Φόβοι για απάτες και πληθωρισμό

Προβλήματα σε τρεις τομείς πιστεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση ότι είναι πιθανό να
εκδηλωθούν εν όψει της εισαγωγής του ευρώ στην καθημερινή μας ζωή.

Όπως προκύπτει από σχετικό έγγραφο που έχει αποστείλει στα κράτη-μέλη η
βελγική προεδρία της Ένωσης αυτό το εξάμηνο, οι τομείς αυτοί, στους οποίους
είναι πιθανό να εκδηλωθούν προβλήματα, είναι ο πληθωρισμός, οι απάτες και οι
πρακτικές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν καταναλωτές και μικρομεσαίες
επιχειρήσεις.

Η βελγική προεδρία απέστειλε, συγκεκριμένα, ερωτηματολόγιο στα κράτη-μέλη εν
όψει της σύγκλησης του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικής Αγοράς στις 27
Σεπτεμβρίου, όπου θα συζητηθεί το θέμα του ευρώ και της προετοιμασίας για την
εισαγωγή του σε φυσική μορφή.

Από το ερωτηματολόγιο αυτό προκύπτει ότι οι ανησυχίες της αφορούν τα θέματα
που προαναφέρθηκαν, ενώ οι υπουργοί των 12 κρατών-μελών της ευρωζώνης
καλούνται να απαντήσουν ως τις 20 Σεπτεμβρίου, για να γίνει ανάλογη
προετοιμασία του Συμβουλίου.

Οι ερωτήσεις

Συγκεκριμένα, οι ερωτήσεις είναι οι εξής:

1. Ποια συγκεκριμένα και σημαντικά προβλήματα μπορείτε να εντοπίσετε σ’
αυτό το στάδιο για τη μετάβαση της οικονομίας και των πολιτών σας στο ευρώ;

2. Ποια συγκεκριμένα μέτρα έχετε πάρει:

­ Για να αποτρέψετε τη στρογγυλοποίηση των τιμών προς τα πάνω κατά τη
μετατροπή; (Σ.σ.: των τιμών από δραχμές ή αλλά εθνικά νομίσματα σε ευρώ.)

­ Για να βοηθήσετε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους μικροεπαγγελματίες
να προετοιμασθούν;

3. Ποιες ρυθμίσεις έχετε κάνει ­αν έχετε κάνει­ για να αντιμετωπίσετε
τα προβλήματα μετά την 1η Ιανουαρίου 2002, κατά τους μήνες που θα ακολουθήσουν
την εισαγωγή των νέων τραπεζογραμματίων και κερμάτων, ιδιαίτερα για την
προστασία των καταναλωτών έναντι της απάτης; Οι απαντήσεις που θα δοθούν θα
ταξινομηθούν από τη βελγική προεδρία, προκειμένου να εξαχθούν κοινά
συμπεράσματα και να διδαχθεί, πιθανώς, το ένα κράτος-μέλος από την εμπειρία
και τα μέτρα που παίρνει κάποιο άλλο. Έτσι, η βελγική προεδρία ελπίζει ότι θα
υποστηριχθεί καλύτερα η προετοιμασία για την εισαγωγή του ευρώ στις «12».

Οι ελληνικές απαντήσεις

Από ελληνικής πλευράς, οι υπηρεσίες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας έχουν,
φυσικά, απαντήσεις σε όλα αυτά τα ερωτήματα, αφού ήδη έχουν τεθεί και στον
ελληνικό δημόσιο διάλογο. Άλλωστε, αυτά απασχόλησαν μεταξύ άλλων και το
Υπουργικό Συμβούλιο της περασμένης Τρίτης, στο οποίο την εισήγηση έκανε ο
υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Γιάννος Παπαντωνίου, ενώ μίλησε και ο διοικητής
της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Λουκάς Παπαδήμος.

Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι και το ελληνικό κοινό σε ανάλογα σημεία εντοπίζει
λίγο ως πολύ τους κινδύνους εν όψει της εισαγωγής στο ευρώ, όπως προκύπτει από
την πρόσφατη έρευνα της ICAP (29/8 – 5/9/2001), την οποία παρουσίασε την
περασμένη Τρίτη ο κ. Παπαντωνίου. Συγκεκριμένα, από την έρευνα προέκυψε ότι το
84% του κοινού θεωρεί πως η εισαγωγή του ευρώ θα δυσκολέψει την καθημερινή του
ζωή και το 75% ότι θα οδηγήσει σε εκμετάλλευση και απάτες εις βάρος του.

Για την αντιμετώπιση του πληθωριστικού κινδύνου, μέσω της στρογγυλοποίησης των
τιμών προς τα πάνω, το υπουργείο Οικονομικών έδωσε το «καλό παράδειγμα»
στρογγυλοποιώντας φόρους, δασμούς και πρόστιμα προς τα κάτω, στο νομοσχέδιο
που κατέθεσε πρόσφατα στη Βουλή για τη μετατροπή των σχετικών ποσών από
δραχμές σε ευρώ. Μάλιστα, υπολογίσθηκε ότι το κόστος του Δημοσίου εξαιτίας
αυτής της πολιτικής θα είναι της τάξης των 10 δισ. δρχ.

Βεβαίως, θα ήταν εξωπραγματικό να περίμενε κανείς να τηρήσουν ανάλογη στάση
και οι έμποροι, μόνο και μόνο για να μην πιεσθεί ο πληθωρισμός και δυσφημισθεί
το ευρώ. Το καλύτερο που θα μπορούσε να περιμένει κανείς από τις επιχειρήσεις
θα ήταν να τηρήσουν με συνέπεια τους κανόνες της στρογγυλοποίησης, ώστε να μην
κερδοσκοπήσουν με αφορμή τη μετατροπή. Αλλά αυτό δεν μπορεί να το εγγυηθεί η
κυβέρνηση. Το μόνο που μπορεί να υποσχεθεί είναι να εξαπολύσει ελέγχους και
μάλιστα από τώρα (σε ό,τι αφορά τη διπλή αναγραφή τιμών) για να περιορίσει την
απάτη. Το άλλο που έχει κάνει και στο οποίο προφανώς θα αναφερθεί στο
Συμβούλιο Υπουργών η κυβέρνηση είναι η σύναψη συμφωνιών κυρίων με εκπροσώπους
επιχειρηματικών κλάδων να διατηρήσουν τις τιμές τους αμετάβλητες τουλάχιστον
για ένα εξάμηνο, από τον Οκτώβριο ως τον Μάρτιο του 2002.

Σε ό,τι αφορά το ερώτημα για τα μέτρα αντιμετώπισης των πρακτικών προβλημάτων
μετά την 1η Ιανουαρίου του 2002, αυτό που έχει αποφασισθεί στην Ελλάδα είναι η
παράταση του ωραρίου λειτουργίας των τραπεζών για 3 ώρες, κατά τη διάρκεια των
οποίων θα ασχολούνται αποκλειστικώς με την αντικατάσταση δραχμών με ευρώ.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, εξάλλου, ξεκινά σύντομα μια μεγάλη εκστρατεία με
επίκεντρο τα χαρακτηριστικά των νέων νομισμάτων, ώστε να μπορούν να τα
αναγνωρίζουν εύκολα οι καταναλωτές και να εντοπίζουν μάλιστα τα ιδιαίτερα
σημεία ασφαλείας τους, ώστε να αποφύγουν τον κίνδυνο να δεχθούν πλαστά
χαρτονομίσματα.

Βεβαίως, τα μέτρα αυτά δεν καλύπτουν έναντι όλων των κινδύνων εξαπάτησης των
καταναλωτών. Οι επιτήδειοι ασφαλώς θα θελήσουν να εκμεταλλευθούν την αρχική
άγνοια για τα νέα νομίσματα, την αξία και την όψη τους και να εξαπατήσουν τις
ασθενέστερες ομάδες του πληθυσμού, τους ηλικιωμένους, τα άτομα με ειδικές
ανάγκες. Γι’ αυτό και σ’ αυτούς θα εντοπισθεί σε μεγάλο βαθμό η εκστρατεία
ενημέρωσης των επόμενων μηνών, που θα ξεκινήσει το υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας.

Πέρα από την εκστρατεία ενημέρωσης δεν έχει γίνει γνωστό, εξάλλου, κάποιο
ειδικό μέτρο για τους μικρούς εμπόρους και επαγγελματίες, ώστε να εξοικειωθούν
ευκολότερα με το νέο νόμισμα. Οι Έλληνες έμποροι έχουν βοηθηθεί από το μέτρο
της υποχρεωτικής διπλής αναγραφής των τιμών που καθιέρωσε η κυβέρνηση, γιατί
μπόρεσαν να εξοικειωθούν εγκαίρως με το νέο νόμισμα. Όμως, τα πολύ μικρά
καταστήματα και τα περίπτερα θα βρεθούν κατά πάσα πιθανότητα αντιμέτωπα με ένα
λογιστικό χάος τις πρώτες ημέρες εισαγωγής του ευρώ, όταν μάλιστα θα καλούνται
να δέχονται πληρωμές και να δίνουν ρέστα και στα δύο νομίσματα.