Διαστάσεις Ένας ανθρώπινος υπεράνθρωπος

Συνέπεια αρχών. Ο Λιονέλ Ζοσπέν το 1977, όταν ήταν γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος

Η Ελλάδα υποδέχεται αύριο έναν εκλεκτό προσκεκλημένο. Ο Λιονέλ Ζοσπέν
ξεχωρίζει από τους άλλους ηγέτες της ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς για δύο
λόγους. Πρώτον, επειδή είναι συνεπής προς τις αρχές του. Δεύτερον, επειδή
ξέρει να ακούει. Το 1997 κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές όχι κάνοντας
παραχωρήσεις προς το Κέντρο, όπως έκαναν ο Τόνυ Μπλαιρ και ο Γκέρχαρντ
Σρέντερ, αλλά προβάλλοντας την αριστερή φυσιογνωμία του ίδιου και του κόμματός
του. Στη συνέχεια υποστήριξε με πάθος μια από τις προεκλογικές του υποσχέσεις,
την εφαρμογή του 35ώρου, παρά τη λυσσώδη αντίδραση της αντιπολίτευσης και των
βιομηχάνων. Και τώρα έρχεται να ταράξει και πάλι τα νερά, υιοθετώντας τον
λεγόμενο «φόρο Τόμπιν». Πολλοί τον κατηγόρησαν ότι προέβη σε μια υποκριτική
κίνηση εν όψει της μάχης των προεδρικών εκλογών. Οι ίδιοι οι Φαϊνάνσιαλ
Τάιμς όμως, που τάσσονται εναντίον αυτού του φόρου, αναγνωρίζουν ότι ο
Γάλλος πρωθυπουργός δεν είναι ένας οπορτουνιστής που ακολουθεί για λόγους
σκοπιμότητας τον πολιτικό συρμό, αλλά ένας άνθρωπος που το τροτσκιστικό του
παρελθόν τον καθιστά ευαίσθητο στις νέες τάσεις και τα αιτήματα της νέας
γενιάς.

Είναι αλήθεια ότι ο Ζοσπέν αρνιόταν για χρόνια το παρελθόν του, υποστηρίζοντας
μάλιστα ότι τον μπερδεύουν με τον αδελφό του, τον Ολιβιέ. Μόλις φέτος, με
αφορμή την έκδοση ενός βιβλίου, παραδέχθηκε στο Κοινοβούλιο ότι αυτός ήταν ο
«σύντροφος Μισέλ». Το ψέμα αυτό αφορά όμως πρωτίστως τους βιογράφους του. Ο
Γάλλος πρωθυπουργός έχει κλείσει θέση στην Ιστορία για πολύ σημαντικότερα
πράγματα. Όπως ότι στα τέσσερα χρόνια που κυβερνά μείωσε τους ανέργους κατά 1
εκατομμύριο, κυρίως χάρις στην εφαρμογή του 35ώρου (350.000 θέσεις) και τη
δημιουργία νέων θέσεων εργασίας για τη νεολαία (250.000). Ότι εξασφάλισε για
τη χώρα του τη μεγαλύτερη ανάπτυξη μεταξύ των μελών του G7 για δύο συνεχείς
χρονιές, μειώνοντας ταυτόχρονα τη φορολογία και συγκρατώντας τον πληθωρισμό.
Κι ότι τώρα δείχνει έναν άλλο δρόμο για την πολιτική, υιοθετώντας (θεωρητικά
τουλάχιστον) τα βασικότερα αιτήματα του κινήματος κατά της νεοφιλελεύθερης
παγκοσμιοποίησης: φορολόγηση των χρηματιστηριακών συναλλαγών, διαγραφή του
χρέους των φτωχών χωρών, θέσπιση ελαχίστου εισοδήματος.

«Δεν πρέπει να κακίζουμε τον Λιονέλ Ζοσπέν επειδή μας είπε ψέματα», γράφει ο
Κλωντ Ασκολοβίτς στην τελευταία βιογραφία του Γάλλου πρωθυπουργού με τίτλο
«Λιονέλ» που κυκλοφόρησε αυτή την εβδομάδα από τις εκδόσεις Grasset. «Ούτε γι’
αυτόν ήταν εύκολο. Νομίζουμε συχνά ότι οι ισχυροί είναι κύριοι της ζωής τους
επειδή διαχειρίζονται τις δικές μας ζωές. Αλλά με τους υπερανθρώπους, κατά
βάθος, αυτό δεν ισχύει. Δεσμώτες είναι κι αυτοί, όπως όλοι οι άνθρωποι, ίσως
μάλιστα περισσότερο από τους άλλους επειδή δεν μπορούν να το δείξουν. Έχουν
τους φόβους τους και τις αγωνίες τους, κι εκείνα τα μικρά μυστικά που δεν
μπορούν να μοιραστούν με κανέναν». Ένας ανθρώπινος υπεράνθρωπος: να πού
οφείλει τη γοητεία του ο Λιονέλ Ζοσπέν.