον στενέψει. Σημαντικές
αποφάσεις πρέπει να ληφθούν σε πολλά μέτωπα. Κατ’ αρχάς στο Ασφαλιστικό, για
το οποίο ήδη η κυβέρνηση δείχνει την πρόθεσή της να «μαλακώσει» τη στάση της,
προκειμένου να αποφύγει συγκρούσεις. Στον βαθμό που η στάση αυτή βασίζεται σε
στέρεα οικονομικά δεδομένα και δεν αποτελεί απλώς έναν πολιτικό ελιγμό, είναι
ασφαλώς ευπρόσδεκτη. Αλλά το ερώτημα είναι, αν πράγματι έτσι έχει η κατάσταση
και αν έχει μελετηθεί επαρκώς η μεταρρύθμιση, αν έχει υπολογισθεί το κόστος
της και αν έχουν βρεθεί δίκαιοι τρόποι για την κάλυψή του.

Το φορολογικό

Το φορολογικό είναι το δεύτερο μέτωπο στο οποίο τα περιθώρια βελτιώσεων είναι
μεγάλα, ενώ έχει γίνει ήδη πολλή δουλειά στη σχετική Επιτροπή που προετοιμάζει
την αλλαγή. Το κακό είναι ότι τα «καλά χαρτιά» της φορολογικής μεταρρύθμισης
έχουν ήδη αρχίσει να «καίγονται» με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης για τις
φοροαπαλλαγές, ενώ θα χρειασθούν και άλλα, εν όψει εκλογών. Έτσι η κυβέρνηση
θα αντιμετωπίσει – πιθανότατα – δυσκολίες στην προώθηση και του πακέτου αυτού,
που θα περιέχει όχι μόνο ελαφρύνσεις αλλά και κάποιες επιβαρύνσεις. Η γενική
κατεύθυνση είναι «ό,τι δώσουμε, θα πάρουμε», προκειμένου να μη δημιουργηθεί
δημοσιονομικό πρόβλημα, που θα ήταν, βεβαίως, ανεπίτρεπτο.

Οι ιδιωτικοποιήσεις

Η προώθηση του προγράμματος των ιδιωτικοποιήσεων είναι ένα ακόμη δύσκολο
μέτωπο για τον υπουργό Οικονομίας, που βρίσκεται αντιμέτωπος και με τον χρόνο,
καθώς ο ίδιος θέλει να περνούν από τα χέρια του και να ελέγχει σχολαστικά όλες
τις σχετικές κινήσεις και αποφάσεις. Όμως, πολλές από τις ιδιωτικοποιήσεις
καρκινοβατούν εδώ και μήνες και όσες προχωρούν δεν καταλήγουν πάντα στα
επιθυμητά σχήματα. Ποιος δεν συμφωνεί ότι η ιδιωτικοποίηση της Ολυμπιακής, για
παράδειγμα, θα έπρεπε να σημαίνει τη σύνδεσή της με έναν από τους ισχυρούς του
κόσμου των αερομεταφορών για να χαρακτηρισθεί επιτυχής; Αλλά οι ισχυροί του
κάθε κλάδου έχουν από καιρό αποστρέψει το βλέμμα τους από την Ελλάδα, με
ελάχιστες εξαιρέσεις.

Τα κλειστά επαγγέλματα

Τολμηρές αποφάσεις πρέπει, επίσης, να ληφθούν στο μέτωπο της απελευθέρωσης των
επαγγελμάτων, που είναι μία από τις βασικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις, με
σημασία για τον ανταγωνισμό, το επίπεδο των τιμών και την ποιότητα των
παρεχομένων υπηρεσιών. Η καθυστέρηση που έχει σημειωθεί και εδώ είναι προφανές
ότι οφείλεται σε πολιτικές αναστολές, καθώς οι τάξεις των ενδιαφερομένων
αναμένεται να αντιδράσουν σφόδρα. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσει το
πρόβλημα η κυβέρνηση είναι να το μελετήσει καλά, ώστε να έχει τεκμηριωμένες
προτάσεις και όχι να προτείνει, άνευ λόγου, άδικα μέτρα, αλλά και να
εξοπλισθεί με τόλμη για να αντιμετωπίσει οργανωμένα συμφέροντα. Από το
περιβάλλον του κ. Χριστοδουλάκη διαμηνύεται ότι αυτό θα συμβεί οσονούπω, καθώς
ο υπουργός αποφάσισε να ανασύρει από το συρτάρι το συγκεκριμένο θέμα.

Το πρόγραμμα σταθερότητας

Επίσης, η κυβέρνηση θα κληθεί να επιβεβαιώσει την αποφασιστικότητά της να
τηρήσει με συνέπεια το πρόγραμμα σταθερότητας και αυτό μπορεί να χρειασθεί
κάποια επώδυνα μέτρα. Αν τα φορολογικά έσοδα παρουσιάσουν υστέρηση, τότε θα
χρειασθεί, είτε να εξευρεθούν άλλες πηγές εσόδων είτε να περικοπούν οι
δαπάνες. Και τα δύο είναι δύσκολα και οδυνηρά. Αλλά θα είναι αναπόφευκτα,
προκειμένου να επιτευχθεί το προσδοκώμενο πλεόνασμα του προϋπολογισμού και να
μειωθεί το δημόσιο χρέος, έστω και με τον βραδύτερο ρυθμό που δήλωσε τώρα η
κυβέρνηση ότι θα προχωρήσει, σε σύγκριση με το προηγούμενο πρόγραμμα.

Η ανεργία

Μεγάλο αγκάθι στον δρόμο του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης είναι,
επίσης, το πρόβλημα της ανεργίας. Ο κ. Χριστοδουλάκης έχει υποσχεθεί να το
θέσει σε πρώτη προτεραιότητα, αλλά εκ των υστέρων διαπιστώνει δυσκολίες στην
προώθηση των σχεδίων του, για σύνδεση π.χ. της απασχόλησης με τα έργα του
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Τα φορολογικά κίνητρα που έδωσε με το
πολυνομοσχέδιο, το οποίο κατέθεσε την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή, για να
γίνουν νέες προσλήψεις, ήταν θετικά, αλλά μένει να αποδειχθεί αν και τι θα
αποδώσουν.

Η οικονομική πολιτική θα χρειασθεί να θέσει προτεραιότητες, αφού δεν θα είναι
εφικτή η επίτευξη όλων των στόχων και η ικανοποίηση όλων των αιτημάτων. Αλλά
το ερώτημα είναι, ποιο κριτήριο θα υπαγορεύσει αυτές τις προτεραιότητες: η
πραγματική αντίληψη περί κοινωνικής δικαιοσύνης ή η φαλκιδευμένη, που τη
συγχέει με το πολιτικό κόστος;