«Άνθρακες ο θησαυρός»

Ο αναπληρωτής καθηγητής Γενετικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Μιλτιάδης Τύπας

Πολλοί είναι εκείνοι που αναρωτήθηκαν για το αν η αποκρυπτογράφηση του
ανθρωπίνου γονιδιώματος, του Βιβλίου της Ζωής όπως έχει επικρατήσει να
λέγεται, πρόκειται να ανοίξει διάπλατα τον δρόμο και για την κατανόηση ενός
προαιώνιου ερωτήματος, που έως τώρα δεν έχουμε καταφέρει να δώσουμε απάντηση.
Το τι είναι τελικά η ζωή, πώς σχηματίσθηκε η ζωή επάνω στον πλανήτη.

Ο αναπληρωτής καθηγητής γενετικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Μιλτιάδης Τύπας
είναι επιφυλακτικός σε μια τέτοια προοπτική, και απαντά πως «είναι άνθρακες ο
θησαυρός». Και αυτό επειδή το κλειδί της ζωής δεν βρίσκεται στο ανθρώπινο
γονιδίωμα, έστω και αν πρόκειται για το γονιδίωμα του πιο ξεχωριστού πλάσματος
επάνω στη Γη, αλλά κρύβεται στα προκαρυωτικά γονίδια, στα βακτήρια δηλαδή
εκείνα που εμφανίσθηκαν στη Γη μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια μετά τη
γέννησή της.

Ορισμένες εταιρείες έχουν χρηματοδοτήσει έρευνες για την ανάλυση του
γονιδιώματος των προκαρυωτικών οργανισμών. «Δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολη αυτή η
διαδικασία. Απλώς, έως τώρα, δεν έχει γίνει σε ικανοποιητικό αριθμό τέτοιων
οργανισμών». Το σίγουρο είναι ότι ο συνδυασμός της τεχνολογίας, της
μελλοντικής γνώσης για τις λειτουργίες που επιτελούν συνολικά τα περίπου
110.000 γονίδια, που αποτελούν το ανθρώπινο γονιδίωμα, και η ανάλυση του
γονιδιώματος πολύ περισσότερων προκαρυωτικών οργανισμών, θα μας οδηγήσουν
κάποια στιγμή στην απαρχή της ζωής.

Φυσικά, πρώτα από όλα, θα χρειασθεί να αποκτήσουμε την πλήρη γνώση περί του τι
είναι το δικό μας γονιδίωμα. «Μέχρι τώρα ξέρουμε την ταυτότητα των περίπου
100.000 γονιδίων από τα 110.000 που αποτελούν το ανθρώπινο γονιδίωμα. Για τα
50.000 – 60.000 δεν έχουμε ακόμη κατανοήσει τον τρόπο δράσης τους στον
ανθρώπινο οργανισμό. Αν δηλαδή λειτουργούν όλα μαζί, αν δρούν αυτόνομα, αν
επηρεάζεται το ένα από την παρουσία ή την απουσία του άλλου.

«Όταν θα αποκτήσουμε αυτή τη γνώση, τότε πραγματικά θα μπορούμε να θεωρήσουμε
ότι έχουμε στα χέρια μας ένα δυνατό όπλο».

Η χρήση του μπορεί να έχει διττό χαρακτήρα. Από τη μια, είναι η γνώση
εκατοντάδων ασθενειών, η έγκαιρη πρόληψή τους ακόμη και η θεραπεία τους. Στην
ίδια λογική εντάσσεται η εύρεση καινούργιων φαρμακευτικών προϊόντων,
βιομηχανικών προϊόντων και χημικών προσθετικών τροφίμων. Από την άλλη, όμως,
υποκρύπτεται η εκδήλωση ενος ιδιότυπου ρατσισμού.

«Ένα απλό παράδειγμα είναι το εξής. Μια μεγάλη ιδιωτική εταιρεία θέλει να
προσλάβει δύο νέους ανθρώπους, στους οποίους να επενδύσει μελλοντικά. Αν το
γονιδιακό τέστ είναι υποχρεωτικό και υποβληθούν σε αυτό, εν είδει βιογραφικού,
και έστω ότι ένας εκ των δύο αποδειχθεί ότι έχει προδιάθεση να εκδηλώσει
κάποια στιγμή καρκίνο, τότε τη δουλειά στη συγκεκριμένη εταιρεία πρέπει να την
ξεχάσει. Ποιος δυστυχώς θα θελήσει να προσλάβει έναν άνθρωπο που θα φύγει
σύντομα από τη ζωή;».