Άρχισε η μάχη για το ηλεκτρικό ρεύμα

Η απελευθέρωση της αγοράς θα ωθήσει τις τιμές προς τα κάτω, λέει ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Νίκος Χριστοδουλάκης

Σε πεδίο μάχης εξελίσσεται, από την περασμένη Δευτέρα, η αγορά ηλεκτρικής
ενέργειας, καθώς η απελευθέρωσή της από το κρατικό μονοπώλιο της ΔΕΗ έβαλε στο
παιχνίδι απρόσμενα μεγάλο αριθμό ιδιωτών υποψήφιων παραγωγών, που διεκδικούν
μερίδιο 34% της αγοράς, σε πρώτη φάση τουλάχιστον.

Οι αιτήσεις που υπέβαλαν μικροί και μεγάλοι επιχειρηματίες, για την κατασκευή
917 μονάδων παραγωγής ενέργειας, αντιπροσωπεύουν επενδύσεις ύψους 5
τρισεκατομμυρίων δραχμών. Ποτέ άλλοτε δεν εκδηλώθηκε τέτοιας έντασης
επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα και μάλιστα για επενδύσεις που δεν
επιχορηγούνται από το κράτος. Και παρ’ ότι δεν πρόκειται να υλοποιηθούν οι
επενδύσεις αυτές ταυτοχρόνως και στο σύνολό τους, οι εκτιμήσεις της αγοράς
αναφέρουν ότι την ερχόμενη διετία θα πραγματοποιήσουν τα σχέδιά τους για την
ίδρυση μονάδων παραγωγής ενέργειας τουλάχιστον 8-10 μεγάλοι επιχειρηματικοί
όμιλοι.

Στο παρόν στάδιο, οι ιδιώτες παραγωγοί θα μπορέσουν να απευθυνθούν μόνο στις
επιχειρήσεις (κάπου 6.500 καταναλωτές), ενώ τα νοικοκυριά θα παραμείνουν στο
πελατολόγιο της ΔΕΗ μέχρι… νεωτέρας, που δεν θα αργήσει, όμως, αφού
ετοιμάζεται ήδη Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την πλήρη απελευθέρωση της
αγοράς από το 2005.

Από την πλευρά της, η ΔΕΗ θεωρεί ότι θα περιορίσει τις απώλειές της στο
20%-25% της αγοράς, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας εκτιμά ότι θα υποχρεωθεί
να κλείσει κάπου 5-6 μονάδες παραγωγής, οι οποίες θεωρούνται ζημιογόνες.
Πρόκειται για μονάδες που αντιπροσωπεύουν το 10% της παραγωγής της. Ωστόσο, η
επιχείρηση πρέπει να τις αποχωρισθεί προκειμένου να αρχίσει να περιορίζει το
τεράστιο χρέος της, ύψους 1,7 τρισ. δρχ., δηλαδή όσο το 5% του συνολικού
δημόσιου χρέους.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση προετοιμάζει πυρετωδώς την εισαγωγή της ΔΕΗ στο
Χρηματιστήριο, στο τέλος Ιουνίου, ενώ στο τέλος Μαρτίου ξεκινούν οι
παρουσιάσεις της στους Έλληνες και ξένους θεσμικούς επενδυτές.

Ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Νίκος Χριστοδουλάκης, μάλιστα, απαντώντας σε σχετική
ερώτηση της «Οικονομίας» αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο πλήρους ιδιωτικοποίησης
της ΔΕΗ σε μεταγενέστερο στάδιο, ενώ σύμφωνα με υψηλά ιστάμενη πηγή της αγοράς
ενέργειας, η κρατική επιχείρηση ενέργειας προορίζεται να ακολουθήσει τα χνάρια
του ΟΤΕ και να πάψει να ανήκει κατά πλειοψηφία στο Δημόσιο. Πάντως, ο ΟΟΣΑ,
αλλά και ορισμένοι παράγοντες του ιδιωτικού τομέα, εκφράζουν φόβους ότι η
απελευθέρωση της αγοράς, με τον τρόπο που γίνεται, θα διαιωνίσει την
μονοπωλιακή σχεδόν παρουσία της ΔΕΗ, με αποτέλεσμα να μην επωφεληθούν όσο θα
μπορούσαν οι καταναλωτές και η οικονομία.

Τιμολογιακή πολιτική

Γεγονός είναι ότι για τον απλό καταναλωτή, το τοπίο τής μετά την απελευθέρωση
εποχής παραμένει θολό, καθώς δεν είναι σίγουρο αν θα εξασφαλίσει ενέργεια σε
συμφέρουσες τιμές.

Η ΔΕΗ, που παραμένει ο αποκλειστικός προμηθευτής των νοικοκυριών, θα
ανακοινώσει τη μελλοντική τιμολογιακή της πολιτική με την ευκαιρία της
μετοχοποίησής της, αλλά προς το παρόν οι απόψεις εμφανίζονται διιστάμενες. Ο
κ. Χριστοδουλάκης λέει ότι «θα αποφευχθούν μεγάλες αυξήσεις τιμών», αλλά από
την πλευρά του ο πρόεδρος της ΔΕΗ κ. Δημ. Παπούλιας λέει ότι «οι αυξήσεις θα
καλύπτουν τον πληθωρισμό». Κάτι που είναι λογικό για μια επιχείρηση, η οποία
καλείται να προσελκύσει το επενδυτικό ενδιαφέρον.

Για τον κ. Χριστοδουλάκη, πάντως, όπως υποστηρίζει με δήλωσή του στην
«Οικονομία» «ο καταναλωτής θα ωφεληθεί, γιατί θα εξασφαλίσει πιο αξιόπιστη
παροχή ενέργειας, επάρκεια και ανταγωνιστική λειτουργία της αγοράς, η οποία
ωθεί τις τιμές προς τα κάτω».

Οι επενδύσεις

Οι αιτήσεις που υπέβαλαν την περασμένη Δευτέρα οι ιδιώτες επενδυτές αφορούσαν
917 μονάδες, συνολικής δυναμικότητας 18.000 MW, έναντι σημερινής
εγκατεστημένης ισχύος της ΔΕΗ 11.000 MW. Όπως διευκρινίζει, πάντως, ο κ.
Παντελής Κάπρος, πρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), στην οποία
υπεβλήθησαν οι αιτήσεις, πάνω από το ήμισυ των αιτήσεων αφορά ανανεώσιμες
πηγές ενέργειας, οι οποίες λειτουργούν στο 1/3 του συνολικού χρόνου που
λειτουργούν οι άλλες πηγές. Έτσι, οι αιτήσεις, σύμφωνα με τον κ. Κάπρο,
αντιπροσωπεύουν περίπου 8.000 ισοδύναμα MW ΔΕΗ.

Ο ίδιος αρνείται ότι ο μεγάλος αυτός αριθμός είναι ένδειξη έλλειψης
σοβαρότητας, όπως υποστηρίχθηκε από ορισμένες πλευρές. «Αντίθετα, πρόκειται
περί πρωτοφανούς επιτυχίας», λέει χαρακτηριστικά. «Καθένας από τους επενδυτές
αυτούς επένδυσε πολλά χρήματα σε μελέτες και συμβούλους για να υποβάλει τον
φάκελό του».

Μάλιστα, ο κ. Κάπρος αποκαλύπτει ότι η ίδια η ΡΑΕ βοήθησε τις μεγάλες μονάδες
να ετοιμάσουν τους φακέλους τους και θα συνεχίσει να τις βοηθά για να
τελειοποιήσουν τα σχέδιά τους, να εξασφαλίσουν δάνεια και να πραγματοποιήσουν
τις επενδύσεις τους, προκειμένου να μην αντιμετωπίσει η χώρα πρόβλημα
ενεργειακής επάρκειας στο μέλλον. Όπως ο ίδιος εξηγεί, το 2004 θα χρειασθούν
800 νέα MW για να καλυφθεί η ζήτηση και στη συνέχεια, κάθε χρόνο, έως το 2015,
θα χρειάζονται άλλα 400-500 MW. Ετσι, φτάνουμε συνολικά σε ζήτηση ύψους 16.000
MW, την οποία η ΔΕΗ δεν θα μπορέσει να καλύψει, αφού δεν προτίθεται να κάνει
νέες επενδύσεις. Μάλιστα, ο ίδιος εκτιμά ότι η ΔΕΗ θα υποχρεωθεί να κλείσει
ορισμένες πετρελαϊκές μονάδες που λειτουργούν με ζημία, όπως το Αλιβέρι, το
Μικρό Λαύριο, το Κερατσίνι και η Μεγαλόπολη Ι.

Ιδού, λοιπόν, πεδίο λαμπρό για τους ιδιώτες επενδυτές. «Το μόνο μας κριτήριο
θα είναι ποιες μονάδες είναι βιώσιμες επιχειρηματικά», σημειώνει ο κ. Κάπρος,
προσθέτοντας ότι η ίδια η ΡΑΕ θα συνεργασθεί με τη ΔΕΠΑ για να εξασφαλίσει
φθηνό φυσικό αέριο για τους επενδυτές. Το φυσικό αέριο είναι η βασική πρώτη
ύλη για τις περισσότερες υποψήφιες επενδύσεις. Άλλωστε, με την επικείμενη από
το 2005 απελευθέρωση και της αγοράς φυσικού αερίου, σύμφωνα με την υπό έγκριση
νέα κοινοτική οδηγία, οι ιδιώτες θα μπορούν να κάνουν οι ίδιοι εισαγωγή
φυσικού αερίου.

Οι πρώτες ιδιωτικές μονάδες παραγωγής, σύμφωνα με τον κ. Κάπρο, υπολογίζεται
ότι θα είναι έτοιμες στο τέλος του 2003. Ο ίδιος υποστηρίζει, εξάλλου, ότι
υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και εκ μέρους ξένων επενδυτών, οι οποίοι έχουν
συνεταιρισθεί με Έλληνες επιχειρηματίες.

Ιδιωτικοποίηση ΔΕΗ

Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο πλήρους ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ, σε μεταγενέστερο
στάδιο και αφού πραγματοποιηθεί με επιτυχία το πρώτο βήμα της εισαγωγής της
στο Χρηματιστήριο. Ο κ. Χριστοδουλάκης, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, λέει
ότι δεν έχει τεθεί μέχρι τώρα τέτοιο θέμα, αλλά δεν αποκλείει να τεθεί στο
μέλλον, αφού, όπως διευκρινίζει, «δεν είναι ζήτημα αρχής» για την κυβέρνηση. Ο
ίδιος υποστηρίζει ότι η ΔΕΗ «δεν κινδυνεύει από τον ανταγωνισμό. Αντίθετα, ο
ανταγωνισμός θα την υποχρεώσει να αναδιοργανωθεί και να γίνει πιο
ανταγωνιστική».

«Η ΔΕΗ έχει αξία και αυτό θα φανεί στη μετοχοποίησή της», υποστηρίζει ο
υπουργός Ανάπτυξης, απαντώντας στην κριτική του επίτιμου προέδρου της Νέας
Δημοκρατίας κ. Κ. Μητσοτάκη περί μηδενικής αξίας της λόγω υψηλού χρέους.
Μάλιστα, ο κ. Χριστοδουλάκης αποκαλύπτει ότι ένα σημαντικό μέρος των εσόδων
της μετοχοποίησης θα διατεθεί στην ίδια την επιχείρηση.

Αγκάθι το χρέος

Το χρέος της ΔΕΗ θα μειωθεί από 1,7 σε 1,4 τρισ. δρχ. σε 3-4 χρόνια, σύμφωνα με τον πρόεδρό της κ. Δ. Παπούλια

Οπωσδήποτε, ο περιορισμός του χρέους της επιχείρησης θα είναι το κλειδί για
την επιτυχημένη πορεία της στο μέλλον. «Το χρέος είναι βαρίδι», αναγνωρίζει,
απαντώντας σε ερώτηση της «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ» ο κ. Παπούλιας. «Αλλά με την
αναδιάρθρωσή του, με τον περιορισμό των επενδύσεων, με τις οικονομίες στα
αποθέματα και στη διαχείριση θα περιορισθεί, σταδιακά. Σε 3-4 χρόνια θα
συγκρατηθεί στο 1,4 τρισ. δρχ.». Εξάλλου, ο κ. Παπούλιας υποστηρίζει ότι η
ΔΕΗ, μια ιστορική επιχείρηση, με μεγάλες εγκαταστάσεις, σε καλή κατάσταση, θα
μπορέσει να κρατήσει μερίδιο 80% – 85% της αγοράς και μετά το 2005.

Και μάλιστα σε μία αγορά, η οποία θα μεγαλώσει κατά 60% την προσεχή 15ετία,
όπως προαναφέρθηκε.

Το τι πιστεύει η αγορά για τη ΔΕΗ θα φανεί τον Ιούνιο, με την εισαγωγή της στο
Χρηματιστήριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, θα υπάρξει παράλληλη εισαγωγή στο
Χρηματιστήριο του Λονδίνου ή της Νέας Υόρκης, ή και των δύο. Το μερίδιο που θα
προσφερθεί θα είναι, ως εκ τούτου, αρκετά μεγάλο, μεταξύ 15% και 30%. Ανοιχτό
παραμένει, εξάλλου, το ενδεχόμενο να γίνει και ιδιωτική τοποθέτηση. Τον Μάιο,
υποστηρίζει ο κ. Παπούλιας, θα έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο για τη ΔΕΗ.