Το ευρώ φέρνει στην επιφάνεια το «βρώμικο» χρήμα

Θυμίζει την αμερικανική κινηματογραφική ταινία «Τα εκατομμύρια του Μπρούστερ».
Ο Ρίτσαρντ Πράιορ, πρωταγωνιστής της ταινίας, πρέπει να ξοδέψει 30 εκατομμύρια
δολάρια σε 30 ημέρες, χωρίς να αποκτήσει κανένα περιουσιακό στοιχείο,
προκειμένου να κληρονομήσει μια περιουσία 300 εκατομμυρίων δολαρίων.

Οι Ευρωπαίοι φοροφυγάδες, έμποροι ναρκωτικών και όπλων αντιμετωπίζουν ένα
ανάλογο… πρόβλημα. Πρέπει να ξοδέψουν το «βρώμικο» χρήμα που διαθέτουν σε
μετρητά ­ ή να το ανταλλάξουν με ευρώ στα τραπεζικά γκισέ ­ πριν από την 1η
Μαρτίου 2002, όταν τα εθνικά νομίσματα θα πάψουν να αποτελούν νόμιμο χρήμα
στην ευρωζώνη και το μοναδικό αποδεκτό νόμισμα για συναλλαγές θα είναι το
ευρώ.

Σε πρόσφατη έρευνα της διεθνούς επενδυτικής τράπεζας Κρεντί Σουίς Φερστ
Μπόστον, αναφέρεται ότι περίπου το ένα τρίτο των αξίας 333 δισεκατομμυρίων
ευρώ μετρητών σε ευρωπαϊκά νομίσματα, που κυκλοφορούν στην Ευρώπη, είναι
αποθηκευμένα «κάτω από στρώματα», μακριά από τα μάτια των φορολογικών και
αστυνομικών αρχών.

Ας έρθουμε στην ερχόμενη Τρίτη, την Πρωτοχρονιά του 2002. Οι Ευρωπαίοι θα
φέρουν στην επιφάνεια ωκεανούς μετρητών, προκειμένου να τα ανταλλάξουν με
ευρώ. Μαζί τους θα εμφανιστεί και το «βρώμικο» χρήμα. Οι ειδικοί στην
καταπολέμηση του ξεπλύματος «βρώμικου» χρήματος σημειώνουν ότι η δίμηνη
περίοδος μετάβασης στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα αποτελεί μιας πρώτης τάξεως
ευκαιρία για να ξεπλύνει το οργανωμένο έγκλημα κέρδη από τις παράνομες
δραστηριότητές του. Και αυτό, διότι είναι εξαιρετικά δύσκολο για τις τράπεζες
να εντοπίσουν το «βρώμικο» χρήμα, όταν όλοι οι Ευρωπαίοι θα συνωστισθούν στις
τράπεζες προκειμένου να ανταλλάξουν τα εθνικά τους νομίσματα με ευρώ.

Ας σημειωθεί ότι το γαλλικό Κοινοβούλιο, θέλοντας να διευκολύνει τη μετάβαση
στο ευρώ, έχει δώσει ειδική ασυλία στις τράπεζες που δέχονται καταθέσεις
μικρής διάρκειας από «ύποπτους» για ξέπλυμα πελάτες, για ποσά έως 10.000 ευρώ.
Οι Πορτογάλοι εξέφρασαν αντιρρήσεις στην κυκλοφορία χαρτονομισμάτων των 500
ευρώ, υποστηρίζοντας ότι θα διευκολύνει την κυκλοφορία «μαύρου» χρήματος. Οι
ολλανδικές αρχές παρατήρησαν ότι, κατά τη διάρκεια του 2001, αυξήθηκαν
τουλάχιστον κατά 10% οι εκθέσεις για πιθανές απόπειρες ξεπλύματος «βρώμικου»
χρήματος. Παράλληλα, δεκάδες δημοσιεύματα αναφέρουν ότι μεγάλος όγκος
«βρώμικου» χρήματος ξοδεύεται για την αγορά ακινήτων στη Γαλλία και την
Ισπανία. Με αυτόν τον τρόπο, οι κάτοχοί του δεν θα χρειαστεί να εμφανιστούν
στον τραπεζικό γκισέ, προκειμένου να το ανταλλάξουν με ευρώ.

Σε πολυτελείς κατοικίες

Στην Ισπανία, οι τιμές των ακινήτων έχουν πάρει, τα τελευταία χρόνια, την
ανηφόρα. Μόνο στη Μαδρίτη υπολογίζεται ότι το 2001 οι τιμές ανέβηκαν κατά 15%.
Σε τουριστικές περιοχές παραθεριστικής κατοικίας, η κατασκευή κατοικιών έχει
σημειώσει, λόγω της αύξησης της ζήτησης, κατακόρυφη άνοδο. Οι ειδικοί
αποδίδουν μέρος αυτής της αύξησης στο «μαύρο» χρήμα της ισπανικής αλλά και της
ευρωπαϊκής παραοικονομίας. Οι φοροφυγάδες και το οργανωμένο έγκλημα προσπαθεί
να ξεπλύνει τις «μαύρες» πεσέτες και τα «μαύρα» γερμανικά μάρκα, αγοράζοντας
πολυτελείς κατοικίες στη Μαλάγα και στη Μαγιόρκα.

Σε πρόσφατη έκθεση της διεθνούς επενδυτικής τράπεζας Γιου Μπι Ες Βάρμπουργκ
αναφέρεται ότι, κατά τη διάρκεια των δύο μηνών παράλληλης κυκλοφορίας ευρώ και
εθνικών νομισμάτων, μέρος του «μαύρου» χρήματος δεν θα φθάσει ποτέ στα
τραπεζικά γκισέ για να ανταλλαγεί με ευρώ. Θα καταλήξει στα ταμεία
καταστημάτων που πωλούν είδη πολυτελείας, όπως κοσμήματα, ακριβά ρολόγια, έργα
τέχνης και αντίκες.

Άλλοι θα αποτολμήσουν να εμφανιστούν στα τραπεζικά γκισέ προκειμένου να
ανταλλάξουν το «μαύρο» χρήμα με ευρώ. Θα αποφύγουν, ωστόσο, τους αυστηρούς
τραπεζικούς νόμους καταπολέμησης του ξεπλύματος που ακολουθούν οι γερμανικές
τράπεζες και θα πάνε στα αυστριακά ή στα λουξεμβουργιανά τραπεζικά γκισέ, όπου
η εχεμύθεια των τραπεζικών συναλλαγών είναι μεγαλύτερη. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα είναι το αυστριακό χειμερινό θέρετρο Γιούνγκχολτς, το οποίο, αν και
βρίσκεται σε αυστριακό έδαφος, έχει οδική πρόσβαση μόνο από τη Γερμανία. Το
θέρετρο των Άλπεων, που έχει τόσες τράπεζες όσα και ξενοδοχεία, αποτελεί
πιθανό προορισμό εκείνων που έχουν βαλίτσες «μαύρων» μάρκων.

Συναγερμός και στην Ελλάδα

Το «βρώμικο» χρήμα έχει και ελληνικό άρωμα και γι’ αυτό όλες οι υπηρεσίες που
έχουν την αρμοδιότητα να ελέγχουν και να αποτρέπουν περιπτώσεις νομιμοποίησης
παράνομου χρήματος βρίσκονται σε συναγερμό, τους τελευταίους μήνες. Στόχος
τους είναι να κλείσουν τον δρόμο στις «βρώμικες» δραχμές που θα βγουν στην
επιφάνεια ­ λόγω ευρώ ­ αναζητώντας πιστοποιητικό νομιμότητας. Δηλαδή, να
εντοπίσουν περιπτώσεις «ξεπλύματος», είτε μέσω τραπεζικών λογαριασμών είτε
μέσω αγοράς ακινήτων ή πολύτιμων προϊόντων, όπως π.χ. κοσμήματα και πολύτιμους
λίθους. Οι αρμόδιες υπηρεσίες, μάλιστα, φοβούνται ότι τις πρώτες ημέρες του
ευρώ θα έχουν να αντιμετωπίσουν και περιπτώσεις εισαγόμενου ξεπλύματος
χρήματος από την Αλβανία και άλλες βαλκανικές χώρες.

Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να γίνεται ξέπλυμα μέσω ακινήτων ο πρόεδρος των
συμβολαιογράφων Αθηνών, κ. Νίκος Στασινόπουλος. «Αν στην Ελλάδα υπάρχει
δυνατότητα για ξέπλυμα “μαύρου” χρήματος, αυτό μπορεί να γίνει μέσω της
εισαγωγής συναλλάγματος, από off shore εταιρείες.

Όσον αφορά τον χώρο του αυτοκινήτου, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εμπόρων
Εισαγωγέων Αυτοκινήτων Ελλάδος κ. Λ. Βασιλιάς τονίζει ότι «όσα χρόνια είμαι
στην αγορά, ποτέ δεν άκουσα να γίνεται λόγος για ξέπλυμα μαύρου χρήματος μέσω
της αγοράς αυτοκινήτων και δεν θεωρώ ότι η παρούσα συγκυρία της μετάβασης από
τη δραχμή στο ευρώ αλλάζει αυτά τα δεδομένα.

Καμία έξαρση στην αγορά πολύτιμων λίθων και κοσμημάτων δεν σημειώθηκε την
περίοδο αυτή, υποστηρίζουν στελέχη που γνωρίζουν καλά και τις δύο αγορές. Όπως
υποστηρίζει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιοτεχνών Αργυροχρυσοχόων Ελλάδος, κ.
Μίνως Πυργαρούσης, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μπορεί να γίνει άνετα στο
εξωτερικό και ιδιαίτερα σε χώρες από τις οποίες εισάγονται οι πολύτιμοι λίθοι
(Βέλγιο, Ισραήλ, Ινδία) ή ακόμη και ο χρυσός. Οι κατέχοντες μεγάλες ποσότητες
«βρώμικου» χρήματος που βιάζονται να το νομιμοποιήσουν, θα προτιμήσουν να το
ξεπλύνουν αποκτώντας πολύτιμους λίθους ή και πολύτιμα μέταλλα που δεν είναι
ενσωματωμένα σε κοσμήματα.