ΜΑΤΙΕΣ Ο χρόνος

Την περασμένη εβδομάδα, Τετάρτη και Πέμπτη, ήμουν στην Κρήτη ­ Ηράκλειο και
Χανιά ­ μαζί με τον Αδαμάντιο Πεπελάση. Ηράκλειο και Χανιά. Δηλαδή, πράσινο ­
σε όλες τις αποχρώσεις ­ στην αποθέωσή του. Μπλε και γαλάζιο της θάλασσας, σαν
όνειρο. Ηλιοβασίλεμα μαγικό. Και υπέροχοι, παλιοί φίλοι, με τσικουδιές
δυνατές, σπιτικά κρασιά, ατέλειωτους ψαρομεζέδες και σαλάτες με σταμναγκάθι
και «τίμιο αλάτι», αρόλιθα, παρμένο από τις σχισμές των βράχων.

Τη νύχτα της Πέμπτης που γύρισα στην Αθήνα, άνοιξα την τηλεόραση για «να δω τι
γίνεται» και κόντεψε να μου στρίψει: τέσσερα κανάλια, στην ίδια ώρα,
ταλαιπωρούσαν τους τηλεθεατές, με το θέμα των ταυτοτήτων και του θρησκεύματος!
Παρακολούθησα τις διάφορες συζητήσεις για μισή ώρα, μπάφιασα, κι εκεί, γύρω
στα μεσάνυχτα, έπεσα πτώμα για ύπνο.

Ξαναγυρίζω στην Κρήτη, γιατί, αν μείνω στην Αθήνα και στις ταυτότητες, θα
αποτρελαθώ. Στο Ηράκλειο, λοιπόν, ο φίλος μου ο Μ. Καραναστάσης ­ πρόεδρος των
ΤΕΙ Κρήτης, αλλά και εξαίρετος οινολόγος ­ κάλεσε τον Πεπελάση να μιλήσει για
Οικονομία, μα και πολλά άλλα, κι από δίπλα εμένα, για να τον παρουσιάσω. Ήταν
μια ξεχωριστή βραδιά, με πολύ κόσμο και εξαιρετικά θερμή ατμόσφαιρα.

Ο καθηγητής ­ Μπέρκλεϊ ­ Πεπελάσης, γνωρίζοντας άριστα το αντικείμενό του,
μιλάει απλά και με παραδείγματα. Έτσι, τον καταλαβαίνουν οι πάντες. Επιπλέον,
φροντίζει, κάθε τόσο, να ομορφαίνει την ομιλία του αφηγούμενος μικρές,
χαριτωμένες, πρωτίστως, ιστορίες από την εποχή της Αμερικής. Την εποχή που
βρισκόταν κάθε μέρα με τον Ανδρέα Παπανδρέου, στα αμφιθέατρα, στις
κινητοποιήσεις, στις συζητήσεις, στα θέατρα και τα σινεμά…

Είπε πολλά ο καθηγητής στην ομιλία του. Κράτησα τα παρακάτω, γιατί με
ενδιέφεραν περισσότερο: «Ο τρόπος ζωής των σημερινών ανθρώπων έχει να κάνει με
απίστευτα υψηλές ταχύτητες. Είμαστε όλοι χρονοπροσδιοριζόμενοι. Δυναστευόμαστε
από τον χρόνο. Είμαστε μπροστά σε μια εποχή νέας κουλτούρας. Της ταχύτητας. Η
τεχνολογία μάς εθίζει στην ανάγκη και την ψευδαίσθηση για ένα αποτέλεσμα
άμεσο, σχεδόν αυτόματο. Αγοράζοντας από το Διαδίκτυο, παραλαμβάνεις τα
προϊόντα αμέσως. Τα μικροκύματα ετοιμάζουν το φαγητό σε δευτερόλεπτο. Φαξ,
e-mails και call phones μάς αναγκάζουν να δουλεύουμε ταχύτερα. Τα
φαστφουντάδικα προσθέτουν εξπρές γραμμές. Μπρος στο ασανσέρ, στη Νέα Υόρκη και
το Τόκιο, ο ανεκτός χρόνος αναμονής είναι 12”. Αν τα δευτερόλεπτα γίνουν 20,
η ενόχληση είναι αισθητή! Αυτό το τέμπο ζωής μάς έχει μετατρέψει σε
πολυαυτόματα. Στην κοινωνία της οικονομικής απληστίας που ζούμε, το κόστος
ενός αγαθού δεν είναι αυτό που διαμορφώνει η αγορά. Είναι το βάρος που το
άτομο θα βαστάξει εξαιτίας του. Είναι το κομμάτι ζωής που απαιτείται να
ανταλλάξει γι’ αυτό το αγαθό. Είναι το alternative cost, σε όρους ηθικούς
πια…». Πολύ σωστά.