Πρόσωπα Δικηγόρος «μαύρων προβάτων»

«Οι δικηγόροι ενός κακοποιού σπάνια είναι αρκετά καλλιτέχνες ώστε να
στρέψουν προς όφελος τού πελάτη τους την ωραία φρίκη της πράξης του», έγραψε ο
Νίτσε. «Συμφωνώ», λέει ο Ζακ Βερζές. «Όταν βέβαια δηλώνουν ένοχοι…».

Ζακ Βερζές. Ο νομικός σύμβουλος του Μιλόσεβιτς στη δίκη της Χάγης

Αλλά οι πελάτες τού γνωστότερου δικηγόρου της Γαλλίας δεν δηλώνουν ποτέ
ένοχοι, είτε είναι ο Κλάους Μπάρμπι, ο Κάρλος το Τσακάλι ή ο Σλόμπονταν
Μιλόσεβιτς. Για τους επικριτές του, τα χέρια του Βερζές είναι λερωμένα όσο και
των προσώπων που υπερασπίζεται. Τον έχουν πει αντισημίτη και υποστηρικτή
τρομοκρατών, ενώ υπουργός τον είχε χαρακτηρίσει «θρυμματισμένη προσωπικότητα».
Η υπερασπιστική τακτική του είναι να επιτίθεται στον κατήγορο. Στη δίκη του
Μπάρμπι, τονίζει, «δεν υπερασπιζόμουν τους ναζί. Αντίθετα, ρώτησα τη Γαλλία,
πώς μπορεί να δικάζει τον Μπάρμπι για ό,τι έκανε, ύστερα απ’ όσα έκανε εκείνη
στην Αφρική ή την Ινδοκίνα». Ακούγεται σαν το «κι εσείς γιατί σκοτώνετε τους
μαύρους;» του ανεκδότου, αλλά το ίδιο θα έκανε κι αν αγόρευε στη Χάγη: «Σε
ολόκληρη την ιστορία, η Δύση υπήρξε το μεγαλύτερο αρπακτικό στον κόσμο. Ο
Μιλόσεβιτς είναι το θύμα της επιθετικότητας του ΝΑΤΟ… Ναι, υπήρχαν
προβλήματα μεταξύ των εθνοτήτων στο Κόσοβο, αλλά αυτό δεν δικαιολογεί τη
στρατιωτική επέμβαση. Το ΝΑΤΟ δεν επενέβη στη σύγκρουση στη Βόρεια Ιρλανδία ή
στη σύγκρουση με τους Βάσκους στην Ισπανία».

Ο πατέρας του Βερζές ήταν ένας Γάλλος γιατρός και διπλωμάτης που στη δεκαετία
του ’20 έχασε τη δουλειά του στο Σιάμ (σημερινή Ταϊλάνδη) επειδή παντρεύτηκε
μια Βιετναμέζα και μετανάστευσε με την οικογένειά του στη Γαλλική Ρεϊνιόν,
στον Ινδικό Ωκεανό. Στην εφηβεία του, ο Βερζές εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό
Κόμμα – ήταν, λέει, το μοναδικό κόμμα που δεχόταν μη λευκούς. «Δεν είμαι
θρυμματισμένη, αλλά διπλή προσωπικότητα», τονίζει. «Έχω ευρωπαϊκή κουλτούρα,
αλλά και τις ευαισθησίες κάποιου που μεγάλωσε σε αποικία». Στα 17 του ξεκίνησε
για την Ευρώπη, ώστε να συμμετάσχει στη Γαλλική Αντίσταση, αλλά η Γαλλία ήταν
αποκλεισμένη και κατέληξε στη Βρετανία με τον Ντε Γκωλ και τους Ελεύθερους
Γάλλους του. Μετά τον πόλεμο σπούδασε στο Παρίσι, όπου απέκτησε όνομα
σκληροπυρηνικού αριστερού. Και μόλις ξέσπασε ο πόλεμος της Αλγερίας, στα τέλη
της δεκαετίας του 1950, πήγε στη χώρα αυτή για να υπερασπιστεί Αλγερινούς που
οι Γάλλοι χαρακτήριζαν τρομοκράτες.

Όταν επέστρεψε, άρχισε να υπερασπίζεται διάφορα «μαύρα πρόβατα» της Γαλλίας
και σταδιακά απέκτησε έναν νέο στόχο, το Ισραήλ. Στο βιογραφικό του υπάρχει
ένα αρκετά μεγάλο κενό: το 1970 εξαφανίστηκε για οκτώ χρόνια και αρνείται
μέχρι σήμερα να εξηγήσει αυτή την απουσία του. «Γιατί να σας πω;» ρωτάει. «Το
επεισόδιο δείχνει απλώς ότι μπορώ να κρατάω μυστικά».