Παρέμβαση Δαφέρμου για τους χώρους εργασίας

Οι καταγγελίες που δέχεται καθημερινά απο εργαζομένους η Αρχή Προστασίας
Προσωπικών Δεδομένων είναι δεκάδες. Πολλοί εργαζόμενοι στον δημόσιο και τον
ιδιωτικό τομέα διαμαρτύρονται στην Αρχή ότι οι εργοδότες τους παρακολουθούν με
διάφορα μέσα το τι κάνουν και τι λένε και πως ορισμένες φορές χρησιμοποιούν
εμπιστευτικές πληροφορίες που τους αφορούν προς όφελος τρίτων.

Το γεγονός αυτό ανάγκασε τον πρόεδρο της Αρχής κ. Κ. Δαφέρμο και τα μέλη της
να προχωρήσουν στην έκδοση μιας ερμηνευτικής οδηγίας των νόμων 2472/97 και
2774/99 περί προστασίας των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων, στους χώρους
εργασίας.

Αυτό που ουσιαστικά θέλει να επιτύχει η οδηγία είναι να κάνει κατανοητό στους
εργαζομένους ποιες πληροφορίες που αφορούν τους ίδιους μπορούν να
χρησιμοποιούν οι εργοδότες τους και ποιες όχι, όπως επίσης και με ποια μέσα
και υπό ποίες προϋποθέσεις μπορούν ­ οι εργοδότες ­ να αποκτούν αυτές τις
πληροφορίες και για ποιο σκοπό. Φυσικά, πάντα στο πλαίσιο της σύμβασης
εργασίας που έχουν υπογράψει οι δύο πλευρές. Η οδηγία μάλιστα δεν αφήνει απ’
έξω τα γραφεία δανεισμού εργαζομένων, ενώ ταυτόχρονα υπενθυμίζει και τις
ποινές για τους παραβάτες που μπορούν να φθάσουν σε κάθειρξη 5 -20 χρόνια και
χρηματική ποινή έως 10 εκατομμύρια δραχμές.

Ελέγχουν τα e-mail

Από τις καταγγελίες που φθάνουν στην Αρχή Προστασίας φαίνεται ότι κάποιοι
εργοδότες μετέρχονται διάφορα τηλεπικοινωνιακά μέσα για να ελέγξουν τους
υπαλλήλους τους. Στα γραφεία της Αρχής έχουν γίνει παράπονα ότι κάποιοι
προϊστάμενοι ελέγχουν το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο των υπαλλήλων τους (e-mail),
ελέγχουν τις ηλεκτρονικές σελίδες που επισκέπτονται μέσω του Διαδικτύου,
παρακολουθούν τα τηλέφωνά τους, τοποθετούν κάμερες στους χώρους εργασίας ώστε
να βλέπουν ανά πάσα στιγμή τι κάνει ή ακόμη και τι λέει ο καθένας τους.

Τελευταία μάλιστα, στα γραφεία της Αρχής έχουν φθάσει και καταγγελίες ανθρώπων
που στρέφονται κατά των εργοδοτών τους επειδή στον χώρο δουλειάς τους
εφαρμόζουν διάφορες βιομετρικές μεθόδους. Αυτό σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι,
για να μπορούν να μπαίνουν σε κάποιους χώρους της δουλειάς τους που μάλλον
θεωρούνται υψηλής ασφαλείας, είναι υποχρεωμένοι να δίνουν δείγμα σε κάποιο
ηλεκτρονικό μηχάνημα του δακτυλικού τους αποτυπώματος ή του περιγράμματος της
παλάμης τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, έχει και η αρνητική θέση που παίρνει η Αρχή
Προστασίας απέναντι στο ενδεχόμενο να καθιερώσουν κάποιες εταιρείες στη χώρα
τα γενετικά τεστ, προκειμένου να προσλάβουν εργαζομένους. Αν και στην Ελλάδα
δεν έχει συζητηθεί μια τέτοια προοπτική ­ ούτε φυσικά υπάρχει σχετικός νόμος ­
η Αρχή Προστασίας τη θίγει επειδή υπάρχει σε διεθνές επίπεδο μια τέτοια τάση.
Στην περίπτωση αυτή θα μπορεί μια εταιρεία προτού προσλάβει κάποιον υπάλληλο
να τον υποβάλει σε γενετικό τεστ για να διαπιστώσει αν έχει γονίδια τα οποία
μελλοντικά μπορούν να προκαλέσουν κάποια ανίατη ασθένεια.

Δεν θα τους προσλαμβάνουν

Γνωρίζοντας εκ των προτέρων κάτι τέτοιο, η εταιρεία δεν θα προσλάβει τον
άνθρωπο αυτό που σε κάποια χρόνια ενδεχομένως να μη μπορεί να εργαστεί
εξαιτίας της ασθένειάς του. «Η ανάλυση του γενετικού υλικού ενός ανθρώπου
συνιστά ουσιώδη και ριζική προσβολή της προσωπικότητάς του, καθώς αποκαλύπτει
στοιχεία για το παρελθόν αλλά και το μέλλον του», επισημαίνει η οδηγία.«Η Αρχή
διατυπώνει την ανησυχία της για το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία
που απορρέουν από τέτοιες εξετάσεις για τη δυσμενή διάκριση και μεταχείριση
των εργαζομένων».

Ανάμεσα στις επισημάνσεις που κάνει η οδηγία είναι ότι στο εργασιακό
περιβάλλον πρέπει να προβλέπονται χώροι που δεν ελέγχονται ούτε
παρακολουθούνται και πως πρέπει να διατίθενται στους εργαζομένους
τηλεπικοινωνιακά μέσα για τις προσωπικές τους επικοινωνίες.

Χαρακτηριστικό, τέλος, είναι ότι η συγκεκριμένη οδηγία δεν αφορά μόνο τους
ανθρώπους εκείνους που έχουν δουλειά. Η οδηγία αγκαλιάζει τόσο εκείνους που
αναζητούν δουλειά όσο και αυτούς που έχουν σταματήσει να δουλεύουν. Αυτό
συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι που αναζητούν δουλειά θεωρούνται αρκετά
«ευάλωτοι», καθώς η θέση στην οποία βρίσκονται «δεν τους επιτρέπει να
επιλέξουν ελεύθερα ποια δεδομένα που τους αφορούν θα καταστήσουν γνωστά και
προσιτά σε τρίτους». Στην περίπτωση δε, των πρώην εργαζομένων «η περαιτέρω
χρήση των δεδομένων από την πλευρά των πρώην εργοδοτών τους θα μπορούσε να
έχει δυσμενείς επιπτώσεις τόσο για την προστασία της προσωπικότητας και της
ιδιωτικότητας όσο και για τα έννομα συμφέροντα του πρώην εργαζομένου (π.χ.
αναζήτηση νέας εργασίας).