Τα μυστικά των εκπτώσεων

Στις 28 Φεβρουαρίου 2001 τελειώνουν, τυπικά, οι φετινές χειμερινές εκπτώσεις
στα καταστήματα όλης της χώρας. Όπως αποφασίστηκε από το υπουργείο Ανάπτυξης,
κατά την περίοδο των εκπτώσεων επιβάλλεται σε όλους τους εμπόρους να
αναγράφουν στα είδη προς πώληση τις τιμές πριν και μετά την έκπτωση και να
υπάρχει αναγραφή του ποσοστού έκπτωσης. Σύμφωνα με απόφαση της υφυπουργού
Ανάπτυξης κυρίας Μιλένας Αποστολάκη, είναι υποχρεωτική και η ανάρτηση έγγραφης
αναγγελίας (πινακίδας) στο κατάστημα ότι πραγματοποιεί εκπτώσεις. Επίσης, οι
φετινές χειμερινές εκπτώσεις είναι οι πρώτες με υποχρεωτική αναγραφή των τιμών
και σε δραχμές και σε ευρώ.

Σε όλη τη διάρκεια των εκπτώσεων, οι υπάλληλοι της Διεύθυνσης Εμπορίου τών
κατά τόπους Νομαρχιών πραγματοποιούν συνεχείς ελέγχους για την τήρηση των όρων
διενέργειας των εκπτώσεων. Και φέτος τα πρόστιμα είναι τσουχτερά για τους
εμπόρους που θα επιχειρήσουν να παρακάμψουν τα ισχύοντα. Έτσι, το προβλεπόμενο
πρόστιμο σε περίπτωση παράβασης ανέρχεται έως και 3% επί του ετήσιου τζίρου
της επιχείρησης.

Οι καταναλωτές, λοιπόν, έχουν ακόμα στη διάθεσή τους λίγες ημέρες για να
πραγματοποιήσουν φθηνές και συμφέρουσες αγορές. Εφέτος δεν υπήρξαν
προεκπτώσεις και προσφορές σε μεγάλη έκταση, γεγονός που οι εκπρόσωποι του
εμπορίου ερμηνεύουν ως αναβάθμιση του θεσμού των εκπτώσεων. Μάλιστα, ίσχυσε
και φέτος η απαγόρευση της καθ’ οιονδήποτε τρόπο παραπλάνησης του
καταναλωτικού κοινού με εκπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα,
όπως και η διενέργεια προσφορών ή οποιαδήποτε παρεμφερής πρακτική, είκοσι
ημέρες μετά τη λήξη των εκπτώσεων.

Λίγες ημέρες πριν από το τέλος έχουν αυξηθεί σημαντικά τα ποσοστά των
εκπτώσεων που πραγματοποιούν οι έμποροι. Στα είδη ένδυσης και υπόδησης το
ποσοστό έκπτωσης φθάνει το 60%, στα είδη σπιτιού το 20%, ενώ στα λευκά είδη
μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να βρουν τιμές μειωμένες σε ποσοστό ακόμη και 25%.

Η περίοδος των εκπτώσεων είναι καλή στιγμή για αγορές προϊόντων εκτός εποχής ή
άλλων, τα οποία την επόμενη σεζόν μπορεί να μην είναι στη μόδα. Το γεγονός ότι
ένα κατάστημα δεν μπορεί το επόμενο καλοκαίρι να φιλοξενεί στη βιτρίνα του
προϊόντα του προηγουμένου, είναι χρήσιμο για όσους δεν τους πειράζει να τα
έχουν στην ντουλάπα τους. Οι εκπτώσεις είναι καλή εποχή για αγορές ακριβών
ενδυμάτων και υποδημάτων.

Όπως συμβουλεύουν η Γενική Γραμματεία Καταναλωτών και οι Ενώσεις Καταναλωτών,
οι αγορές θα πρέπει να γίνονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες που έχουν οι
καταναλωτές και όχι με κίνητρο τα ποσοστά των εκπτώσεων, τα οποία μπορεί να
είναι άκρως δελεαστικά.

Πριν από την πραγματοποίηση οποιασδήποτε αγοράς, θα πρέπει να προηγείται ένας
προγραμματισμός, καθώς και έρευνα αγοράς στα καταστήματα. Στη διάρκεια των
εκπτώσεων οι έμποροι έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν όσο θέλουν τα ποσοστά των
εκπτώσεων που πραγματοποιούν. Καλό είναι οι καταναλωτές να το εκμεταλλεύονται,
αφού μπορούν να βρουν φθηνότερα το ίδιο προϊόν, ψάχνοντας από μαγαζί σε
μαγαζί. Πάντως, όπως εκτιμούν οι Ενώσεις Καταναλωτών, η περίοδος των εκπτώσεων
δεν είναι συμφέρουσα για αγορές όλων των ειδών. Έτσι, θα πρέπει ­ σε περίπτωση
που ο καταναλωτής έχει προγραμματίσει μία αγορά ­ να έχει κάνει προηγουμένως
τη σχετική τιμοληψία, ώστε να είναι σίγουρος για το ποσό που θα κερδίσει. Στη
διάρκεια των εκπτώσεων οι καταναλωτές μπορούν, εκτός από τις χαμηλότερες τιμές
που θα βρουν, να αξιοποιήσουν και διευκολύνσεις που κάνουν τα καταστήματα ως
προς τον τρόπο πληρωμής. Έτσι, μπορούν να αγοράσουν και να πληρώσουν είτε με
μετρητά είτε με πιστωτικές κάρτες (με άτοκες ή έντοκες δόσεις) ή με
διακανονισμό, όταν πρόκειται για ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά είδη.

Με πιστωτική κάρτα ή διακανονισμο

Τα καταστήματα λιανικής πώλησης, βάσει αγορανομικής διάταξης, υποχρεούνται σε
κάθε εκτιθέμενο για πώληση είδος «επί πιστώσει» να αναγράφουν, στις
υποχρεωτικά αναρτημένες πινακίδες, την αξία του είδους για πώληση τοις
μετρητοίς (η οποία, βέβαια, θα πρέπει να είναι χαμηλότερη από την επί
πιστώσει), την αξία του είδους για πώληση επί πιστώσει (δόσεις) και το
επιτόκιο που έχει υπολογισθεί για τη διαμόρφωσή της, καθώς και το ποσό τής
τυχόν προκαταβολής που καλείται να καταβάλει ο αγοραστής. Τέλος, τον αριθμό
των δόσεων και το ποσό τής κάθε δόσης και τη συνολική ετήσια πραγματική
επιβάρυνση (ΣΕΠΕ) που αποτελεί το πιο αξιόπιστο συγκριτικό στοιχείο για το
πραγματικό κόστος της πίστωσης.

Οι παραπάνω ενδείξεις πρέπει να αναφέρονται υποχρεωτικά και σε κάθε διαφήμιση
πώλησης ειδών επί πιστώσει. Σημαντική προσφορά είναι και οι άτοκες δόσεις με
αγορές μέσω πιστωτικών καρτών. Έτσι, οι καταναλωτές μπορούν ταυτόχρονα με τις
εκπτώσεις να χρησιμοποιήσουν ως μέσο πληρωμής την πιστωτική τους κάρτα και να
επωφεληθούν και από τις άτοκες δόσεις, όταν υπάρχουν. Πάντως, σε ό,τι αφορά
στις αγορές με διακανονισμό, ορισμένα καταστήματα πώλησης ηλεκτρικών συσκευών
διαφημίζουν ότι πωλούν ηλεκτρικά είδη στην ίδια τιμή, είτε πρόκειται για
καταβολή τοις μετρητοίς είτε επί πιστώσει (άτοκες δόσεις), πράγμα που δεν
ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αυτό αποτελεί παραπλάνηση του
καταναλωτικού κοινού και επισύρει διοικητικές κυρώσεις. Αν και δεν είναι κάτι
που συμβαίνει συχνά, υπάρχει και ο κίνδυνος λαθών και ανωμαλιών στην
τιμολόγηση των αγορών (προβλήματα στην ανάγνωση του γραμμικού κώδικα και
δυσλειτουργία των ταμειακών μηχανών).

Για να επιτύχετε συμφέρουσες αγορές

Για την προστασία των καταναλωτών, το ΚΕΠΚΑ (Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών)
συμβουλεύει:

1. Ο προγραμματισμός των αγορών θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις
πραγματικές σας ανάγκες, για να μην πέσετε θύματα της υπερκατανάλωσης.

2. Όσο φθηνό και αν είναι ένα είδος, όταν δεν το χρειάζεστε είναι
περιττό και δεν έχετε κανένα κέρδος από την αγορά του.

3. Κάνετε έρευνα αγοράς για τις τιμές. Είναι υποχρεωτική η αναγραφή των
ποσών πριν και μετά την έκπτωση, αλλά θα πρέπει να τα διαπιστώσετε μόνοι σας,
γιατί οι αρχικές τιμές είναι ­ πολλές φορές ­ εικονικές.

4. Θα πρέπει πάντα να γίνεται έλεγχος για την ποιότητα και την
προέλευση του προϊόντος που αγοράζετε.

5. Να θυμάστε πως ο πωλητής οφείλει να παρέχει κάθε πληροφορία που του
ζητάει ο καταναλωτής σχετικά με το προς πώληση προϊόν.

6. Θα πρέπει οι καταναλωτές να προσέχουν τις ενδείξεις ενιαίας έκπτωσης
στις βιτρίνες των καταστημάτων. Τα ποσοστά της έκπτωσης που ανακοινώνονται
πρέπει να αφορούν αυστηρά καθορισμένες κατηγορίες όμοιων προϊόντων και όχι όλο
το εμπόρευμα του καταστήματος.

7. Προσοχή στις αγορές που γίνονται με δόσεις και πιστωτικές κάρτες. Να
εξετάζετε με λεπτομέρεια τους όρους αγοράς.

8. Μην ξεχνάτε τις αποδείξεις. Πρέπει να τις ζητάτε με κάθε αγορά.

9. Προσοχή στα ελαττωματικά προϊόντα. Σε περίπτωση αγοράς ενός τέτοιου
προϊόντος, μην ξεχνάτε ότι διατηρείτε δικαίωμα επιστροφής και αλλαγής του.

10. Η περίοδος των εκπτώσεων είναι καλή στιγμή για αγορές προϊόντων
εκτός εποχής ή άλλων που την επόμενη σεζόν μπορεί να μην είναι στη μόδα.