Δεν φέρνουν επενδύσεις οι δημόσιες σχέσεις

Ας είμαστε ειλικρινείς: Η Ελλάδα δεν είναι ο παράδεισος του ξένου επενδυτή.
Κυρίως, δεν είναι ο παράδεισος του Ευρωπαίου επενδυτή.

Πρώτον, είναι μία χώρα αποκομμένη από τον κορμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς
χερσαία σύνορα με αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι η μεταφορά των προϊόντων που
παράγονται εδώ προς τις αγορές της Ευρώπης είναι τόσο ακριβή, που σχεδόν
εξουδετερώνει το όποιο πλεονέκτημα από πλευράς κόστους παραγωγής.

Δεύτερον, το πλεονέκτημα αυτό του χαμηλού κόστους παραγωγής έχει πλέον
περιορισθεί σημαντικά. Ευτυχώς, η εποχή που οι ξένοι προτιμούσαν την Ελλάδα
λόγω φθηνού εργατικού κόστους έχει παρέλθει προ πολλού.

Τρίτον, η χώρα μας εξακολουθεί να βρίσκεται στο τελευταίο σκαλοπάτι της
ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και αυτό συνεπάγεται χειρότερες υποδομές,
δυσλειτουργίες και γραφειοκρατία στον κρατικό μηχανισμό.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μόνο ένα στα χίλια
δολάρια των άμεσων ξένων επενδύσεων κατευθύνεται στην Ελλάδα, όπως αναφέρθηκε
την περασμένη εβδομάδα στη συνέντευξη Τύπου του Ελληνικού Κέντρου Επενδύσεων.

Πρόκειται για ένα καθεστώς επενδυτικής απομόνωσης, με σοβαρές συνέπειες και
για την απασχόληση στη χώρα μας. Η κατάσταση είναι ίδια και απαράλλαχτη εδώ
και πολλά χρόνια, παρά τα πυροτεχνήματα που κατά καιρούς εκτοξεύονται, αλλά
και τις ειλικρινείς προσπάθειες που γίνονται για την προσέλκυση του ξένου
επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Το απογοητευτικό, μάλιστα, είναι ότι η Ελλάδα έχασε μια μοναδική ευκαιρία να
ανατρέψει την εικόνα αυτή, όταν επρόκειτο να ενταχθεί στην ΟΝΕ. Τότε ­ και όχι
τώρα, όπως υποστηρίζει ο υπουργός Οικονομίας Νίκος Χριστοδουλάκης ­ είχε
ανοίξει το δικό της «παράθυρο στον χρόνο», για να προσελκύσει τους ξένους
επενδυτές. Τότε, ήταν ακόμη μια περίπτωση με προοπτικές, μία χώρα που
καλλιεργούσε προσδοκίες. Όμως, προφανώς, δεν υπήρξε αρκετά πειστική ως προς
τις προθέσεις της να μεταμορφωθεί σε υψηλών ευρωπαϊκών προδιαγραφών χώρα και,
έτσι, το «παράθυρο» έκλεισε, χωρίς να μπει κανένας μέσα…

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα περιθώρια βελτιώσεων είναι ανύπαρκτα. Αν και είναι
λάθος να καλλιεργούνται υπερβολικά μεγάλες προσδοκίες, είναι επίσης λάθος να
εναποθέτει η κυβέρνηση όλες τις ελπίδες για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων στο
Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και στην κατασκευή έργων με τη μέθοδο της
αυτοχρηματοδότησης.

Υπάρχουν περιθώρια για την αύξηση του μεριδίου της χώρας στην παγκόσμια πίτα
των άμεσων ξένων επενδύσεων, αλλά η αξιοποίησή τους είναι μία μακροπρόθεσμη
διαδικασία, που δεν συνδέεται ­ παρά ελάχιστα ­ με εκδηλώσεις δημοσίων
σχέσεων.

Άρωμα κέρδους

Οι ξένοι επενδυτές δεν είναι αδαείς άνθρωποι, οι οποίοι θα εντυπωσιασθούν με
ένα γυαλιστερό έντυπο ή ένα συνέδριο σε πολυτελές ξενοδοχείο. Για να
προχωρήσουν στην τοποθέτηση των κεφαλαίων τους, θα θελήσουν να πεισθούν ότι η
κίνηση αυτή θα τους αποφέρει κέρδη. Και αν υποθέσουμε ότι η Ελλάδα είναι ο
κατάλληλος τόπος, επειδή ενδιαφέρονται, για παράδειγμα, για την αγορά των
Βαλκανίων, θα αναζητήσουν επιπλέον διαβεβαιώσεις ότι όλα θα κυλήσουν ομαλά για
την επίτευξη του σκοπού τους.

Η χώρα μας όμως δεν μπορεί, προς το παρόν, να το εξασφαλίσει αυτό. Αυτό
τουλάχιστον προκύπτει από τις επισημάνεις των ίδιων των επενδυτών, για την
ακρίβεια των εκπροσώπων ξένων εταιρειών στην Ελλάδα, με τους οποίους
πραγματοποιεί συσκέψεις το τελευταίο διάστημα το ΕΛ.ΚΕ. Η τελευταία τέτοια
συνάντηση που έγινε με τους εκπροσώπους των γερμανικών εταιρειών στην Ελλάδα,
έφερε στην επιφάνεια μια σειρά από γνωστά και άγνωστα προβλήματα.

Σύμφωνα με την καταγραφή που έκανε το ίδιο το ΕΛ.ΚΕ, τα προβλήματα που
προέκυψαν αφορούν σε χρονοβόρες διαδικασίες για την ολοκλήρωση των επενδύσεων,
αναποτελεσματικότητα του Δημοσίου με γραφειοκρατικές διαδικασίες και
προβλήματα στις αδειοδοτήσεις, ασάφεια και αβεβαιότητα του νομικού πλαισίου,
ασάφεια και αδιαφάνεια στο φορολογικό καθεστώς, αλλά και προβλήματα που
αφορούν στον τρόπο «προσέγγισης» από τους εφοριακούς και έλλειψη ευελιξίας
στην εργατική νομοθεσία. Επίσης, ειδικά για την αγορά Ενέργειας αναφέρθηκε ότι
ο νόμος για την απελευθέρωσή της περιέχει ασάφειες και πως υπάρχουν
εκκρεμότητες με σοβαρά θέματα, όπως οι τιμές.

Δεν θα χρειαζόταν να ακούσει πολύ περισσότερα στοιχεία ο υποψήφιος επενδυτής
για να αποφύγει την Ελλάδα. Αντίθετα, θα έπρεπε να είναι πολύ αποφασισμένος,
για κάποιο δικό του λόγο, να τοποθετήσει τα κεφάλαιά του εδώ, για να αψηφήσει
όλες αυτές τις δυσκολίες.

Για να προσελκύσει, επομένως, η Ελλάδα το ενδιαφέρον του, πρέπει πρώτα απ’ όλα
να λύσει τα προβλήματα αυτά, τα οποία «περνούν από το χέρι της». Φυσικά, δεν
πρόκειται να μεταμορφωθεί το Ελληνικό Δημόσιο από τη μία ημέρα στην άλλη, ούτε
να αλλάξουν τρόπο «προσέγγισης» οι εφοριακοί σε έναν μήνα. Αλλά, καλό θα ήταν
να αρχίσει κάποτε αυτή η διαδικασία, που άλλωστε δεν θα ωφελήσει μόνο τις
επενδύσεις.

Ευκαιρία

Μάλιστα η τωρινή περίοδος προσφέρεται, προκειμένου να αξιοποιήσει η χώρα τη
νέα δυναμική που δημιουργεί η Ολυμπιάδα του 2004. Μετά την ένταξη στην ΟΝΕ, οι
Ολυμπιακοί Αγώνες είναι το μοναδικό ορόσημο που θα μπορούσε να προσελκύσει το
ξένο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Αν δεν το καταφέρει αυτό η Ελλάδα, οι μόνοι ξένοι επενδυτές που θα την
επιλέξουν θα είναι αυτοί οι οποίοι θα αναλάβουν την κατασκευή των
αυτοκινητοδρόμων με αυτοχρηματοδότηση. Αυτοί όμως θα πάρουν πίσω τις
επενδύσεις τους και με το παραπάνω, μέσω των διοδίων και άλλων μορφών
εκμετάλλευσης των έργων τους.