Σκάκι

Ο τελικός του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος που οργανώνει η FIDE στη Μόσχα,
αποτελεί την κορυφαία στιγμή στην Ιστορία του ουκρανικού σκακιού. Η Ουκρανία
διέθετε ήδη τον 33χρονο Βασίλι Ιβαντσούκ, τον μοναδικό όμως εκπρόσωπό της στα
πολύ μεγάλα σαλόνια. Τώρα πια διαθέτει έναν ακόμη μεγάλο: τον 18χρονο Ρούσλαν
Πονομαριόφ, που δεν είναι καθόλου απίθανο να γίνει ο νέος Κασπάροφ. Χάρις σ’
αυτούς τους δύο σκακιστές, άλλωστε, που σήμερα μονομαχούν για το παγκόσμιο
στέμμα, η Ουκρανία κέρδισε πέρσι και το παγκόσμιο πρωτάθλημα εθνικών ομάδων.

Το ματς ξεκίνησε με ήττα του Ιβαντσούκ και με ισοπαλία στη δεύτερη παρτίδα,
όπου ο Βασίλι πέρασε από θέση που μπορούσε να κερδίσει.

Ποιοι είναι όμως οι δύο Ουκρανοί; Και γιατί από τον τελικό του Παγκοσμίου
Πρωταθλήματος λείπουν τα ονόματα που έχουμε συνηθίσει να κερδίζουν; Πρέπει
ευθύς εξαρχής να πούμε ότι, παρά τις γενικές επιφυλάξεις για το σύστημα αγώνων
που δεν εξασφαλίζει το ίδιο αξιοκρατικές προκρίσεις με το παλιό, οι δύο
φιναλίστ δεν είναι καθόλου τυχαίοι. Όσο για τα πιο μεγάλα ονόματα; Οι Κασπάροφ
και Κράμνικ δεν πήραν μέρος, ο Ανάντ ήταν όμως εκεί και αποκλείστηκε στα
ημιτελικά από τον Ιβαντσούκ. Όπως ήταν εκεί και ο, βετεράνος πια, Κάρποφ που
αποκλείστηκε από τον πρώτο γύρο. Όπως ήταν εκεί και όλα τα άλλα μεγάλα ονόματα
του παγκόσμιου σκακιού.

Για τον Ιβαντσούκ ο τελικός αυτός είναι μια δικαίωση. Υπήρξε από πολύ νέος
ένας μεγάλος σκακιστής. Το 1991 κατάφερε το αδύνατο, να αναδειχθεί νικητής στο
φημισμένο ισπανικό τουρνουά του Λινάρες, αφήνοντας πίσω του τους Κασπάροφ,
Κάρποφ και Ανάντ που κυριαρχούσαν τότε. Συνέχισε να έχει εντυπωσιακά
αποτελέσματα, ωστόσο τον πρόδιδε πάντα μία αστάθεια στο παιχνίδι του που, όπως
λένε όσοι τον ξέρουν, οφείλεται σε ένα νευρικό σύστημα με αδυναμίες για
πρωταθλητισμό. Είναι ο παίκτης που μπορεί να κερδίσει παγκόσμιο πρωτάθλημα,
μπορεί όμως και να αποκλειστεί από τα προκριματικά. Πάντοτε όμως είχε μια θέση
στα κορυφαία τουρνουά, χάρις στο εκπληκτικό παιχνίδι του. Με άπειρες ώρες
μελέτης στην πλάτη του, ο Βασίλι Ιβαντσούκ θεωρείται ένας από τους πλέον
καταρτισμένους σκακιστές στον τομέα των ανοιγμάτων (παίζει περίπου οποιοδήποτε
άνοιγμα), ένας από τους πλέον ταλαντούχους στο τακτικό παιχνίδι και ένας
παίκτης που δούλεψε πολύ και με επιτυχία στον τομέα της στρατηγικής, όπου
θεωρητικά υστερούσε κάπως.

Στα αντίστοιχα πρωταθλήματα του 1997, του 1998 και του 2000 αποκλείστηκε
σχετικά νωρίς και από κατώτερους αντιπάλους (Σεϊράβαν, Νισιπεάνου, Έλβεστ).
Τώρα που βρίσκεται στην κορύφωση της αγωνιστικής του ωριμότητας, έχει την
ευκαιρία να πανηγυρίσει έναν παγκόσμιο τίτλο. Και ίσως να πρόκειται και για
την τελευταία του ευκαιρία.

Ο Ρούσλαν Πονομαριόφ είναι εκπρόσωπος μιας άλλης γενιάς. Θεωρητικά τα
αποτελέσματά του σε σχέση με την ηλικία του είναι ανώτερα από κάθε άλλον
σκακιστή στις αντίστοιχες ηλικίες. Κανείς, ούτε ο Κασπάροφ, δεν προκρίθηκε σε
τελικό Παγκοσμίου Πρωταθλήματος στα 18 του χρόνια, κανείς από τους σημερινούς
πρωταγωνιστές δεν έγινε γκραν μετρ στα 14, κανείς δεν κέρδισε παγκόσμιο
πρωτάθλημα νέων έως 18 ετών όταν ήταν 13! Ίσως όμως δεν πρέπει να συγκρίνουμε
ανόμοιες καταστάσεις. Σήμερα τα παιδιά-θαύματα του σκακιού αποτελούν επιδημικό
φαινόμενο. 12χρονοι παίζουν καταπληκτικά, και το να γίνει ένας 15χρονος γκραν
μετρ, δεν αποτελεί πια έκπληξη. Αλλά ο Πονομαριόφ είναι ο κορυφαίος εκπρόσωπος
του νέου φαινομένου.