Το real estate και η συνταγή αποτυχίας

Διευθύνων σύμβουλος της MDR Σύμβουλοι Περιουσίας Α.Ε.

Ο όρος real estate μπήκε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο με τον αέρα του
νεοφερμένου, τη γοητεία του ξένου και την αθωότητα ενός παιδιού.

Υιοθετήθηκε από όλους (επαγγελματίες, Πολιτεία και επενδυτές) λες και σαν
μαγική λέξη θα έλυνε όλα τα συσσωρευμένα προβλήματα που ταλανίζουν την
κτηματαγορά και την ανάπτυξη ακινήτων από καταβολής ελληνικού κράτους.

Αρνούμαι να κάνω μια τεχνοκρατική διατύπωση απόψεων γύρω από το ζήτημα, για
τους εξής ξεκάθαρους λόγους:

* Τα περισσότερα προβλήματα έχουν εκτεθεί, πολλές φορές με διάφορους τρόπους,
από έγκυρους ειδικούς, υποδεικνύοντας λύσεις εφικτές και δόκιμες.

* Το θέμα δεν είναι οι λύσεις που ελάχιστους συγκινούν, αφού οι περισσότεροι
αρμόδιοι του πολιτικοδιοικητικού μας μηχανισμού αισθάνονται ότι δεν έχουμε
προβλήματα ή ότι δεν είναι δική τους δουλειά.

Δυστυχώς ό,τι συμβαίνει ή δεν συμβαίνει και στον χώρο του περίφημου Real
Estate από πλευράς νομοθετικού φορολογικού και διοικητικού πλαισίου, είναι
απόρροια των λαθών που επαναλαμβάνονται σε όλες τις προσπάθειες αναβάθμισης
της πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής μας ζωής και για να γίνω σαφέστερος:

* Η απόλυτη εξάρτηση διοικητικής μηχανής και πολιτικών προϊσταμένων
προκειμένου να ανακινηθεί οποιοδήποτε θέμα, προϋποθέτει: α) Να αποδεχτούν και
οι δύο πλευρές ότι υπάρχει πρόβλημα. β) Να αποφασίσουν ότι πρέπει να
μεθοδεύσουν λύσεις εντός ορατού χρόνου και γ) Να στρωθούν στη δουλειά με ό,τι
αυτό συνεπάγεται.

* Επειδή οι νόμοι, οι υπουργικές αποφάσεις και τα διοικητικά μέτρα αφορούν
τάξεις πολιτών και επαγγελματιών που καλούνται να τα εφαρμόσουν, είναι
απαραίτητο να συμμετέχουν με παραστάσεις και υπομνήματα στην προπαρασκευαστική
φάση, κάτι που συνήθως αγνοείται. Μια διοίκηση που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε την
ανάπτυξη ακινήτων αντιπαραγωγική επένδυση, χρήσιμη όμως για τον
φοροεισπρακτικό μας μηχανισμό δεν είναι δυνατόν να συλλάβει μόνη της και να
μεθοδεύσει τη δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου για τον εκσυγχρονισμό ενός
κλάδου που βρίσκεται δεκαετίες πίσω, σε σύγκριση με άλλες χώρες του προηγμένου
κόσμου.

* Οι συναρμοδιότητες που εμπλέκονται σε κάθε προσπάθεια αλλαγής ακυρώνουν και
τις πλέον ελπιδοφόρες πρωτοβουλίες από πλευράς δημόσιου τομέα. Χωρίς να
ξεκαθαρίσει ποιος εντεταλμένος από το Υπουργικό Συμβούλιο υπουργός,
αναλαμβάνει να συντονίσει το έργο του εκσυγχρονισμού του κλάδου, κάθε
μεμονωμένη προσπάθεια είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Στον κλάδο του real εstate εμπλέκονται:

* Το ΥΠΕΘΟ που έφτιαξε και πρέπει να διορθώσει το πλαίσιο λειτουργίας των
Εταιρειών Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία και Αμοιβαίων Κεφαλαίων Ακινήτων,
ενώ εποπτεύει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, υπεύθυνη για το εύρυθμο της
λειτουργίας τους.

* Το υπουργείο Οικονομικών που με την φορολογική του πολυπραγμοσύνη ή
αδράνεια, ακυρώνει πολλές φορές την κυβερνητική βούληση. Επίσης εποπτεύει την
Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου και τη Διεύθυνση Κληροδοτημάτων με τα χιλιάδες
κακοδιαχειριζόμενα ακίνητα.

* Το υπουργείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων που εποπτεύει τα περισσότερα Ασφαλιστικά
Ταμεία με πλήθος ακινήτων και απόδοση γύρω στο 1,5% ετησίως.

* Το υπουργείο Υγείας που εποπτεύει τα Δημόσια Νοσοκομεία και κατά προέκταση
τη διαχείριση της περιουσίας τους.

* Το υπουργείο Δικαιοσύνης που πρέπει επιτέλους να ασχοληθεί με το καθεστώς
των απαλλοτριώσεων, την τροχοπέδη των Διοικητικών Δικαστηρίων και του
Συμβουλίου της Επικρατείας καθώς και με το πρόβλημα της πολυδιασπασμένης
ιδιοκτησίας που αφορά όλο το απαξιωμένο κτιριακό κεφάλαιο της χώρας και
αποτρέπει κάθε προσπάθεια ανανέωσης.

* Το υπουργείο Εμπορίου, υπεύθυνο για το πλαίσιο λειτουργίας των
κτηματομεσιτικών επιχειρήσεων.

* Το ΥΠΕΧΩΔΕ, αρμόδιο για το Κτηματολόγιο, τις πολεοδομικές ρυθμίσεις, τους
οικοδομικούς κανονισμούς και πολλά άλλα.

* Το υπουργείο Γεωργίας, αρμόδιο για τη δασική υπηρεσία αλλά και για τη
διαχείριση της τεράστιας ιδίας περιουσίας που πρέπει να καταγραφεί,
διαφυλαχθεί και όπου ενδείκνυται να αξιοποιηθεί.

* Το υπουργείο Δημόσιας Διοίκησης και Εσωτερικών, που εποπτεύει την Τοπική
Αυτοδιοίκηση με μεγάλα προβλήματα διαχείρισης της Δημοτικής Περιουσίας.

Δεν ξέρω αν μου διέφυγε κάποιο υπουργείο, είναι όμως προφανές ότι το θέμα
είναι τεράστιο και μας αφορά όλους.

* Τέλος η παράμετρος χρόνος, που σχετίζεται με κάθε σοβαρή προσπάθεια αφού σε
μια ζωντανή κοινωνία και μια ζωντανή οικονομία που μάλιστα δεν πορεύεται
απομονωμένη από τα διεθνή τεκταινόμενα, είναι καθοριστική.

Αν πράγματι θέλουμε να αποδυθούμε σε μία εθνική προσπάθεια για την ανάπτυξη
του κλάδου του real estate που τόσες προσδοκίες καλείται να εκπληρώσει, αυτή η
προσπάθεια πρέπει να είναι συνεχής, αναπροσαρμοζόμενη με τις ανάγκες των
καιρών και να διακρίνεται από καινοτόμο πνεύμα, διάθεση για τις αναγκαίες
ρήξεις, αποφασιστικότητα και εμμονή στο στόχο.