Η αρμονική συνύπαρξη είναι εφικτή

Εδώ και λίγες μέρες έχει επέλθει προσωρινή εκεχειρία στην ΠΓΔΜ.

Η κατάσταση όμως είναι κρίσιμη. Αλλά τέτοιες δραματικές εξελίξεις δεν νομίζω
ότι είχαν καν υποψιαστεί οι διοργανωτές του διεθνούς συνεδρίου
«Macedonia-Macedonias: Changing Contexts in the Changing Balkans» που γίνεται
στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (SSEES, University College London) μεταξύ 14-16
Ιουνίου.

Το πρόγραμμα του συνεδρίου άλλαξε καμιά δεκαριά φορές. Οι «Αλβανόφωνοι
Μακεδόνες» που θα συμμετείχαν, όπως η ακαδημαϊκός Teuta Arifi, οι
δημοσιογράφοι Isak Ramadani και Iso Rusi καθώς και ο πολιτικός αναλυτής Arsim
Zekolli, παρέμειναν κοντά στις οικογένειές τους από φόβο μήπως και δεν τους
επιτρεπόταν η είσοδος στη χώρα τους όταν θα επέστρεφαν απ’ το Λονδίνο.

Άλλοι μπόρεσαν τελικά να πετάξουν, όχι με την British Airways που ακύρωσε όλες
τις πτήσεις της από και για Σκόπια, αλλά με διάφορες άλλες εταιρείες. Και
γενικά, παρ’ όλες τις αντιξοότητες (και στην ΠΓΔΜ) και στη σύσταση του
συνεδρίου, διανοούμενοι διαφόρων εθνικοτήτων και ειδικοτήτων συνέρευσαν για να
κουβεντιάσουν με κύρος και μέσα σ’ ένα κλίμα πολιτισμένο το φλέγον θέμα του
συνεδρίου: αν δηλαδή οι διαφορετικές (και συχνά αντικρουόμενες) ερμηνείες της
«μακεδονικότητας» μπορούν να συμβιώσουν αρμονικά μεταξύ τους.

Παρά πάσαν προσδοκία, το μήνυμα της πρώτης μέρας ήταν ελπιδοφόρο. «Υπάρχουν
ιστορικές μαρτυρίες, όπως το τρίγλωσσο λεξικό του Gjorgji Pulevski», ανέφερε ο
πολυμαθέστατος καθηγητής Victor Friedman του Πανεπιστημίου του Σικάγου, «που
μας κάνουν να πιστέψουμε ότι υπήρχε αρμονική συνύπαρξη διαφόρων εθνοτήτων στην
περιοχή στα τέλη του 19ου αιώνα». Το ότι η εθνική ταυτότητα των κατοίκων της
περιοχής είναι κάτι το ρευστό και το διαπραγματεύσιμο επισήμανε η Βασιλική
Νεοφωτίστου από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, η οποία έκανε μια εξαντλητική
επιτόπου έρευνα στην ΠΓΔΜ περίπου δύο χρόνια. Η Νεοφωτίστου υποστήριξε ότι
πολλοί Σλαβομακεδόνες «ενστερνίζονται» Αλβανούς και τους θεωρούν ως «δικούς
τους» από τη στιγμή που δείχνουν διάθεση επικοινωνίας και εκσυγχρονισμού.

Το ίδιο, αλλά σε πιο ήπιο βαθμό, μπορεί να ειπωθεί και για τους Αλβανούς που
αποδέχονται τους Σλαβομακεδόνες, χαρακτηρίζοντάς τους όχι ως «δικούς τους»
αλλά ότι «πράττουν όπως οι Αλβανοί». «Αν αυτό το αίσθημα «ένταξης» εκ μέρους
και των δύο εθνοτήτων δεν υπήρχε», πρόσθεσε η Νεοφωτίστου, «θα είχαμε δει
ακόμα σκληρότερες σκηνές βίας».

Βίαιες αντιδράσεις επίσης αποφεύχθηκαν όταν η Dijana Despodova από το Central
European University της Βουδαπέστης άρχισε να μιλά για τον Μέγα Αλέξανδρο.
Εστιάζοντας την ανάλυσή της στα ιστορικά και λογοτεχνικά συγγράμματα των
Slobodan Mickovi, Vladimir Sopov και Vasil Tupurkovski, που έχουν ως κύριο
θέμα τους τον Μέγα Αλέξανδρο, υποστήριξε ότι αυτά είναι καθαρά φυλλάδια
πολιτικής προπαγάνδας.